X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

28 listopada

Ostatnia aktualizacja: 28.11.2011 00:00
Bitwa pod Oliwą.
Audio

1627 - Rozegrała się największa bitwa morska w historii Polski: flota polska pod dowództwem admirała Arenda Dickmana rozgromiła flotę szwedzką w bitwie w Zatoce Gdańskiej pod Oliwą. Szwedzi zostali zmuszeni do wycofania się z Zatoki Gdańskiej, co oznaczało odblokowanie portu od strony morza.

Pozostałe wydarzenia:

1058 - Zmarł Kazimierz Odnowiciel, książę z dynastii Piastów, władca Polski w latach 1039-1058. W latach 1934-1039 prawdopodobnie nie zdołał objąć władzy i został wygnany z kraju. Władzę odzyskał przy pomocy cesarza Henryka III i księcia ruskiego Jarosława Mądrego.  Starania o odbudowę kraju z kryzysu sprawiły, że Kazimierz został obdarzony przydomkiem "Odnowiciel".

1520 - Ferdynand Magellan, portugalski żeglarz w służbie hiszpańskiej, przepłynął bezimienną wówczas cieśniną między Ameryką Południową a Ziemią Ognistą, później nazwaną na jego cześć Cieśniną Magellana.

1561 - Została zawarta unia między Polską a Inflantami. Na jej mocy Kurlandia stała się lennem Polski, część Inflant na lewym brzegu Dźwiny została włączona do Polski i Litwy oraz nastąpiła sekularyzacja Zakonu Kawalerów Mieczowych. 450. rocznica

 

1580 - Angielski żeglarz Francis Drake powrócił do Londynu ze swej pierwszej podróży dookoła świata. Była to pierwsza, po wyprawie Magellana, podróż dookoła świata w kierunku zachodnim. W 1581 roku Drake otrzymał za nią szlachectwo. Jest uważany za twórcę brytyjskich tradycji morskich. Jego imieniem nazwano najszerszą na kuli ziemskiej cieśninę łączącą Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym.

1632 - Urodził się Jean-Baptiste Lully, francuski kompozytor epoki baroku, włoskiego pochodzenia. Zasłynął, jako twórca francuskiej opery narodowej, od 1653 roku był nadwornym kompozytorem króla Ludwika XIV. Zmarł 22 marca 1687 roku.

1680 - Zmarł Giovanni Lorenzo Bernini, włoski rzeźbiarz, architekt i malarz, autor wystroju wnętrz bazyliki św. Piotra w Rzymie i grobowca Urbana VIII. Ukoronowaniem prac przy bazylice była przebudowa placu św. Piotra, który wraz z monumentalną kolumnadą stał się głównym akcentem urbanistycznym Watykanu. Urodził się 7 grudnia 1598 roku.

1757 - Urodził się William Blake, angielski poeta, pisarz, rytownik, malarz i mistyk, jego doznania objawień religijnych znalazły odzwierciedlenie w dziełach malarskich i pisarskich. Jego najsłynniejsze zbiory wierszy i rycin to: "Pieśni niewinności", "Pieśni doświadczenia", "Widzenia córek Albionu". Zmarł 12 sierpnia 1827 roku.

1820 - Urodził się Fryderyk Engels, niemiecki myśliciel i działacz rewolucyjny, jeden z organizatorów I Międzynarodówki. Wraz z Karolem Marksem twórca socjalizmu naukowego i "Manifestu komunistycznego", autor prac: "Dialektyka przyrody", "Pochodzenie rodziny, własności prywatnej i państwa", "Rozwój socjalizmu od utopii do nauki". Zmarł 5 sierpnia 1895 roku.

1829 - Urodził się Anton Rubinstein, rosyjski pianista, kompozytor i dyrygent, założyciel Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego i konserwatorium w Petersburgu, którym kierował w latach 1862-867 i 1887-1890. Od 1867 roku odbywał tournée koncertowe po Europie, w 1872 roku odbył tournée po Ameryce z Henrykiem Wieniawskim, podczas którego artyści w ciągu 8 miesięcy dali 215 koncertów. Autor symfonii, oper, koncertów oraz pieśni i utworów fortepianowych. Zmarł 20 listopada 1894 roku.

1851 - Zmarł Vincenz Priessnitz, niemiecki lekarz, twórca nowoczesnego wodolecznictwa. Wyraz "priessnitz " wszedł na stałe do języka polskiego, właśnie od niego w spolonizowanej formie wywodzi się słowo "prysznic". Założony przez Priessnitza zakład wodoleczniczy istnieje do dziś w Lázne Jeseník koło Jeseníka w Republice Czeskiej. Urodził się 4 października 1799 roku. 155. rocznica

1871 - Urodził się Andrzej Strug, właśc. Tadeusz Gałecki, pisarz, legionista, autor powieści "Pokolenie Marka Świdy", "Żółty krzyż", "Ludzie podziemni", "Dzieje jednego pocisku", "Mogiła nieznanego żołnierza". Zmarł 9 grudnia 1937 roku. 140. rocznica

1872 - Zmarła Mary Somerville, szkocka fizyk i astronom, autorka prac "Mechanizm nieba", "Geografia fizyczna", 'Nauka molekularna i mikroskopowa". Była drugą kobietą, obok Caroline Herschel, której praca naukowa została opublikowana przez Royal Society.

1880 - Urodził się Aleksandr Błok, rosyjski poeta i dramaturg, przedstawiciel symbolizmu, autor tomików "Wiersze o Pięknej Damie", "Na polu Kulikowym", "Wiersze o Rosji", pisał też poematy "Dwunastu", "Odwet", dramaty "Król na placu", "Róża i krzyż", "Nieznajoma". Zmarł 7 sierpnia 1921 roku.

1881 - Urodził się Stefan Zweig, pisarz niemiecki, autor opowiadań "Niecierpliwość serca", eseju biograficznego "Maria Stuart", powieści "24 godziny z życia kobiety". Zmarł 22 lutego 1942 roku. 130. rocznica

1889 - Urodził się Antoni Bogusławski, poeta, pisarz, dziennikarz, tłumacz, autor zbiorów poezji "Polna kochanka", "Kurant", "Kolędy żołnierskie", powieści "Fiodor", "Pałasz i szpada", "Tu i tam" oraz utworów dla dzieci "O rycerzy okruszynce", "Zajączki". Po II wojnie na emigracji w Anglii. Zmarł 31 sierpnia 1956 roku.

1893 - Kobiety w Nowej Zelandii pierwsze na świecie poszły głosować w wyborach powszechnych.

1894 - Urodził się Arkady Fiedler, pisarz, podróżnik, autor reportaży, opowiadań podróżniczych i wojennych. W czasie II wojny światowej żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, brał udział w bitwie o Anglię. Do najbardziej znanych jego książek należą "Dywizjon 303", "Dziękuję ci, kapitanie", "Ryby śpiewają w Ukajali", "Kanada pachnąca żywicą", "Orinoko". Zmarł 7 marca 1985 roku.

1896 - Urodził się Józef Koffler, kompozytor, dyrygent, muzykolog, publicysta. Autor symfonii i utworów kameralnych, kantat, sonat. Zginął zamordowany przez hitlerowców w Ojcowie, w 1944 roku. 115. rocznica

1897 - Urodził się Kazimierz Andrzej Jaworski "Kaj", literat, publicysta, założyciel "Kameny". Był poetą bliskim tradycji skamandrytów. Zmarł 6 września 1973 roku w Lublinie.

1907 - Zmarł Stanisław Wyspiański, jeden z najwybitniejszych i najoryginalniejszych artystów okresu Młodej Polski: dramaturg, poeta, malarz, grafik, architekt, projektant mebli. Autor dramatów "Wyzwolenie", "Noc listopadowa", "Bolesław Śmiały", "Warszawianka", "Wesele", twórca witraży, polichromii, portretów, pejzaży, jak: "Macierzyństwo", "Śpiący Staś", "Planty o świcie". Rok 2007 Sejm ustanowił Rokiem Stanisława Wyspiańskiego. Urodził się 15 stycznia 1869 roku.

1907 - Urodził się Alberto Moravia, włoski dziennikarz, nowelista, powieściopisarz; uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy włoskich 20 wieku. Autor powieści "Rzymianka", "Pogarda", "Konformista", "Dwie kobiety: Matka i córka". Zmarł 26 września 1990 roku.

1908 - W 1. rocznicę śmierci Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Miejskim w Krakowie odbyła się premiera "Nocy Listopadowej" - narodowego dramatu historycznego autorstwa Wyspiańskiego w reżyserii Ludwika Solskiego.

1908 - Urodził się Claude Lévi-Strauss, francuski antropolog i filozof, jeden z wybitnych przedstawicieli strukturalizmu w badaniach nad kulturą, członek Akademii Francuskiej. Jego główne prace to: "Antropologia strukturalna", "Smutek tropików" oraz "Myśl nieoswojona". Zmarł 1 listopada 2009 roku.

1911- Urodził się Albert Harris, pianista i kompozytor, autor tekstów piosenek; jego najbardziej znana kompozycja to “Piosenka o mojej Warszawie", śpiewana przez Mieczysława Fogga oraz słowa do piosenki "Nie masz cwaniaka nad Warszawiaka". (zm. 1974)

1912 - Święto narodowe Albanii, rocznica proklamowania niepodległości. 100. rocznica

1915 - Urodził się Konstantin Simonow, radziecki pisarz, poeta, dramaturg i działacz polityczny, twórca prozy batalistycznej poświęconej II wojnie światowej utrzymanej w konwencji socrealistycznej, między innymi "Żywi i martwi", "Dni i noce", "Nikt nie rodzi się żołnierzem", "Towarzysze broni". Zmarł 28 sierpnia 1979 roku.

1918 - Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret o utworzeniu zbrojnych sił morskich Rzeczypospolitej Polskiej.

1918 - Józef Piłsudski podpisał dekret o ordynacji i wyborach do Sejmu. Kobiety w Polsce otrzymały bierne i czynne prawo głosu zagwarantowane w dekrecie.

1919 - Nancy Astor, jako pierwsza kobieta została wybrana do brytyjskiego parlamentu. W skład Izby Gmin weszła z ramienia Partii Konserwatywnej.

1922 - Odbyło się pierwsze, po 123. latach niewoli, posiedzenie Sejmu i Senatu Rzeczpospolitej.

1925 - W Nashville w stanie Tennessee nastąpiło otwarcie Grand Ole Opry, przybytku muzyki country.

1929 - Admirał Richard Evelyn Byrd, amerykański lotnik i badacz polarny, jako pierwszy człowiek, przeleciał samolotem nad biegunem południowym.

1930 - Urodził się Lech Budrecki, pisarz, krytyk literacki, tłumacz, publikował w czasopismach "Literatura na Świecie", "Kultura", "Nowe Książki", kierownik literacki Teatru Ateneum, autor szkiców o literaturze amerykańskiej, utworów dramatycznych i powieści "Misja". Zmarł 31 maja 2004 roku.

1930 - W Warszawie, w gmachu Wyższej Szkoły Handlowej otwarto główną czytelnię Biblioteki Narodowej.

1937 - Odsłonięcie pomnika generała Józefa Sowińskiego, obrońcy Reduty Wolskiej w warszawskim parku jego imienia z okazji obchodów 107. rocznicy Powstania Listopadowego. Podczas odsłonięcia obecny był prezydent Stefan Starzyński. Brązowy posąg stoi na cokole z napisem "Generał Sowiński poległ 6.09.1831 roku na szańcach Woli w obronie ojczyzny."

1938 - Rozpoczął obrady ostatni parlament II Rzeczpospolitej.

1938 - Urodził się Michael Ritchie, amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy, twórca filmów "Zaślepieni", "Pojedynek oszustów", "Kto tu zwariował?", "Doktor Kildare". Zmarł 16 kwietnia 2001 roku.

1939 - Moskwa złamała pakt o nieagresji podpisany z Finlandią. Wojska Armii Czerwonej wkroczyły do Finlandii.

1939 - Zmarł James Naismith, kanadyjski lekarz, twórca nowoczesnej koszykówki. W 1891 roku wygrał konkurs na grę dla młodzieży, nazwano ją basketball i z pewnymi zmianami uprawiana jest w tej postaci do dzisiaj. W 1936 roku dodano ją do programu olimpiady.

1941 - Urodziła się Laura Antonelli, włoska aktorka, grała w filmach: "Czysta i cnotliwa", "Malizia 2", "Skąpiec", "Simona", "Chory z urojenia". W latach 70. była uważana za symbol seksu włoskiego i międzynarodowego filmu. W 1974 roku Italian National Syndicate of Film Journalists przyznał jej nagrodę dla najlepszej aktorki za rolę w filmie "Malizia". 70. rocznica

1942 - Został zamordowany w niewyjaśnionych okolicznościach Marceli Nowotko, działacz komunistyczny, pierwszy przywódca Polskiej Partii Robotniczej, sekretarz KC PPR. Urodził się 8 sierpnia 1893 roku.

1942 - Urodził się Jonasz Kofta, poeta, satyryk, aktor kabaretowy - współtwórca kabaretu "Pod Egidą", dramaturg. Autor tekstów satyrycznych: "Dialogi na cztery nogi", "Fachowcy", "Na wszystkich dworcach świata", poezji "Pamiętajcie o ogrodach" i tekstów wielu piosenek, które stały się przebojami: "Autobusy zapłakane deszczem", "Jak dobrze wstać". Zmarł 19 kwietnia 1988 roku.

1943 - W Teheranie rozpoczęła się konferencja z udziałem Winstona Churchilla, Franklina Roosevelta i Józefa Stalina, którą zakończono 1 grudnia 1943 roku wstępnym uzgodnieniem granic Polski. Podczas konferencji dokonano podziału przyszłej Europy na strefy wpływów aliantów zachodnich i ZSRR.

1944 - W Wilnie zginął Teodor Bujnicki, poeta i satyryk, członek grupy poetyckiej "Żagary", związany z ruchem lewicowym. W 1942 roku skazany przez Trybunał Armii Krajowej - Wojskowy Sąd Specjalny RP - "za współpracę ze Związkiem Sowieckim na szkodę Polski" na karę śmierci, wykonaną w 1944. Urodził się 13 grudnia 1907 roku.

1948 - Urodziła się Agnieszka Holland, scenarzystka i reżyserka filmowa,  reprezentuje polską szkołę tzw. "kina moralnego niepokoju". Do jej najważniejszych filmów należą: "Zabić księdza", "Europa, Europa",  "Tajemniczy ogród", "Kopia mistrza", "Trzeci cud".

1948 - W sprzedaży pojawiły się pierwsze aparaty typu Polaroid.

1950 - Urodził się Ed Harris, amerykański aktor i reżyser, grał w filmach "Otchłań", "Truman Show", "Zabić księdza", "Apollo 13", "Kopia mistrza", "Godziny", "Wróg u bram".

1954 - Zmarł Arkadiusz Bożek, działacz polski na Śląsku Opolskim, trybun ludowy, uczestnik powstań śląskich. Urodził się 12 stycznia 1898 roku.

1954 - Zmarł Enrico Fermi, włoski fizyk teoretyk, jeden z twórców podstaw energetyki jądrowej, twórca pierwszego reaktora atomowego oraz współtwórca pierwszej amerykańskiej bomby atomowej. Laureat Nagrody Nobla w 1938 roku w dziedzinie fizyki za wytworzenie w reakcjach z neutronami nowych pierwiastków promieniotwórczych.

1958 - Papież Jan XXIII przekazał na ręce prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego dla Jasnej Góry neogotycką monstrancję z dedykacją "Sanktuarium Częstochowskiej Bogarodzicy Dziewicy - w dowód szczególnej miłości względem Polski zawsze wiernej".

1967 - Warszawską Fabrykę Samochodów Osobowych na Żeraniu opuścił pierwszy polski Fiat 125P. Produkcja trwała do czerwca 1991 roku.

1969 - We Włoszech zmieniono prawo pozwalające, po raz pierwszy w historii tego kraju, wziąć rozwód parze małżeńskiej.

1970 - Zmarł Jan Drda, czeski dziennikarz, pisarz i dramaturg, komunista, autor powieści "Miasteczko na dłoni", "Wędrówki Piotra Arcyłgarza", "W gospodzie u wodnika" i komedii "Igraszki z diabłem", "Zapomniany diabeł". Urodził się 4 kwietnia 1915 roku.

1981 - W Warszawie został uroczyście otwarty most im. generała "Grota", Stefana Roweckiego. 30. rocznica

1982 - W Krakowie dokonano uroczystego odsłonięcia pomnika Stanisława Wyspiańskiego.

1985 - Zmarł Siergiej Gierasimow, radziecki reżyser, scenarzysta i aktor, autor filmów: "Młoda gwardia", "Cichy Don", "Trzecia córka", "Nad jeziorem".

1987 - Zmarł Stanisław Szenic, pisarz, varsavianista, z zawodu prawnik. Wydał kilkanaście książek poświęconych historii Polski, w szczególności Warszawy: "Generałowie i Hitler", "Pitaval warszawski", "Maria Kalergis",  "Królewskie kariery warszawianek", "Pitaval warszawski", "Larum na traktach Warszawy" oraz trzytomowej monografii "Cmentarz Powązkowski". Urodził się 13 stycznia 1904 roku.

1989 - Kanclerz Helmut Kohl przedstawił w Bundestagu 10. punktowy program zjednoczenia Niemiec.

1989 - Ministrowie do spraw ochrony środowiska naturalnego z 12 państw EWG podjęli w Brukseli decyzję o utworzeniu Europejskiej Agencji do spraw Środowiska Naturalnego.

1990 - Brytyjska polityk Margaret Thatcher złożyła rezygnację ze stanowiska premiera Wielkiej Brytanii. Była najdłużej urzędującym brytyjskim premierem w XX wieku, piastowała ten urząd od 1979 roku.

1990 - Prezydenci Argentyny i Brazylii zawarli w Iguacu w Brazylii układ o zakazie produkcji i niestosowaniu broni nuklearnej.

1997 - Polska ratyfikowała konwencję o przestrzeganiu praw dzieci.

2010 - Zmarł Samuel Cohen, amerykański fizyk, konstruktor bomby neutronowej.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

27 listopada

Ostatnia aktualizacja: 27.11.2011 00:00
Odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina w Warszawie.
rozwiń zwiń