Historia

1 Dywizja Piechoty im. T. Kościuszki powstała pod bacznym okiem Stalina

Ostatnia aktualizacja: 14.05.2013 07:00
- Stalin zgodził się na moją propozycję, by na brakujące stanowiska dowódcze w nowo tworzonej armii wziąć oficerów z Armii Czerwonej - mówił gen. Zygmunt Berling, dowódca 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki.
Audio
  • Wspomnienia gen. Zygmunta Berlinga, dowódcy 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki sformowanej w Sielcach nad Oką (ZSRR). Aud. Alojzego Srogi (12.10.1980)
  • "Politrucy w Armii Berlinga" - felieton byłej działaczki komunistycznej, Zofii Peltz. Rozgłośnia Polska RWE (1953)
Zima 1943 r. Gen. Zygmunt Berling pasuje pierwszych oficerów 2. dywizji Wojska Polskiego, uformowanej na terenie ZSRR. PAPCAF
Zima 1943 r. Gen. Zygmunt Berling pasuje pierwszych oficerów 2. dywizji Wojska Polskiego, uformowanej na terenie ZSRR. PAP/CAF

14 maja mija 70. rocznica sformowania Sielcach nad Oką 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. W archiwach Polskiego Radia zachowały się wspomnienia gen. Zygmunta Berlinga dotyczące tamtego okresu. Nagrał je Alojzy Sroga w 1976 r. , na antenie ukazały się cztery lata później, w październiku 1980 r.
Wspomnienia Berlinga
- Wanda Wasilewska podczas pierwszego spotkanie w sprawie tworzenia polskiego wojska powiedziała, że ma być ono symbolem walki Polaków u boku Armii Radzieckiej z Niemcami - wspominał gen. Berling. - Ale dopiero później, gdy zostałem wezwany do Stalina, rozmowa przybrała konkretny charakter. Wtedy już była mowa o organizacji wojska. Przedstawiłem mu propozycję stworzenia na początek jednej dywizji piechoty, jednego pułku czołgów i jednej eskadry lotnictwa myśliwskiego. Stalin zapewnił mnie, że każdą pomoc dostanę - opowiadał Berling.
Zbrojne ramię Związku Patriotów Polskich
1 Dywizja Piechoty im. T. Kościuszki została sformowana w Sielcach nad Oką, na podstawie postanowienia Państwowego Komitetu Obrony ZSRR. Nadzór polityczny nad nią sprawował Związek Patriotów Polskich, na czele którego stałą Wanda Wasilewska.
Jak wyglądała praca oficerów polityczno-wychowawczych w armii Berlinga? – mówiła o tym na antenie Rozgłośni Polskiej RWE w 1953 r. była działaczka komunistyczna Zofia Piltz.
Władza politruków niesłychanie wzrosła - komentowała Piltz. - Były specjalne pogadanki o braterstwie broni wszystkich Słowian, począwszy od bitwy pod Grunwaldem. Chodziło  o to, by usunąć urazy, jakie mieli Polacy, po tym co zrobili z nami Sowieci po 17 września 1939 r. To było niezbędne, aby móc z tymi żołnierzami wkroczyć do Polski u boku Armii Czerwonej.

1
1 Dywizja im. Tadeusza Kościuszki, uformowana w ZSRR wyrusza na front latem 1943 r. Wikimedia Commons/dp. Źr.: A.L. Szcześniak "Historia dla Klasy VIII", Warszawa:WSiP (1980)

U boku Armii Czerwonej
- Były polskie flagi i orzełki i msze polowe, a kiedy żołnierz rozczulony tymi dawno niewidzianymi symbolami Ojczyzny i wiary gotów był wybaczyć wszystkie krzywdy, mówiło mu się: No widzisz, teraz trzeba zapomnieć dawne urazy, teraz trzeba bić wspólnego wroga, Niemca, żeby móc wrócić do Polski. To do żołnierzy przemawiało - stwierdziła Piltz.
Była działaczka komunistyczna zdradzała w swym felietonie kulisy indoktrynacji prowadzonej w armii Berlinga.
Berling uznany za zdrajcę
15 lipca 1943 r., w rocznicę bitwy pod Grunwaldem, żołnierze dywizji złożyli przysięgę. Rota przysięgi zobowiązywała m.in. do dochowania wierności sojuszniczej Związkowi Radzieckiemu i dochowanie braterstwa broni sojuszniczej Czerwonej Armii. Jeszcze w czerwcu 1943 r. Wódz Naczelny i premier Rządu Polskiego na uchodźctwie, gen. Władysław Sikorski uznał wojsko Berlinga za polską dywizję komunistyczną o charakterze dywersyjnym, a samego jego twórcę za zdrajcę, który zdezerterował z Wojska Polskiego.
Budowanie legendy
- Trudna sprawa była sprawa kadry, ponieważ wszystko, co mogło przyjść do tego naszego wojska z tych ludzi, którzy znaleźli się w Związku Radzieckim zabrał Anders, więc zostały tylko resztki - opowiadał Berling. - Oczywiście pobór do 1 Dywizji był przeprowadzony przez władze administracyjne radzieckie. My nie mieliśmy nawet dokładnego obrazu, gdzie i ilu tych poborowych może być.
Posłuchaj, jak propaganda PRL-u przedstawiała rolę gen. Zygmunta Berlinga w tworzeniu 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Posłuchaj, jak obraz tych wydarzeń wyłaniał się na podstawie audycji prezentowanych przez Rozgłośnię Polską RWE.
Zajrzyj na strony serwisu ”Radia Wolności”>>>

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Nowe dokumenty. Beria o Katyniu: duży błąd

Ostatnia aktualizacja: 20.01.2012 07:44
Już w 1953 roku władze Związku Radzieckiego dysponowały materiałami świadczącymi o odpowiedzialności ówczesnego kierownictwa Związku Radzieckiego za zbrodnię katyńską.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wanda Wasilewska – "gwiazda" Związku Patriotów Polskich

Ostatnia aktualizacja: 29.07.2019 05:00
- Nie uważałam się za emigranta, nie uważałam się za uciekiniera, ale za człowieka, który przybył do ojczyzny proletariatu - mówiła przewodnicząca Związku Patriotów Polskich, który powstał z namaszczenia samego Stalina.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Katyń - zbrodnia precyzyjnie zaplanowana. Wspomnienia świadków

Ostatnia aktualizacja: 03.04.2020 05:55
- Do Kozielska zostałem przywieziony na początku listopada 1939 roku. W marcu buchnęła pogłoska, że wkrótce rozpocznie się likwidacja obozu – mówił prof. Stanisław Swianiewicz, jedyny ocalały więzień z transportu polskich oficerów do Katynia.
rozwiń zwiń