"Jesteśmy przekonani, że właśnie tędy należy iść i że izolowanie ludzi czy państw, mówiąc szczerze, nie pomaga" – powiedział abp Paul Richard Gallagher w wywiadzie dla Vatican News. Szef watykańskiej dyplomacji zaznaczył jednocześnie, że każde państwo ma prawo samodzielnie określać swoją strategię wobec Rosji.
Arcybiskup Gallagher przebywał w Rosji od 24 do 28 sierpnia. Była to jego pierwsza wizyta w Moskwie od rozpoczęcia pełnoskalowej wojny przeciwko Ukrainie. Poprzednio odwiedził rosyjską stolicę w listopadzie 2021 roku. Jak podkreślił po powrocie, obecna podróż odbyła się w imieniu Stolicy Apostolskiej i z błogosławieństwem papieża Leona XIV.
Podczas wizyty hierarcha spotkał się z ministrem spraw zagranicznych Rosji Siergiejem Ławrowem, doradcą Władimira Putina do spraw polityki zagranicznej Jurijem Uszakowem oraz metropolitą Antonim z Wołokołamska, odpowiadającym za relacje zewnętrzne Patriarchatu Moskiewskiego. Rozmawiał również z przedstawicielami placówek dyplomatycznych i rosyjską wspólnotą katolicką.
Po rozmowie z Ławrowem abp Gallagher oświadczył, że konfliktu nie da się rozwiązać środkami militarnymi. – Ta wojna musi się zakończyć – podkreślił. Wezwał Rosję i Ukrainę do wykazania otwartości i dobrej woli oraz do poszanowania prawa międzynarodowego i humanitarnego, szczególnie w odniesieniu do ludności cywilnej, infrastruktury, rannych i jeńców wojennych. Szczegóły rozmowy przedstawiło Vatican News.
Stolica Apostolska nie zamierza przedstawiać technicznych rozwiązań ani szczegółowego planu zakończenia wojny. Zdaniem abp. Gallaghera jest to bezpośrednia odpowiedzialność walczących stron. Watykan chce natomiast tworzyć przestrzeń do rozmów i przypominać Rosji oraz Ukrainie o odpowiedzialności za podjęcie rzeczywistych negocjacji.
Hierarcha przyznał, że składana wcześniej oferta watykańskich „dobrych usług” nie została dotąd wykorzystana. Według niego nie widać obecnie woli bezpośredniego zaangażowania struktur dyplomatycznych Stolicy Apostolskiej w negocjacje. Zapewnił jednak, że Watykan pozostaje gotowy do udzielenia pomocy, jeśli strony konfliktu zwrócą się z taką prośbą.
Ważną częścią rozmów w Moskwie były kwestie humanitarne. Papież Leon XIV miał przed wyjazdem polecić abp. Gallagherowi, by szczególnie podkreślał konieczność pomocy poszkodowanym. Watykański dyplomata wyraził również nadzieję na kontynuowanie misji pokojowej kardynała Matteo Zuppiego i jego ponowny wyjazd do Rosji.
Wizyta w Moskwie nastąpiła niewiele ponad miesiąc po sześciodniowej misji abp. Gallaghera w Ukrainie. Jako wysłannik papieski odwiedził wówczas między innymi Kijów, Lwów i Berdyczów, spotykając się z przedstawicielami władz, Kościołów oraz mieszkańcami miejsc dotkniętych rosyjskimi atakami. Po zakończeniu tamtej podróży mówił o determinacji Ukraińców walczących o wolność i pokój oraz potwierdzał zaangażowanie Watykanu w działania humanitarne.
Abp Gallagher przyznał, że im dłużej trwa wojna, tym trudniejsza będzie późniejsza odbudowa relacji ze względu na liczbę ofiar i otwarte rany. Jego zdaniem doświadczenie historyczne pokazuje jednak, że konflikty ostatecznie kończą się negocjacjami i porozumieniem. Dlatego dyplomacja – przekonywał – nadal daje nadzieję na znalezienie rozwiązania.
PAP/Vatican News, bs