Wydarzenia zaplanowano w dziesięciu miejscowościach: Warszawie, Łodzi, Krakowie, Katowicach, Opolu, Szczecinie, Kołobrzegu, Rzeszowie, Dębicy i Lusławicach. - Z ogromną przyjemnością zapraszamy na ósmy już festiwal Eufonie. Muzyka Europy Środkowo-Wschodniej w tym roku połączona jest „złotym spoiwem", które skleja świat rozdarty rozmaitymi konfliktami, podziałami na polu pamięci, granic — powiedział PAP dyrektor Narodowego Centrum Kultury Robert Piaskowski. Tłumaczył, że „złote spoiwo" to nawiązanie do japońskiej sztuki kintsugi, czyli naprawiania rozbitej ceramiki złotem. - Dostrzeganie piękna pomimo cierpienia, pomimo rozpadu świata to jest klucz do zrozumienia programu tegorocznej edycji — podkreślił Piaskowski. Dodał, że „złotym spoiwem" naszego świata, tym, co ten świat na nowo skleja, jest muzyka. - Ona nie jest pięknym dodatkiem na spokojniejsze czasy. Myślę, że jest dokładnie odwrotnie. (...) Muzyka nie powstrzyma rakiet, nie zakończy wojny, nie cofnie historii, ale potrafi jednak zrobić coś, bez czego żadna wspólnota nie może istnieć, potrafi przywrócić zdolność wspólnego przeżywania, potrafi przywrócić zdolność wspólnego pamiętania, ale przede wszystkim słuchania siebie nawzajem — ocenił.
Wskazał, że Eufonie mają jeszcze jedno ważne przesłanie dla świata, które zawdzięczamy wierszowi Adama Zagajewskiego „Spróbuj opiewać okaleczony świat", który ćwierć wieku temu stał się jednym z najważniejszych literackich komentarzy do doświadczenia kryzysu.
Festiwal rozpocznie się 12 listopada w Bałtyckim Porcie Kultury w Szczecinie koncertem Baltic Neopolis Orchestra. Zespół wystąpi z Emanuelem Salvadorem (skrzypce) i Piotrem Więcławem (wiolonczela). Program łączy utwory twórców z Polski, Ukrainy, Czech, Argentyny i Serbii, m.in. kontemplacyjną „Cichą muzykę" Walentyna Sylwestrowa i „13 wariacji na temat polskiej melodii" Marcelo Nisinmana. W Szczecinie odbędzie się też prawykonanie utworu „Atlantis" op. 72 Mikołaja Piotra Góreckiego. Orkiestra powtórzy program 13 listopada w Kołobrzegu i 14 listopada w warszawskiej Nowej Miodowej.
Uroczysta inauguracja Eufonii odbędzie się dzień później, 13 listopada, w Teatrze Wielkim w Łodzi. Wystąpi Kristine Opolais, jedna z najczęściej zapraszanych sopranistek świata, znana z Metropolitan Opera, Royal Opera House i La Scali. Towarzyszyć jej będzie Orkiestra Teatru Wielkiego w Łodzi pod batutą Rafała Kłoczki, dyrektora łódzkiej sceny. Arie Pucciniego, Verdiego, Cilei, Ponchiellego i Giordana zabrzmią obok muzyki Dvořáka, Janáčka i Kodálya. Publiczność usłyszy też rzadko wykonywane dzieła polskich twórców przełomu XIX i XX wieku: Romana Statkowskiego, Henryka Jareckiego i Zygmunta Noskowskiego. Wieczór będzie poświęcony miłości, która w późnoromantycznej operze nadaje życiu sens.
W roku setnych urodzin Györgya Kurtága podczas Eufonii zaprezentowana zostanie jego „Kafka-Fragmente", arcydzieło liryki wokalnej schyłku XX w. Koncert „Kurtág | Kafka | Kaffka" odbędzie się 17 listopada w Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie. Wystąpią Aleksandra Żakiewicz (sopran) i Maria Kapsiak (skrzypce). Robert Więckiewicz i Weronika Humaj przeczytają listy Kafki do Mileny oraz teksty węgierskiej poetki Margit Kaffki w nowym przekładzie Anny Butrym. Koncepcję i reżyserię przygotował Tomasz Cyz, a współorganizatorem jest Instytut Węgierski.
Prawykonanie utworu Zygmunta Krauzego – „Spróbuj opiewać okaleczony świat" na sopran i orkiestrę, opartego na wierszu Adama Zagajewskiego odbędzie się 18 listopada w Filharmonii Narodowej. Tego wieczoru Krauze zasiądzie też przy fortepianie jako solista swojego II Koncertu fortepianowego.
20 listopada w Nowym Teatrze w Warszawie odbędzie się pokaz „Czarodziejskiej góry" Pawła Mykietyna do libretta Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk według powieści Tomasza Manna. Spektakl reżyseruje Andrzej Chyra, scenografię przygotował Mirosław Bałka, a całość poprowadzi Adam Banaszak. Kolejne spektakle zaplanowano na 21 i 22 listopada.
Muzyka chóralna regionu wypełni koncert Chóru Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Bartosza Michałowskiego, który odbędzie się 20 listopada w Kościele Ewangelicko-Augsburskim Świętej Trójcy w Warszawie. W programie są m.in. „Pięć pieśni kurpiowskich" Henryka Mikołaja Góreckiego i „Missa Rigensis" Uģisa Prauliņša.
Tegoroczne Eufonie mówią także o odpowiedzialności kultury wobec współczesnego świata. 27 listopada w Filharmonii Narodowej wystąpi Liepāja Symphony Orchestra, najstarsza orkiestra symfoniczna krajów bałtyckich, pod batutą Guntisa Kuzmy. Zabrzmi „Vox Amoris" Pēterisa Vasksa, fantazja o miłości jako źródle nadziei, z solistką Kristīne Balanas. W programie jest też II Symfonia D-dur Jeana Sibeliusa, dzieło, które od ponad stu lat kojarzone jest z fińskimi dążeniami do niepodległości.
Dzień później, 28 listopada, w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego wystąpi Orkiestra Polskiego Radia pod dyrekcją Bassema Akikiego. Zabrzmią „Muzyka żałobna" Lutosławskiego, „Koncert na orkiestrę" Bartóka oraz współzamówiony Koncert na flet i orkiestrę Elżbiety Sikory z solistką Aną de la Vegą. Utwór dedykowany jest białoruskiej flecistce i opozycjonistce Marii Kalesnikawej. Duchowe pejzaże baroku przyniesie koncert „Kompozytorzy gdańscy" 28 listopada w Pałacu na Wyspie w Łazienkach Królewskich. Wystąpi Capella Regia Polona pod kierunkiem Krzysztofa Garstki z sopranistką Joanną Sojką. Zabrzmią m.in. Goldberg, Österreich i Johann Jeremias du Grain, którego kantata „Herr, nun lässest du deinen Diener" jest medytacją nad godnym odejściem.
28 i 29 listopada w Świetlicy Nowego Teatru odbędą się koncerty Małych Eufonii dla dzieci w wieku 3–5 i 6–9 lat. Chain Ensemble i Iga Kowalczyk zabiorą najmłodszych w podróż „Maszyny i prędkości", inspirowaną m.in. „Continuum" Ligetiego i „Mechanofakturą" Artura Zagajewskiego. Drugi program, „Wiry i pętelki", odwołuje się m.in. do „Orawy" Kilara i „Fratres" Pärta.
W ramach Sceny Młodych we współpracy z Uniwersytetem Muzycznym Fryderyka Chopina studenci Wydziału Wokalno-Aktorskiego przypomną 16 listopada pieśni Zygmunta Noskowskiego. 25 listopada Orkiestra Symfoniczna UMFC pod dyrekcją Dawida Runtza, z flecistą Łukaszem Długoszem, wykona muzykę Bersy, Pendereckiego i Karłowicza.
Programu dopełniają odsłuch płyty Pawła Szymańskiego „Margaret's Toy" (15 listopada, Studio Polskiego Radia im. Władysława Szpilmana) oraz spektakl muzyczny „Natura Świata" w Rzeszowskich Piwnicach (4 grudnia). W tym drugim duet Karolina Mikołajczyk i Iwo Jedynecki, w reżyserii Tomasza Cyza, zestawi muzykę Sylwestrowa, Vasksa, Góreckiego i Ligetiego z poezją Urszuli Kozioł.
Festiwal zamkną koncerty Chóru Polskiego Radia – Lusławice pod batutą Kaspara Putniņša: 5 grudnia w Europejskim Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach i 6 grudnia w Auli Collegium Novum UJ w Krakowie. Zabrzmią „Trzy wiersze Czesława Miłosza" i „Plainscapes" Pēterisa Vasksa oraz Msza na podwójny chór Franka Martina.
PAP/ks