Jedyna i niepowtarzalna mistrzyni humoru Irena Kwiatkowska

Ostatnia aktualizacja: 03.03.2026 13:13
Była gwiazdą teatru, filmu i kabaretu. Popularność przyniosły jej występy w kabaretach Dudek i Szpak oraz w telewizyjnym "Kabarecie Starszych Panów". W pamięci widzów zapisała się rolami w serialach "Wojna domowa" i "Czterdziestolatek". Od śmierci Ireny Kwiatkowskiej mija właśnie 15 lat.
Irena Kwiatkowska stworzyła niezapomniane kreacje w ponad stu spektaklach teatralnych i kabaretowych oraz licznych filmach, jak: Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy, Rozmowy kontrolowane
Irena Kwiatkowska stworzyła niezapomniane kreacje w ponad stu spektaklach teatralnych i kabaretowych oraz licznych filmach, jak: "Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy", "Rozmowy kontrolowaneFoto: Pawel Kibitlewski/REPORTER

Irena Kwiatkowska urodziła się 17 września 1912 roku w Warszawie. W 1935 roku ukończyła Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej i w tym samym roku trafiła do słynnego kabaretu Cyrulik Warszawski. W czasie okupacji niemieckiej brała udział w tajnych przedstawieniach, współpracując z reżyserami - Tadeuszem Byrskim i Leonem Schillerem. Należała do Armii Krajowej. Brała udział w powstaniu warszawskim, jako łączniczka w sztabie grupy "Północ" o pseudonimie "Katarzyna"

Aktorka na scenie i w eterze

Od 1948 roku współpracowała z teatrami stolicy: Klasycznym, Współczesnym, Teatrem Satyryków, Komedią, Syreną, Ludowym i Nowym. Do jej najciekawszych kreacji należą: Dulska w "Jeszcze Dulska", Aurelia w "Wariatce z Chaillot", Chudogęba w "Wieczorze Trzech Króli", Julia Czerwińska w "Domu kobiet" oraz Eugenia w "Tangu". Łącznie zagrała w ponad stu spektaklach.

Czytaj także:

Przez 65 lat współpracowała z Polskim Radiem. Była spikerką, po mistrzowsku interpretowała utwory dla dzieci - jej wykonanie "Ptasiego radia" Juliana Tuwima jest jednym z najwybitniejszych w XX wieku. Najmłodszym słuchaczom czytała także "Przygody Plastusia" i "Misia". Ponadto występowała w "Podwieczorku przy mikrofonie", "Teatrze Uniwersalnym Eterek" i w magazynie satyrycznym "60 minut na godzinę". Łącznie zagrała w blisko trzystu programach i słuchowiskach.

Talent wsparty genialnymi tekstami

Polskie Radio uhonorowało aktorkę Złotym i Diamentowym Mikrofonem, otrzymała też nagrodę Teatru Polskiego Radia - Wielki Splendor. - Radio jest moim partnerem od 1935 roku. Jestem bardzo zżyta z mikrofonem. Znam jego tajemnice i wiem jak do niego mówić - tak Irena Kwiatkowska opisywała swoją zażyłość z tym medium.

Związana była także warszawskimi kabaretami - Dudek i Szpak. Ogromną popularność przyniosły jej występy w telewizyjnym "Kabarecie Starszych Panów". To dla Ireny Kwiatkowskiej Konstanty Ildefons Gałczyński napisał rolę Hermenegildy Kociubińskiej w Teatrzyku "Zielona Gęś". Na kabaretowej scenie błyszczała w surrealistycznych skeczach, monologach i piosenkach.

"Ja jestem kobieta pracująca, żadnej pracy się nie boję"

Postać Kobiety Pracującej, którą aktorka kreowała w "Czterdziestolatku", weszła do historii polskiego kina. W kultowym serialu w reżyserii Jerzego Gruzy była między innymi listonoszką, krawcową i roznosicielką mleka, a nawet... specjalistką do walki z piractwem powietrznym, na pokładzie samolotu.

Występowała też w filmach. Najbardziej znane to "Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy", "Lata dwudzieste... lata trzydzieste...", "Rozmowy kontrolowane" czy "Czterdziestolatek. 20 lat później". Na jej dorobek filmowy i telewizyjny składa się w sumie 20 ról.

Laureatka nagród i odznaczeń, patronka ronda

Prywatnie była żoną Bolesława Kielskiego, spikera Polskiego Radia, zmarłego w 1993 roku. W latach 1953-1956 wykładała w warszawskiej PWST.  W 2008 roku w plebiscycie "Złote Kaczki" otrzymała tytuł "Aktorki komediowej stulecia". W ankiecie "Polityki" na najważniejszych aktorów polskich XX wieku, zajęła 5. miejsce. Nazywana "mistrzynią humoru", była wielką artystyczną osobowością, a przy tym skromnym i ciepłym człowiekiem.

Irena Kwiatkowska była laureatką wielu prestiżowych wyróżnień, m.in. Prometeusza - nagrody za wybitne osiągnięcia estradowe, Wawrzynu Mistrza Mowy Polskiej i Złotego Medalu "Zasłużony Kulturze Gloria Artis". Z okazji 50-lecia telewizji otrzymała nagrodę "Gwiazda Telewizji Polskiej". Dzieci przyznały jej Order Uśmiechu, odcisnęła też swoją dłoń na Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach. Została odznaczona także Złotą odznaką honorową "Za Zasługi dla Warszawy" i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Od 2025 roku jedno z rond na warszawskim Ursynowie nosi imię aktorki.

Irena Kwiatkowska zmarła 3 marca 2011 roku, w wieku 98 lat. Została pochowana na warszawskich Powązkach.

***

IAR/Piotr Grabka

Czytaj także

Starsi Panowie. Łączyła ich wspólnota poczucia humoru

Ostatnia aktualizacja: 10.01.2021 13:00
 - Kabaret skuteczniej zlikwidował wszystkie podziały niż ówczesny ustrój. Wszyscy oglądali - mówił w Programie 2 Polskiego Radia red. Roman Dziewoński. Bohaterami audycji "Dwie do setki" w Dwójce byli Jeremi Przybora i Jerzy Wasowski – twórcy słynnego Kabaretu Starszych Panów.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Pierwsza aktorka Polskiego Radia - Irena Kwiatkowska

Ostatnia aktualizacja: 04.03.2021 07:50
Bohaterką audycji "Rozmowy po zmroku" była Irena Kwiatkowska. Aktorkę wspominali Jarosław Kilian, Anna Seniuk i Roman Dziewoński.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Wspomnienie Ireny Kwiatkowskiej – największej aktorki Polskiego Radia

Ostatnia aktualizacja: 20.09.2021 06:05
Irena Kwiatkowska stworzyła w Polskim Radiu przeszło 500 kreacji, dramatycznych i komediowych. W audycji "Czas pogody" opowiedzieliśmy o jej niezapomnianych rolach w słuchowiskach radiowych i skeczach, a także w radiowych teatrzykach Szpak, Dziewiątka i Eterek.
rozwiń zwiń