X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Nowoczesność i źródła. Z dziejów muzyki dawnej

Ostatnia aktualizacja: 15.01.2017 15:29
Co oznaczają style prima i seconda pratica? O tym rozmawialiśmy w audycji "Między dźwiękami".
Audio
  • Nowoczesność i źródła. Z dziejów muzyki dawnej (Między dźwiękami/Dwójka)
(zdj. ilustracyjne)
(zdj. ilustracyjne)Foto: Pixabay/domena publiczna

Specyficzną cechą kultury Europy Zachodniej było na przestrzeni wieków poszukiwanie w sztuce nowości. Teoretycy bez skrępowania stwierdzali, że "muzyki pisanej dawniej niż 50 lat temu nie da się słuchać", kompozytorzy z dumą określali swoje dzieła jako "ars nova". Nikt nie pamiętał zbyt długo o utworach lat minionych, choć pewne zmiany przyniosło wynalezienie druku, które przedłużyło nieco życie konkretnych dzieł.

To nastawienie zmieniło się gwałtownie wraz z początkiem XVII w. - obok absolutnie nowatorskiego języka dźwiękowego baroku pojawiały się wciąż jeszcze utwory reprezentujące styl muzyczny późnego renesansu. Miało to trwać długo i wiązało się z muzyka sakralną, liturgiczną, pisaną dla Kościoła katolickiego. Zapewne początki tego fenomenu miały źródło w postanowieniach Soboru Trydenckiego, który wydał też pewne zalecenia odnośnie muzyki religijnej. Za wzorcowy uznany został uporządkowany, pełen umiaru styl Palestriny, który naśladowali chętnie (z różnym skutkiem) twórcy późniejszych generacji. To był ten idealny głos uniwersalnego Kościoła i tak pozostało także wtedy, kiedy kontrreformacja (zwłaszcza jezuici w Rzymie) zaaprobowali egzaltowany, wirtuozowski, teatralny język dźwiękowy muzyki baroku.

A zatem obok siebie istniały dzieła pisane in stile antico, i kreacje nowoczesne, niekiedy wręcz wizjonerskie, otwierające nowe horyzonty. Często pisali je ci sami artyści, dając świadectwo gruntownej znajomości reguł renesansowego kontrapunktu, a obok tego – nowoczesnej wrażliwości. Pierwszy zwrócił uwagę na to zjawisko Monteverdi, nazywając dawny styl "prima pratica", zaś nowy – "seconda pratica". Uprawiał oba style, choć do historii przeszedł jako wielki nowator, kreujący nowe, nieznane przedtem pomysły dźwiękowe, służące wybujałym, skontrastowanym emocjom. Uzyskuje w obu stylach tak diametralnie różne efekty, że można mieć wątpliwości, czy stworzył je ten sam kompozytor.

Także i potem wybitni artyści tworzyli dzieła sakralne w obu stylach: w muzyce staropolskiej przywołać trzeba Bartłomieja Pękiela z jego mistrzowską, głęboko refleksyjną Missa pulcherrima, nawiązującą w twórczy sposób do stylu polifonii renesansu. A obok tego stoi jego dramatyczny dialog na Adwent Audite mortales, którego patetyczna narracja, obfitująca w silnie emocjonalne figury retoryczne, przynosi całkiem odmienny świat dźwiękowy.

Nawet najświetniejszy kompozytor operowy swojej generacji - Alessandro Scarlatti - pisał msze i motety in stile antico, co zresztą w Neapolu było pewną normą. Jak zaskakująco różne są rezultaty dźwiękowe, przekonają się Państwo sami, słuchając niedzielnej audycji.

***

Tytuł audycji: Między dźwiękami

Prowadzi: Ewa Obniska i Magdalena Łoś

Data emisji: 15.01.2017

Godzina emisji: 18.00

jp/bch

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Włoska rewolucja w świecie muzyki dawnej

Ostatnia aktualizacja: 24.05.2016 13:00
W audycji "Między dźwiękami" mówiliśmy o eksplozji zainteresowania Włochów muzycznym dorobkiem ich przodków z epoki baroku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Guillaume de Machaut i jego epoka

Ostatnia aktualizacja: 01.11.2016 16:18
W audycji mówiliśmy o francuskim kompozytorze, poecie, kanoniku katedry w Reims, wybitnej postaci jesieni średniowiecza.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Burgundia. Baśniowe księstwo muzyki

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2016 21:19
W audycji "Między dźwiękami" Magdalena Łoś i Ewa Obniska zabrali nas do świata dawnej francuskiej muzyki, sztuki i rycerstwa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Najświętsza Maryja Panna w muzyce dawych mistrzów

Ostatnia aktualizacja: 18.12.2016 13:22
W ostatnią niedzielę Adwentu skupiliśmy się na postaci matki Jezusa Chrystusa, której poświęcona jest zarówno liturgia bliskich już świąt, jak też wspaniały bogaty rozdział muzyki europejskiej.
rozwiń zwiń