Nie żyje pisarz Marian Pilot. "Na jego twarzy gościł uśmiech życzliwości dla świata"

Ostatnia aktualizacja: 04.02.2024 10:30
- Marian Pilot był jednym z najwybitniejszych pisarzy w polskiej literaturze współczesnej. Ta literatura ze szkodą dla samej siebie nie zdawała sobie z tego sprawy. Był w niej obecny przez kilkadziesiąt lat, ale był zapomniany, choć polska kultura interesuje się swymi ludowymi korzeniami - mówił w Dwójce Leszek Bugajski, krytyk literacki. Marian Pilot - powieściopisarz, nowelista, autor słuchowisk i leksykograf - odszedł 2 lutego w wieku 87 lat. 
Marian Pilot nie żyje. Pisarz zmarł 2 lutego 2024 roku. Miał 87 lat
Marian Pilot nie żyje. Pisarz zmarł 2 lutego 2024 roku. Miał 87 latFoto: TRICOLORS/East News
  • Marian Pilot urodził się 6 grudnia 1936 roku w Siedlikowie pod Ostrzeszowem w Wielkopolsce.
  • Prozaik, scenarzysta, autor słuchowisk radiowych, leksykograf odszedł 2 lutego w wieku 87 lat.
  • Na antenie Dwójki zmarłego pisarza wspominali: Leszek Bugajski, krytyk literacki i publicysta, oraz Maria Jentys-Borelowska, poetka, krytyczka literacka i redaktorka.

Marian Pilot - jeden z najwybitniejszych pisarzy w polskiej literaturze współczesnej

Leszek Bugajski podkreślił, że Marian Pilot był wybitnym pisarzem, jego zdaniem jednym z najwybitniejszych w polskiej literaturze współczesnej. - Ta literatura ze szkodą dla samej siebie nie zdawała sobie z tego sprawy. Był w niej obecny przez kilkadziesiąt lat, ale był zapomniany, choć polska kultura interesuje się swymi ludowymi korzeniami. Zajmował się tym, jak kultura wiejska i miejska się ścierają, jak wpływają na świadomość człowieka - powiedział.

Uśmiech życzliwości dla świata

- Miał wyczulony słuch językowy, zajmował się stylizacjami, parodiami, gwarą, słowotwórstwem. Dlatego był porównywany do Gombrowicza i Joyce'a. Teraz przypomniałem sobie jego zbiór opowiadań "Niebotyki", który cały jest poświęcony śmierci. Pojawia się ona tam w najróżniejszych postaciach i jest siłą, która "hula w najlepsze po naszym świecie". Nigdy nie wchodził w jakieś starcia, wiedział swoje, ale nie szukał konfliktu. Na jego twarzy gościł uśmiech życzliwości dla świata, w czasie rozmów z nim to było szczególnie ujmujące - wspominał Leszek Bugajski.

Posłuchaj
06:18 2024_02_04 09_15_34_Dwojka_Poranek_Dwojki.mp3 Nie żyje pisarz Marian Pilot. "Na jego twarzy gościł uśmiech życzliwości dla świata" (Poranek Dwójki)

 

W Ludowej Spółdzielni Wydawniczej główny specjalista w zakresie literatury pięknej

Jak przypomina Culture.pl, Pilot ukończył liceum ogólnokształcące w Ostrzeszowie, po maturze studiował dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. Po studiach w 1958 roku rozpoczął pracę w dziale kulturalnym PAP, następnie w redakcji "Wiadomości Filmowych" (1958-1960) i w "Na przełaj" (1960-1967) jako kierownik działu kulturalnego. W 1967 roku został członkiem Związku Literatów Polskich. W latach 1967-1978 był kierownikiem działu prozy "Tygodnika Kulturalnego". W 1972 roku wstąpił do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Od grudnia 1981 roku pracował w redakcji filmów fabularnych Telewizji Polskiej, a od grudnia 1982 roku - w Ludowej Spółdzielni Wydawniczej jako główny specjalista w zakresie literatury pięknej. Był członkiem Rady Nadzorczej TVP w latach 2003-2006.

Czytaj też:

Debiut i eksperymenty z polszczyzną

W 1962 roku Marian Pilot zadebiutował zbiorem opowiadań "Panny szczerbate". I choć na studiach nie przyznawał się do swojej wiejskości: "ciemnoty, głupoty, gnoju i gnojówki, beznadziejnej biedy i beznadziejnej roboty", odtąd konsekwentnie współtworzył literacki nurt chłopski. Autor m.in. powieści "Sień", Majdan", "Zakaz zwałki", "Jednorożec", "W słońcu, w deszczu", "Pióropusz", opowiadań "Pantałyk", "Wykidajło", leksykonu "Ssapy, szkudły, świętojanki: słownik dawnej gwary Siedlikowa". Jego ostatnia książka, wydana w 2021 roku, nosi tytuł "Dzikie mięso". 

Nagroda Literacka Nike 2011 za powieść "Pióropusz"

- Mój status literacki jest szczególny. Jestem dosyć leniwym pisarzem. Wydaję książkę mniej więcej raz na dziesięć lat i zostaję potem zapomniany. Nawet bardzo doświadczeni krytycy dwukrotnie traktowali mnie jako debiutanta - powiedział Marian Pilot po wręczeniu mu najbardziej prestiżowej literackiej nagrody w Polsce. Pilot pisał gwarą, łączy prozę "nurtu chłopskiego" z tradycją gombrowiczowską.

Czytaj też:

Inne nagrody za twórczość

Marian Pilot otrzymał m.in. Złoty Krzyż Zasługi (1987), Nagrodę Funduszu Literatury w dziedzinie reportażu (1989), Nagrodę im. Władysława Reymonta "za twórczość całego życia", wraz z Hanną Krall (2010).

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki

Data emisji: 4.02.2024

Godzina emisji: 9.15

PAP/IAR/mo/wmkor

Czytaj także

Wiesław Myśliwski. "Literatura broni nas przed bezsensem świata"

Ostatnia aktualizacja: 25.03.2023 05:55
– Opowiadając, konstruujemy nasze życie. Układamy je w jakąś logiczną całość. Literatura jest próbą formowania życia w coś, co ma swoją harmonię i swój sens – mówił Wiesław Myśliwski na antenie Polskiego Radia. Znakomity pisarz, autor m.in. takich powieści, jak "Kamień na kamieniu" i "Widnokrąg", kończy 25 marca 2023 roku dziewięćdziesiąt jeden lat!
rozwiń zwiń
Czytaj także

Katarzyna Jackowska-Enemuo: cechą dobrego opowiadacza jest ogromna dyscyplina

Ostatnia aktualizacja: 18.04.2023 13:28
Antropolożka kultury, pisarka, muzykantka, śpiewaczka, opowiadaczka historii, artystka zajmująca się kulturą tradycyjną, muzyką etniczną. W audycji "Po drugiej stronie lustra" gościliśmy Katarzynę Jackowską-Enemuo, która w swojej książce pt. "Tkaczka chmur" pokazuje m.in. jak dzieci próbują sobie radzić ze śmiercią przyjaciół.
rozwiń zwiń