Posłuchaj audycji "Poranek Dwójki" >>>
"Dojrzewanie to uniwersalna opowieść o kruchości, wstydzie i szukaniu sensu w dzisiejszym chaotycznym świecie, w której mogą odnaleźć się zarówno osoby nastoletnie, jak i dorosłe" - czytamy w opisie wystawy.
"Dojrzewanie", czyli o marginalizacji doświadczenia dorastania
Twórcy zadają pytanie m.in. o to, w jaki sposób sztuka współczesna opisuje czas przejścia od dzieciństwa do dorosłości oraz z jakimi wyzwaniami mierzą się dziś osoby nastoletnie. Ważnym wątkiem jest także pytanie o to, czy sztuka jest w stanie realnie pomóc w przeżywanych kryzysach emocjonalnych i przywracać poczucie sprawczości.
- Z perspektywy kuratorek i osób pracujących w instytucji publicznej miałyśmy poczucie, że nastolatkowie są grupą marginalizowaną. Dzieje się pewien paradoks, ponieważ są cały czas przedmiotem dyskusji, statystyk, analiz, ocen. I to bardzo ostrych ocen, że nastolatkowie siedzą w telefonach i nie interesują się światem wokół. A z drugiej strony bardzo rzadko ich głos realnie ma szansę wybrzmieć - mówiła w Dwójce Katarzyna Kołodziej-Podsiadło, współkuratorka ekspozycji.
Czytaj też:
Nastolatkowie współtworzą wystawę w Zachęcie
Jednym z kluczowych pytań było to, w jaki sposób instytucja może stworzyć przestrzeń, w której młodzi ludzie rzeczywiście zabierają głos i zostają wysłuchani. W odpowiedzi na te potrzeby powstał projekt o charakterze aktywnej wystawy – przestrzeni wymiany, dialogu i eksperymentu, także międzypokoleniowego. Kuratorki zwracają uwagę na różnorodność perspektyw artystek i artystów młodszego oraz średniego pokolenia, którzy podejmują temat dojrzewania. Jednocześnie do współtworzenia ekspozycji zaproszono samych nastolatków.
- Są to trzy duże projekty partycypacyjne, gdzie na równych prawach nastolatkowie w wielomiesięcznym procesie warsztatowym stworzyli pracę dla swoich kolegów i koleżanek - podkreśliła Katarzyna Kołodziej-Podsiadło.
Dorastanie w epoce platform cyfrowych
Wystawa "Dojrzewanie" w Zachęcie – Narodowej Galeria Sztuki jest także odpowiedzią na szeroki apel nie tylko środowiska naukowego, ale również rodziców i nauczycieli, którzy zwracają uwagę na doświadczenie dorastania w coraz silniej cyfrowej rzeczywistości. Kuratorki podkreślają, że świat nastolatków w dużej mierze odbija się dziś w przestrzeni internetu i smartfonów, choć sama ekspozycja nie unika tego tematu – przeciwnie, pokazuje również fascynację technologią i jej obecność w codziennym życiu młodych ludzi.
- Dzisiejsi nastolatkowie ewidentnie żyją w scyfryzowanym świecie, który naszemu pokoleniu był całkowicie obcy. My też przecież uczymy się krytycznie korzystać z tych narzędzi, a mamy poczucie, że właśnie nastolatkowie zostali wrzuceni w ten świat bez żadnego przygotowania. Dlatego ten aspekt internetu, platform cyfrowych jest też obecny na wystawie, ale jako też taki punkt wyjścia do krytycznej refleksji nad tym, jak platformy cyfrowe manipulują emocjami, jak te emocje są wykorzystywane do polaryzacji politycznej - wyjaśniła współkuratorka wystawy.
Wystawę "Dojrzewanie" można oglądać od 1 maja do 20 września 2026 roku.
***
Tytuł audycji: Poranek Dwójki
Prowadzenie: Małgorzata Nieciecka-Mac
Goście: Katarzyna Kołodziej-Podsiadło (współkuratorka ekspozycji "Dojrzewanie)
Data emisji: 30.04.2026
Godz. emisji: 8.30
am
