Czas na szczycie Wieży Mariackiej płynie inaczej...

Ostatnia aktualizacja: 31.05.2014 23:00
- Wystarczy idealnie chodzący zegar wnieść na szczyt Wieży Mariackiej na 5 minut, by przekonać się, że nie istnieje jeden czas - mówił filozof przyrody dr Łukasz Lamżą w specjalnym - nadawanym z "Pikniku Naukowego" wydaniu "Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego".
Audio
  • Czas na szczycie Wieży Mariackiej płynie inaczej... (Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego/Dwójka)
Praski zegar astronomiczny. Porządek czasu inspirował arcydzieła, ale bywał też narzędziem represji
Praski zegar astronomiczny. Porządek czasu inspirował arcydzieła, ale bywał też narzędziem represjiFoto: Herr Kriss/Wikipedia/CC

Dwójka na Pikniku Naukowym>>>

"Co to jest czas? Gdy nikt mnie nie pyta, wiem, co to jest. Kiedy jednak chcę to pytającemu wyjaśnić, to nie wiem” -  zauważył św. Augustyn. - W pewnym sensie możemy o czasie powiedzieć niewiele więcej niż ten filozof - uważa astrofizyk prof. Marek Abramowicz. - Jedyne, czego się dowiedzieliśmy, zawdzieczamy teorii względności Elberta Einsteina. Okazuje się, że czas pomieszany jest z przestrzenią - wyjaśnił.

Nasz serwis poświęcony Piknikowi Naukowemu 2014>>>

Więcej poznawczego optymizmu wykazał fizyk teoretyczny prof. Aleksy Bartnik. - Owszem, upływ czasu zależy od układu odniesienia, ale też od pola grawitacyjnego - przynał. - Mamy znakomite narzędzia, aby te różne czasy przeliczać na siebie. Tak, jakbyśmy wyjeżdzali do Chin i kupowali juany za złotówki po określonym kursie - zaznaczył.

- W przypadku czasu nie mamy jednak uniwersalnego wzorca, obiektywengo kursu - sprzeciwił się prof. Marek Abramowicz i przytoczył słynną anegdotę. Otóż, kiedy w 1946 roku rozpoczęto nadawanie sygnału czasu z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, publiczność była tak zaszokowana oszałamiającą wówczas dokładnością (do pół sekundy), że wysłano reporterkę Polskiego Radia do dyrektora obserwatorium, Tadeusza Banachiewicza, z pytaniem, jak taka dokładność jest w ogóle osiągana.
"To bardzo proste - odpowiedział dyrektor obserwatorium. - Jest świetny sklep zegarmistrzowski na Rynku... Przechodzę tamtędy, idąc rano do pracy i nastawiam swój kieszonkowy zegarek... stąd wiem, kiedy nadać w południe sygnał przez radio”. Uradowana reporterka pobiegła na Rynek: "Panie zegarmistrzu, jak pan nastawia swój zegar?” "To bardzo proste - odpowiedział - każdego dnia słucham w południe sygnału nadawanego przez radio i według niego nastawiam swoje zegary”.

- W pewnym sensie nasze pomiary czasy, nieważne czy prowadzone przez naukowców, czy przez amatorów, opierają się na tej samej zasadzie - podsumował Abramowicz. A dlaczego czas biegnie w jedną stronę iodróżniamy od siebie przeszłość, teraźniejszość oraz przyszłość?

- Wszystko rozbija się o rosnącą entropię (miarę nieuproządkowania układu - przyp. red.), a zaczęło się tuż po Wielkim Wybuchu - wyjaśnił prof. Aleksy Bartnik. - We wszechświecie pojawiło się wtedy minimalnie więcje protonów niż antyprotonów. Gdyby nie to, wszystkie cząsteczki uległyby anihilacji i pozostałoby wyłącznie promieniowanie - dodał.

A czy można pytać, co było przed Wielkim Wybuchem? I czy z punktu widzenia współczesnej nauki możliwy jest czas kołowy? Czym tak na pawdę są zakrzywienia czasoprzestrzeni? I czy we wszechświecie można przestać istnieć?...

Odpowiedzi w nagraniu "Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego", który poprowadziłą Hanna Maria Giza. A jej gośćmi byli: prof. Marek Abramowicz - astrofizyk z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie; prof. Aleksy Bartnik, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej UW i dr Łukaszem Lamża, filozof przyrody z Akademii Ignatianum w Krakowie.

mm/kd

Dwójka - jesteś na miejscu!

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Konstytucja 3 maja. Testament I Rzeczypospolitej

Ostatnia aktualizacja: 02.05.2014 22:01
- To był mało efektowny akt, ledwie kilka kartek, 11 artykułów, ale dla wielu Polaków walczących później o niepodległość, stał się symbolem tego, że państwo polskie potrafiło się zreformować i nie umierało w niemocy - mówił w Dwójce dr Artur Badach z Zamku Królewskiego w Warszawie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wanda Traczyk-Stawska o "Powstaniu Warszawskim": operatorzy trochę mi przeszkadzali

Ostatnia aktualizacja: 12.05.2014 18:00
– Bałam się, że zostaną postrzeleni. Byli niezwykle odważni i włazili na linię ognia – mówiła Wanda Traczyk-Stawska, pseudonim "Pączek", łączniczka i strzelec, którą możemy zobaczyć w filmie "Powstanie Warszawskie".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Odwrócił się od nich nawet papież

Ostatnia aktualizacja: 25.05.2014 20:00
Oskarżano ich o herezję, świętokradztwo, czary i praktyki homoseksualne. Nie wszyscy w to uwierzyli. Dante w "Boskiej komedii" skazał papieża Klemensa V na potępienie za bezprawne zniszczenie i ograbienie zakonu templariuszy. Kim naprawdę byli rycerze-mnisi i komu przeszkadzali?
rozwiń zwiń