Jako grupka zapaleńców zaczynali w małej świetlicy przy cerkwi. Dziś ZPiT Kyczera jest wielopokoleniową grupą, stowarzyszeniem, które dla członków jest niczym rodzina.
>>> Posłuchaj rozmowy w folkowym Poranku Dwójki
Zespół Kyczera powstał w 1991 roku. Jego członkowie to przede wszystkim młodzi Łemkowie z wielu sąsiadujących z Legnicą miejscowości. Przez 30 lat działalności przez zespół przeszło pół tysiąca osób! Obecnie liczy sobie przeszło 100 członków.
Założycielem łemkowskiego ZPiT jest Jerzy Starzyński (historyk, folklorysta). Zajmował się nie tylko folklorem muzycznym, ale i kulturą duchową i materialną Łemków:
- Z początku było ciężko. Choć w Polsce w okresie odwilży pozwolono mniejszościom na własną działalność kulturalno-edukacyjną, Łemkowie nie zostali uznani za mniejszość. Musieli wybierać między Ukraińskim Towarzystwem Społeczno-Kulturalnym albo polonizacją. Dopiero po 1989 w Polsce powstały pierwsze łemkowskie stowarzyszenia. Jednym z nich był założony przeze mnie Łemkowski Zespół Pieśni i Tańca „Kyczera” – wspominał w jednym z wywiadów dla Radiowego Centrum kultury Ludowej.
Do głównych celów stowarzyszenia należy ratowanie i propagowanie kultury łemkowskiej, inspirowanie badań naukowych w zakresie łemkoznastwa, prowadzenie działalności dokumentacyjnej, podejmowanie działań mających na celu przełamywanie stereotypów i uprzedzeń narodowościowych, szeroko rozumiana edukacja wielokulturowa, praca z młodzieżą i dziećmi, instytucjonalizacja życia kulturalnego i naukowego Łemków na Dolnym Śląsku. [mat. ZPiT Kyczera]
Zobacz także:
Łemko czyli „swój” – wspomnienia z dzieciństwa
Wspomnienia z dawnej Łemkowszczyzny
Kyczera - łemkowski głos na Dolnym Śląsku
- Mam to szczęście, że jako młoda dziewczyna byłam w pierwszym składzie. Zaczynaliśmy jako grupa zapaleńców w małej świetlicy przy cerkwi. Nie zdawaliśmy sobie sprawy z tego, że tak się to rozrośnie – mówi jedna z członkiń zespołu.
- Nie ma spotkania Łemków bez śpiewu. Mamy to w genach, w każdym łemkowskim domu śpiewa się i mówi po łemkowsku – dopowiadają inni.
W folkowym Poranku Dwójki Gośćmi byli członkowie zespołu Kyczera, którzy odwiedzają Warszawę w związku z otwarciem wystawy „Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich” w Państwowym Muzeum Etnograficznym.
Dowiedz się więcej o wystawie „Formy obecności”
Ponadto a audycji:
- 35-lecie zespołu Jarzębina w relacji Jolanty Kossakowskiej. Zespół Jarzębina to jedna z najbardziej znanych grup śpiewaczych w Polsce. Powstał w 1990 r. w Kocudzy. Od początku kieruje nim Irena Krawiec.
>>> POSŁUCHAJ
- Huculi rozpoczynają kolędowanie 24 grudnia, kończą 6 stycznia, w Dzień Jordanu. Krzyworównia, uważana za stolicę kolęd, rozbrzmiewa dźwiękami pieśni, trembit i rogów. Kolędowanie nie jest tu atrakcją turystyczną. To modlitwa i wspólnotowe spotkanie. O Huculskiej kolędzie w Krzyworówni w materiale Anny Kovalovej.
>>> POSŁUCHAJ
- Z prof. Maciejem Janowskim rozmawiamy o książce jego autorstwa „Karpaty. Opowieść o pewnych górach”. Książka obejmuje cały łańcuch Karpat – od Bratysławy po Żelazne Wrota, od Bieszczadów po Góry Bihorskie – i opisuje dzieje tego regionu od prehistorii po współczesność. Dla autora Karpaty to przestrzeń, w której człowiek i krajobraz tworzą wspólnotę losu, a historia toczy się w rytmie dolin i przełęczy.
>>> POSŁUCHAJ
***
Tytuł audycji: folkowy Poranek Dwójki
Prowadzi: Małgorzata Nieciecka-Mac
Data emisji: 17.01.2026
Godzina emisji: 09.30
