"Bracia Lehman". Saga rodzinna, która stała się kroniką kapitalizmu

Ostatnia aktualizacja: 25.05.2026 11:22
To opowieść rozpięta na niemal dwóch stuleciach historii – od emigranckiej nadziei po globalną katastrofę finansową. Historia, w której tradycja ściera się z nowoczesnością, religia z kultem pieniądza, a rodzinne więzi z bezwzględną ambicją. "Bracia Lehman" pokazują narodziny, potęgę i upadek zachodniego kapitalizmu przez pryzmat losów jednej rodziny, której nazwisko stało się symbolem ekonomicznej potęgi i spektakularnego krachu. Już wkrótce spektakl będzie miał premierę w Teatrze Współczesnym w Warszawie.
Joanna Połeć - dramaturżka i autorka tłumaczenia Braci Lehman w Teatrze Współczesnym w Warszawie
Joanna Połeć - dramaturżka i autorka tłumaczenia "Braci Lehman" w Teatrze Współczesnym w WarszawieFoto: PAP/Andrzej Grygiel

Posłuchaj rozmowy w audycji "Poranek Dwójki" >>>

W przypadku "Braci Lehman" trudno nie zacząć od tego, że za spektaklem stoją twórcy, którzy doskonale znają teatr także od strony sceny. Reżyserujący przedstawienie, debiutujący w tej roli Oskar Winiarski jest z wykształcenia aktorem, podobnie jak Joanna Połeć – autorka tłumaczenia tekstu. To aktorskie doświadczenie okazuje się tutaj szczególnie cenne, jak podkreślają artyści.

"Bracia Lehman" jako aktorska partytura

- Ktoś kiedyś powiedział, że reżyser jest dyletantem w wielu dziedzinach. Musi znać się trochę na wszystkim i otaczać się zdolnymi ludźmi, którzy pomogą mu realizować różne aspekty związane z produkcją. Więc fakt, że jesteśmy aktorami, na pewno pomaga mi być mniejszym dyletantem, jeżeli chodzi o kontakt z aktorami. To jest szczególnie pomocne, biorąc pod uwagę, że mamy materiał w całości zbudowany na takiej aktorskiej wirtuozerii - podkreślił Oskar Winiarski.

Czytaj też:


Joanna Połeć podkreśliła jednak, że choć aktorskie doświadczenie rzeczywiście pomaga w pracy nad tekstem scenicznym, równie ważne okazało się jej filologiczne przygotowanie – jej pierwszym kierunkiem była bowiem filologia polska. Jak przyznała, ogromne znaczenie miała także wyniesiona z domu bliskość języka angielskiego i fascynacja nim, obecna w jej życiu od najmłodszych lat.

- W tłumaczeniu tego tekstu pomogły mi obie te kompetencje, ponieważ jako aktorzy jesteśmy w stanie z Oskarem wyczuć muzyczność tekstu, rytmikę. Naturalnie przychodzą nam pewne rozwiązania inscenizacyjne, które zresztą w przypadku tego tekstu są też bardzo mocno wpisane w tkankę, w strukturę - dodała.

"Bracia Lehman" - saga trzech braci i trzech pokoleń

Historia rozpoczyna się w połowie XIX wieku, gdy trzej bracia Lehmanowie przybywają do Ameryki z Bawarii w poszukiwaniu lepszego życia. Twórcy spektaklu przypominają, że u podstaw późniejszego finansowego imperium stało nie wielkie bogactwo, lecz emigrancka nadzieja, ciężka praca i wiara w amerykański sen.

- Zaczynamy od protoplastów tego rodu finansowego. Wiemy wszyscy, jak kończy się ta historia; ta historia kończy się w 2008 roku, kiedy bank inwestycyjny Lehman Brothers upada w czasie kryzysu finansowego. Mamy tu do czynienia z rozpiętą na przestrzeni 150 lat historią rodziny. Braci jest trzech, tak jak trzy są pokolenia: jest to pokolenie dziadków, ojców, a następnie synów - mówił Oskar Wniarski.

Na scenie pojawi się trzech aktorów Teatru Współczesnego w Warszawie: Mateusz Król, Szymon Roszak i Przemysław Kowalski. To właśnie oni wcielą się we wszystkie postacie obecne w dramacie, prowadząc widzów przez blisko 150 lat historii rodziny Lehmanów. - To oni będą grać, wszystkich członków rodziny Lehmanów, partnerów w interesach, żony, kochanki. Dlatego też wcześniej mówiłem o wirtuozerii aktorskiej tego spektaklu. Po prostu umiejętność błyskawicznego wcielania się w kolejne role była tutaj niezbędnym elementem - podkreślił reżyser.

Dramat o wielu warstwach

Tekst oryginalny "The Lehman Trilogy" Stefano Massiniego, w angielskiej adaptacji Bena Powera, od początku sygnalizuje swój obrazowy, wielowarstwowy sposób opowiadania historii. Już w pierwszych scenach Henry opisuje Amerykę jako "magiczną pozytywkę", co staje się jedną z kluczowych metafor całej opowieści.

- To zwiastuje sposób, w jaki ten tekst jest ustrukturyzowany. Jak już wspominałam, jest on bardzo muzyczny, rytmiczny. Z wieloma powtórzeniami, nawracającymi motywami, rozwijającym się, przyspieszającym tempem. To, co dla mnie istotne w angielskiej wersji, to że czytając ten tekst czuje się wewnętrzny puls. Moim zadaniem było usłyszenie go i przełożenie na język polski. Uwzględniając oczywiście różnice językowe, ale było to ciekawe, bo to było tak trochę jakbym musiała przetłumaczyć angielskie nuty na polskie nuty - opowiadała Joanna Połeć.

Premiera spektaklu "Bracia Lehman" w Teatrze Współczesnym w Warszawie (Scena w Baraku) 27 oraz 28 maja.

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki

Prowadzenie: Jan Kanty Zienko

Gość: Joanna Połeć (dramaturżka, aktorka), Oskar Winiarski (reżyser, aktor)

Data emisji: 25.05.2026

Godz. emisji: 8.30

am

Czytaj także

Dwa teatry, dwa miasta i spektakl "Pacyfiści" niczym most między nimi

Ostatnia aktualizacja: 28.04.2026 17:47
- Pretekstem do tego pomysłu było nasze spotkanie z dyrektorem Malajkatem, który wyreżyserował w Teatrze STU w Krakowie spektakl i zaprosił mnie do obsady. Tak doskonale się nam pracowało, że wpadliśmy na pomysł wspólnej koprodukcji - mówił w Dwójce o spektaklu "Pacyfiści" Krzysztof Pluskota, aktor i dyrektor krakowskiego Teatru Scena STU.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Między winą a snem. O "Senniku współczesnym" Tadeusza Konwickiego

Ostatnia aktualizacja: 21.05.2026 10:15
- "Sennik współczesny" jest powieścią rozliczeniową, przede wszystkim wobec samego siebie. Ma ogromne znaczenie dla Konwickiego jako moment podsumowania dotychczasowego życia artystycznego i ideowego - mówił w Dwójce dr Przemysław Kaniecki z Wydziału Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego.
rozwiń zwiń