X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Nauka

Najstarszy dający się odczytać napis w Europie

Ostatnia aktualizacja: 04.04.2011 12:50
Naukowcy odnaleźli w Grecji tabliczkę pokrytą pismem linearnym B. To najstarszy dający się odczytać europejski tekst. O czym informuje?
Audio

Pismo to jedno z najwspanialszych odkryć i zdobyczy ludzkości. Kiedyś uważane było za magiczne i święte. Jego najstarszy europejski przykład przetrwał tylko dlatego, że kiedyś odpadki, w których się znalazł, spłonęły, a delikatna glina ze znakami została utrwalona na wieki.

Tabliczkę odnaleziono w greckiej wiosce Iklaina. Zapisali ją Grecy z epoki mykeńskiej pomiędzy 1450-1350 rokiem p.n.e.

Grecja mykeńska jest doskonale znana każdemu z nas. To o niej pisał Homer w „Iliadzie” i to właśnie Mykeńczycy wyruszyli pod Troję (w dzisiejszej Turcji), aby odbić z tego miasta piękną Helenę.

Jeszcze w XIX wieku sądzono powszechnie, że wojna trojańska była mitem, ale niemiecki archeolog, Heinrich Schliemann, opierając się na danych z "Iliady", odnalazł ruiny Troi, a potem na Peloponezie odkrył ruiny Myken.

Nazwa „Mykeńczycy” wzięła się właśnie od Myken na Peloponezie, gdzie znajdował się jeden z głównych ośrodków tej kultury, rządzony, jak chciał Homer, przez Agamemnona. Także dzisiaj można tam zwiedzać zniesiony z cyklopowych głazów pałac, słynne sklepione grobowce (tzw. tolosowe), w tym „grobowiec Agamemnona”, o którym pisał Juliusz Słowacki.

Także w Iklainie, jak donosi kierujący wykopaliskami  Michael Cosmopoulos, znajdował się we wczesnym okresie mykeńskim pałac, olbrzymie mury tarasowe i niezwykle zaawansowany system ściekowy. Ale to właśnie tabliczka jest największym odkryciem. – Nie powinno jej w ogóle tu być – mówi Cosmopoulos. – Dotąd tabliczki znajdowaliśmy tylko w najważniejszych pałacach – dodaje. Iklaina zaś dość szybko stała się miastem-satelitą Pylos, stolicy króla Nestora, także znanego z „Iliady”. Najstarsza znana dotąd tabliczka pochodziła z Myken.

Odkryta teraz tabliczka jest maleńka. Ma 2,5 cm wysokości i 4 cm szerokości. Pokrywają ją najwcześniejsze przykłady pisma linearnego B. Inskrypcja zawiera czasownik dotyczący produkcji rzemieślniczej. Na rewersie znajduje się lista imion i liczby.

Pismo linearne B to pierwsze europejskie pismo, które potrafimy odczytać (w przeciwieństwie do odmiany A, używanej nieco wcześniej na Krecie). Odczytali je w 1953 roku Michael Ventris i John Chadwick. Pismo typu B składało się z 87 znaków, z których każdy reprezentował sylabę. Mykeńczycy używali go tylko jako sposobu dokumentacji transakcji ekonomicznych. Właśnie dlatego nikt nie troszczył się o zbytnie utrwalanie glinianych tabliczek, na których je zapisywano. Nawet ich nie wypalano. Zachowana tabliczka ocalała tylko dlatego, że trafiła do dołu z odpadami, które potem ktoś podpalił...

Mykeńczycy nie wynaleźli pisma i nie byli jego pierwszymi użytkownikami. Starsze przykłady pisma pochodzą, rzecz jasna, chociażby z Chin czy Egiptu. Także w Europie już wcześniej istniały inne systemy notacji, ale nie potrafimy ich odczytać. Jakimś systemem zapisu dysponowała na przykład eneolityczna kultura Cucuteni-Trypolye z terenów Rumunii i Bułgarii. Na razie jest on dla nas tylko niemym ornamentem.

Tabliczka z Iklainy, mimo że nie jest najstarsza na świecie, to jednak ważne znalezisko. Wskazuje na przykład na to, że mykeńska biurokracja była mniej scentralizowana niż sądzono. Jest też kolejnym głosem z tajemniczej Grecji homerowej.

(ew/National Geographic)

POSŁUCHAJ KANAŁU ARCHEOLOGIA W SERWISIE MOJE.POLSKIERADIO.PL

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Starożytności wracają do domu

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2008 12:26
W listopadzie ponownie stało się głośno o sprawie własności starożytnych artefaktów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Włosi oddają rzeźby z Partenonu

Ostatnia aktualizacja: 09.10.2008 16:46
Fragment "marmurów Elgina" wraca do Grecji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pałac Odyseusza?

Ostatnia aktualizacja: 27.08.2010 07:00
Zespół greckich archeologów jest przekonany, że podczas wykopalisk na wyspie Itaka na Morzu Jońskim odkrył pozostałości pałacu Odyseusza - informuje serwis internetowy Novinite.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Starożytny komputer pod choinkę

Ostatnia aktualizacja: 11.12.2010 17:00
Słynny mechanizm z Antikythery to dowód na niezwykłą wiedzę technologiczną starożytnych. Z plastikowych klocków i kółek powstała teraz wersja urządzenia do samodzielnego złożenia.
rozwiń zwiń