X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
RCKL

Dzień św. Łucji

Ostatnia aktualizacja: 11.12.2019 06:00
13 grudnia, dzień św. Łucji, w ludowej tradycji europejskiej był także dniem narodzin słońca i światła.
W krajach skandynawskich 13 grudnia odbywają się pochody biało ubranych dziewcząt niosących na głowach zapalone świeczki.
W krajach skandynawskich 13 grudnia odbywają się pochody biało ubranych dziewcząt niosących na głowach zapalone świeczki.Foto: Shutterstock

W kalendarzu juliańskim data 13 grudnia (podobnie daty innych świąt kościelnych) przypadała 10 dni później, niż w kalendarzu gregoriańskim. Dlatego chociaż uroczystość św. Łucji w kalendarzu zreformowanym gregoriańskim zapisana była 13 grudnia, w rzeczywistości odbywała się 23 grudnia, w zimowe przesilenie słońca.

W dzień św. Łucji wzmagać się miała aktywność czarownic. Wierzono, że tego dnia kręcą się wokół domów i obejść i próbują różnych swoich sztuczek i czarów. Wobec tego stosowano różne środki ochronne i profilaktyczne. Kobiety nie wychodziły z domu po zapadnięciu zmroku, pilnowano małych dzieci w kołyskach, aby czarownice nie podrzuciły swego złośliwego, brzydkiego, krzyczącego po nocach odmieńca. W stajniach i oborach wykładano cierpnie i poświęcone zioła, a nad głowami krów wypowiadano cicho zaklęcia – zwane szeptuchami.

W przeszłości w tym dniu, w całej Europie odbywały się uroczystości powitania słońca i nowego słonecznego roku, mające swe korzenie w kulcie solarnym i jego odwiecznych obrzędach. Ich ślady zachowały się dotychczas w krajach skandynawskich. 13 grudnia odbywają się tam pochody biało ubranych dziewcząt niosących na głowach zapalone świeczki. W Polsce, echem dawnych obrzędów, znane są powszechnie bardzo stare przysłowia, które powstać musiały setki lat temu, przed 1582 rokiem (tzn. jeszcze przed reformą kalendarza), np. Święta Łuca – dnia przyrzuca; Święto Łucy – noc króci.

Święta Łucja – Rzymianka, urodzona w 307 roku, była chrześcijanką i męczennicą, straconą za wiarę – przebito ją mieczem w czasach cesarza Dioklecjana. W Kościele wspominana 13 grudnia jest patronką dziewic i ociemniałych. Kult św. Łucji rozwinął się w Europie po 1204 roku, kiedy to relikwie świętej przywiezione zostały do Wenecji.

Znane są niektóre wróżby podobne do tych, które zwyczajowo odprawiano w Wigilię Bożego Narodzenia, na początku roku słonecznego i wegetacyjnego: np. obserwując pogodę w ciągu 12 dni następujących po 13 grudnia, wróżono jaka będzie pogoda w kolejnych miesiącach nadchodzącego roku.

Według dawnych polskich wierzeń ludowych w dzień św. Łucji wzmagać się miała aktywność czarownic. Wierzono, że tego dnia kręcą się wokół domów i obejść i próbują różnych swoich sztuczek i czarów. Wobec tego stosowano różne środki ochronne i profilaktyczne. Kobiety nie wychodziły z domu po zapadnięciu zmroku, pilnowano małych dzieci w kołyskach, aby czarownice nie podrzuciły swego złośliwego, brzydkiego, krzyczącego po nocach odmieńca. W stajniach i oborach wykładano cierpnie i poświęcone zioła, a nad głowami krów wypowiadano cicho zaklęcia – zwane szeptuchami.

***

Tekst pochodzi z książki "Polskie obrzędy i zwyczaje doroczne" dr Barbary Ogrodowskiej, wyd. Muza, Warszawa 2010.

Opracowała: Hanna Szczęśniak

Czytaj także

Andrzejki

Ostatnia aktualizacja: 28.11.2019 09:00
Andrzejkowe wróżby matrymonialne, znane w wielu regionach Polski, mają zasięg europejski. Ich kolebką może być starożytna Grecja, a zwłaszcza greckie wyspy Sporady. Według niektórych uczonych, miałby na to wskazywać wspólny rdzeń imienia Andrzej – po grec. Ándreas, dosłownie męski i andros – mąż, mężczyzna.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dzień św. Barbary

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2019 10:16
Chociaż życie i cnoty św. Barbary nie mają potwierdzenia w źródłach historycznych, to stały się tematem wielu legend.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mikołajki

Ostatnia aktualizacja: 05.12.2019 08:00
Zgodnie z legendą i przechodzącą z pokolenia na pokolenie tradycją, św. Mikołaj jest patronem żeglarzy, rozbitków, a także rybaków, flisaków i przewoźników, posiada bowiem moc poskramiania burz, piorunów, sztormowych wichrów i wysokich fal morskich; patronem więźniów i jeńców wojennych; a także mnichów, notariuszy, literatów, uczonych i uczniów zdających egzaminy, piwowarów i młynarzy.
rozwiń zwiń