X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Tadeusz Góra - legenda światowego lotnictwa

Ostatnia aktualizacja: 19.01.2019 08:00
Był pierwszym Polakiem i drugim pilotem na świecie, który otrzymał najbardziej prestiżową Złotą Odznakę Szybowcową z trzema diamentami.
Audio
  • Tadeusza Górę wspomina jego przyjaciel Tadeusz Chwałczyk, dziennikarz, autor książek i filmów z dziedziny lotnictwa. (PR, 4.01.2010)
  • - Sukces zawodowy to, że mogłem wziąć udział w II wojnie światowej. To było dla każdego Polaka marzeniem – mówił Tadeusz Góra po premierze filmu dokumentalnego "Dziennik pilota Góry". (PR, 3.02.2007)
Rozdanie nagród za najlepsze wyniki w sporcie lotniczym za rok 1938 w Aeroklubie RP w Warszawie. Wiceminister komunikacji Aleksander Bobkowski wręcza pilotowi szybowcowemu Tadeuszowi Górze puchar ufundowany przez ministra komunikacji Juliusza Ulrycha za najdłuższy przelot (według opisu w Ilustrowanym Kurierze Codziennym nr 326 z 25.11.1938)
Rozdanie nagród za najlepsze wyniki w sporcie lotniczym za rok 1938 w Aeroklubie RP w Warszawie. Wiceminister komunikacji Aleksander Bobkowski wręcza pilotowi szybowcowemu Tadeuszowi Górze puchar ufundowany przez ministra komunikacji Juliusza Ulrycha za najdłuższy przelot (według opisu w "Ilustrowanym Kurierze Codziennym" nr 326 z 25.11.1938)Foto: Narodowe Archiwum Cyfrpwe

19 stycznia 1918 roku w Krakowie urodził się Tadeusz Góra, pilot dywizjonów myśliwskich Polskich Sił Zbrojnych w Wielkiej Brytanii, legenda polskiego lotnictwa szybowcowego, instruktor, trener.

Jego ojcem był Jan Góra, zawodowy żołnierz, uczestnik walk w Legionach Polskich, po I wojnie światowej przydzielony do pracy w 53 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych w Stryju (dzisiejsza Ukraina). To w Stryju mały Tadeusz skończył szkołę powszechną. Do gimnazjum chodził w Zamościu i Nowym Targu, tam, gdzie przenosiła się cała rodzina w związku z pracą ojca.

Szybowce były jego pasją

Od 1933 roku państwo Górowie mieszkali w Wilnie. W wileńskim aeroklubie w czerwcu 1934 roku swoją przygodę z szybowcami rozpoczął Tadeusz. Szkolenie doskonalące odbył w Szkole Szybowcowej w Bezmiechowej (wieś po Leskiem na Podkarpaciu). To tu w Bezmiechowej Górnej w lutym 1928 roku – dzięki zabiegom studentów Politechniki Lwowskiej – założona została szkoła szybowcowa Aeroklubu Lwowskiego. I to tu ,13 maja 1937 roku, Tadeusz Góra wykonał m.in. lot czasowy na szybowcu, trwający 18 godzin, a w trzy miesiące później zwyciężył w V Krajowych Zawodach Szybowcowych.

Szybowiec PWS-101/Z. Rok 1938
Szybowiec PWS-101/Z. Rok 1938

Pierwszy na świecie z medalem Lilienthala

Jego lot 18 maja 1938 roku na szybowcu PWS-101 z Bezmiechowej Górnej do Solecznik Małych koło Wilna uznano za najlepszy wyczyn szybowcowy 1938 roku. Na owe czasy było to tak niewiarygodne osiągnięcie, że spotkało się z uznaniem Międzynarodowej Federacji Lotniczej. Tadeusz Góra za swój wyczyn jako pierwszy pilot szybowcowy na świecie otrzymał medal Lilienthala, przyznany 8 stycznia 1939 roku. Medal do dziś jest najbardziej prestiżową nagrodą w szybownictwie.

- Przed wojną to były najlepsze na świecie szybowce – PWS-101, już oblatywałem PWS-102. Był już plan na szybowiec PWS-103 akrobacyjny. Gdyby się wojna opóźniła chociaż trochę, to myśliwski Jastrząb dorównywałby i Messerschmittom, i Spitfire’om. Mając taki sprzęt, Polacy daliby sobie radę z Niemcami - mówił Tadeusz Góra w rozmowie z Polskim Radiem po premierze filmu dokumentalnego "Dziennik pilota Góry" w lutym 2007 roku.

Wybuch II wojny światowej zastał go w szkole szybowcowej w Polichnie. Razem z grupą kolegów ewakuował się do Łucka, gdzie aresztowali go Rosjanie. Udało mu się uciec, przedostał się do Wilna do rodziców, a stamtąd uciekł na zachód przez Szwecję do Francji.

Bitwa o Anglię - zobacz serwis specjalny

Po kapitulacji Francji z bazy w Lyonie został ewakuowany do Anglii. W sierpniu 1940 roku przydzielono go do brytyjskiej jednostki lotniczej, skąd po przeszkoleniu trafił do myśliwskiego Dywizjonu 316. W jego składzie odbył swój pierwszy lot bojowy w listopadzie 1940 roku.

W czasie II wojny światowej wykonał 883 loty. Służbę zakończył w stopniu polskiego porucznika i angielskiego kapitana. Wielokrotnie nagrodzony najwyższymi odznakami wojskowymi – polskimi i brytyjskimi, w tym Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari i trzykrotnie Krzyżem Walecznych.

Pierwszy z trzema diamentami

Do Polski wrócił w 1948 roku. Zaczął pracować jako instruktor w Szkole Szybowcowej Żar niedaleko Żywca. Rok później zdobył Złotą Odznakę Szybowcową i dołączył do elitarnej dwójki polskich pilotów wyróżnionych wcześniej tą nagrodą.

Na światowe podium wspiął się po raz drugi w 1950 roku, kiedy to wykonał tzw. lot wysokościowy na 5,038 metrach. Za dokonanie tego (po dwóch przedwojennych przelotach) otrzymał Złotą Odznakę Szybowcową z trzema diamentami. Był pierwszym Polakiem i drugim pilotem na świecie, który zdobył komplet diamentów szybowcowych.

Od 1957 roku znowu zaczął latać w lotnictwie wojskowym, tym razem na samolotach odrzutowych. W 1964 roku odbył swój najdłuższy przelot szybowcowy – 630 km.

Na emeryturę przeszedł w 1972 roku jako podpułkownik pilot I klasy. Po raz ostatni zasiadł za sterami samolotu w wieku 69 lat.

Zmarł w Świdniku i tam znajduje się jego grób. W chwili śmierci miał 92 lata.

im

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Stanisław Skalski legendą stał się za życia

Ostatnia aktualizacja: 07.04.2019 08:05
7 kwietnia 1950 roku po kilkunastominutowym procesie opartym na fałszywych zarzutach as polskiego lotnictwa myśliwskiego major Stanisław Skalski został skazany na karę śmierci. Proces poprzedziło brutalne śledztwo w areszcie MBP przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Życiowe zakręty Jana Zumbacha

Ostatnia aktualizacja: 03.01.2019 08:00
As myśliwski Dywizjonu 303, jeden z bohaterów bitwy o Anglię. Po wojnie wiódł niespokojny żywot. Zajmował się przemytem, był najemnikiem w Afryce, prowadził dyskotekę i restaurację.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Antoni Głowacki – polski as bitwy o Anglię

Ostatnia aktualizacja: 24.08.2018 06:07
Podpułkownik pilot Wojska Polskiego, major Królewskich Sił Powietrznych (RAF), as myśliwski II wojny światowej. Pilot Antoni Głowacki z 501. dywizjonu Hurricane’ów ustanowił rekord zestrzeleń samolotów wroga, który nie został pobity do końca bitwy o Anglię.
rozwiń zwiń