Historia

Sprawa Rosenbergów - jedna z najgłośniejszych afer szpiegowskich w historii USA

Ostatnia aktualizacja: 19.06.2014 06:00
- Rosenbergowie uważali, że dla dobra świata i ludzkości należy zadbać, aby Stany Zjednoczone nie dysponowały monopolem atomowym - mówił historyk prof. Paweł Wieczorkiewicz. - Stąd w momencie, kiedy pojawiły się możliwości współpracy z agenturą sowiecką, chętnie i z pobudek ideowych taką współpracę nawiązali.
Audio
  • Rywalizacja atomowa z Ameryką - audycja z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej - Związek Radziecki". Komentarz historyka prof. Pawła Wieczorkiewicza
Ethel i Julius Rosenberg, foto: PAPPhotoshot
Ethel i Julius Rosenberg, foto: PAP/Photoshot

19 czerwca 1953 w więzieniu Sing Sing pod Nowym Jorkiem wykonano wyroki śmierci na amerykańskich komunistach Ethel i Juliuszu Rosenbergach, skazanych za szpiegostwo na rzecz ZSRR.
Małżeństwo nie ukrywało swojej sympatii do Związku Radzieckiego, ponadto współpracując z Komunistyczną Partią USA, propagowało socjalistyczną ideologię. Amerykańskie władze zarzuciły Rosenbergom wykradzenie i przekazanie Związkowi Radzieckiemu tajnych technologii budowy bomby atomowej. Sowieci wykorzystali dostarczone przez nich materiały do ulepszenia swojego arsenału.
Era atomowa
Jak mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz wybuch amerykańskiej bomby atomowej zrzuconej na Hiroszimę zapoczątkował nową erę w dziejach świata - erę atomową. Od tego momentu nastąpił rozwój sowieckiego programu atomowego, na który przeznaczono niebywałe środki finansowe. Nadzór nad jego przebiegiem zlecono byłemu ministrowi bezpieczeństwa publicznego Ławrientijowi Berii. – Znaczyło to dwie rzeczy: po pierwsze, projekt atomowy otrzymał absolutny priorytet w stosunku do wszelkich innych działań państwa sowieckiego, a po drugie, że wspomagać go będą tajne służby – dodał historyk.
Niewątpliwie budowę sowieckiej bomby atomowej znacznie przyśpieszyło szpiegostwo zagraniczne, dzięki któremu udało się znacznie skrócić drogę przejścia od projektu do realnej bomby.
Krzesło elektryczne za szpiegostwo
Małżeństwo Rosenbergów współpracę z ZSRR przypłaciło życiem. Oboje zostali skazani na śmierć na krześle elektrycznym. Egzekucja wywołała falę protestów ze strony komunistycznych działaczy, oskarżających imperialistów o zabijanie niewinnych ludzi.
- Opinia polska, opinia polskich kół naukowych i opinia całego świata walczącego o pokój i sprawiedliwość widzi w tym wyroku nie tylko pogwałcenie elementarnych zasad sprawiedliwości, nie tylko nową prowokację pod adresem patriotów amerykańskich, ale również nową prowokację pod adresem wszystkich sił postępu walczących o pokój i sprawiedliwość - mówił w 1951 roku prof. Uniwersytetu im. Bolesława Bieruta we Wrocławiu Stanisław Kulczyński.
"Małe trybiki w wielkiej machinie"
Ethel i Juliusz Rosenberg do końca utrzymywali, że nie współpracowali z ZSRR, jednak wszystkie zebrane dowody świadczyły przeciwko nim.
Po latach okazało się, że zarzuty wobec Rosenbergów były prawdziwe, ale byli oni tylko małymi trybikami w wielkiej machinie szpiegowskiej.
"Żadna inna osoba nie przyczyniła się do rozwoju sowieckiego programu atomowego tak jak Juliusz i Ethel Rosenbergowie" - pisał w swojej autobiografii Nikita Chruszczow.

mk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Gwiezdne wojny" - plan Ronalda Reagana na walkę ze Związkiem Radzieckim

Ostatnia aktualizacja: 08.03.2015 07:00
Odwołanie się Ronalda Reagana do filmu George’a Lucasa "Gwiezdne wojny" nie było przypadkowe. Prezydent Stanów Zjednoczonych określił wprost ZSRR jako imperium zła 8 marca 1983 w przemówieniu do Narodowego Stowarzyszenia Ewangelików.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Szpiegowska misja pilota Powersa

Ostatnia aktualizacja: 01.05.2020 05:40
- Związek Radziecki nie dopuści do naruszania swej suwerenności i każdego agresora spotka należyta odprawa podobna do tej, jaka spotkała samolot amerykański - mówił w 1960 roku premier ZSRR Andriej Gromyko po zestrzeleniu maszyny Francisa Powersa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Prezydent Richard Nixon – w cieniu afery Watergate

Ostatnia aktualizacja: 09.08.2020 05:45
Jego kariera pełna była wzlotów i upadków. Rządził w czasach zimnej wojny i musiał podejmować  niełatwe decyzje, na które nie odważyli się jego poprzednicy. Większość jego zasług przysłoniła jednak zła sława afery Watergate. 9 sierpnia 1974roku Richard Nixon jako polityk przeszedł do historii. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nowy Jork – miasto marzeń

Ostatnia aktualizacja: 24.09.2020 05:30
24 września 1664 roku Holendrzy przekazali Anglikom Nowy Amsterdam. Prawie rok później 12 czerwca 1665 miasto zostało przemianowane na Nowy Jork.
rozwiń zwiń