Redakcja Polska
Dodaj w Google

Dodaj nas do preferowanych źródeł w Google, aby nasze wiadomości wyświetlały Ci się na górze wyników wyszukiwania

Polacy odkryli nieznane drogi koło Machu Picchu. Pomógł laser na dronie

13.09.2026 10:15
Ponad 2,5 kilometra dawnych dróg, tarasy i pozostałości budowli ukrywał gęsty las wokół Machu Picchu. Polsko-peruwiański zespół archeologów odnalazł je dzięki skanowaniu laserowemu. Odkrycie zmienia obraz zagospodarowania otoczenia słynnego miasta Inków.
Machu Picchu w Peru. W okolicach kompleksu polsko-peruwiański zespół odkrył ponad 2,5 km dawnych dróg. Zdjęcie ilustracyjne
Machu Picchu w Peru. W okolicach kompleksu polsko-peruwiański zespół odkrył ponad 2,5 km dawnych dróg. Zdjęcie ilustracyjneFoto: Martin St-Amant / Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

Badania przeprowadzone na przełomie lipca i sierpnia objęły zbocza góry Yanantin w peruwiańskich Andach. Naukowcy zidentyfikowali nieznane wcześniej drogi prekolumbijskie, a także tarasy, platformy i okrągłe struktury. Najdłuższy rozpoznany odcinek drogi ma co najmniej 1,2 kilometra. Analiza zgromadzonych danych nadal trwa.

Prace terenowe utrudnia gęsty, wilgotny las porastający strome zbocza na wysokości około 2000–2700 metrów nad poziomem morza. Prof. Mariusz Ziółkowski, dyrektor Centrum Badań Andyjskich Uniwersytetu Warszawskiego, przywołał relację uczestniczącego w badaniach dr. Bartłomieja Ćmielewskiego: pokonanie z maczetą zaledwie 250 metrów zajęło trzy godziny.

W takich warunkach badaczom pomogła technologia LiDAR. Umieszczony na dronie skaner wysyła impulsy laserowe i mierzy czas ich powrotu. Część odbija się od roślinności, ale część dociera przez prześwity do gruntu. Po komputerowym odfiltrowaniu drzew i krzewów powstaje trójwymiarowy model terenu, na którym można dostrzec ślady dróg oraz regularne kształty dawnych konstrukcji.

Odkryte trasy prowadzą do platform i tarasów po przeciwnej stronie rzeki Urubamba niż główny zespół Machu Picchu. Dotychczas większą uwagę poświęcano stanowiskom położonym po stronie słynnych ruin. Nowe znaleziska wskazują, że również drugi brzeg był intensywnie przekształcany przez dawnych mieszkańców. 

"To odkrycie uzupełnia i znacząco modyfikuje hipotezy dotyczące funkcjonowania całego kompleksu" – podkreślił prof. Ziółkowski.

W otoczeniu Machu Picchu znajduje się ponad 60 stanowisk archeologicznych połączonych sieciami dróg. Ich rozpoznanie pomaga ustalić, jak mieszkańcy przemieszczali się między poszczególnymi częściami kompleksu i do czego wykorzystywali otaczający je teren.

Zygzakowaty przebieg dróg oraz sposób ich poprowadzenia odpowiadają rozwiązaniom stosowanym przez Inków. Nie rozstrzyga to jednak jednoznacznie ich wieku. Niektóre mogły powstać wcześniej, a następnie być przebudowywane i użytkowane w kolejnych okresach. Dokładniejsze ustalenia wymagają dalszych badań.

W tegorocznych pracach uczestniczyli dr Jan Kłaput z Centrum Badań Andyjskich UW, dr Bartłomiej Ćmielewski z Politechniki Wrocławskiej, dr Paweł Dąbek z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz peruwiański archeolog Jeff Rocky Contreras Soto. Nadzór nad badaniami terenowymi sprawował dr Nino del Solar Velarde z Regionalnej Dyrekcji Kultury w Cuzco. Prace sfinansował Uniwersytet Warszawski.

Naukowcy planują rozszerzenie skanowania laserowego i starania o zgodę na punktowe odsłonięcie odkrytych dróg. Dokładnych lokalizacji znalezisk nie ujawniają, aby chronić zabytki przed niekontrolowanymi poszukiwaniami i uszkodzeniem.

Polsko-peruwiańska współpraca badawcza w rejonie Machu Picchu trwa od 2008 roku. Sam kompleks wraz z otaczającym go krajobrazem znajduje się od 1983 roku na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Mimo wieloletnich badań las porastający okoliczne zbocza nadal skrywa nieznane ślady działalności człowieka.

PAP/Uniwersytet Warszawski, bs

Cztery miliardy dolarów na uzbrojenie. Polska wzmacnia współpracę ze Stanami Zjednoczonymi

12.09.2026 15:44
Współpraca obronna Polski ze Stanami Zjednoczonymi, Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego w Kielcach, rozmowy Tomasza Siemoniaka z szefami amerykańskich agencji wywiadowczych, sukces AfD w Saksonii-Anhalt oraz sytuacja Polaków na Białorusi – to najważniejsze tematy najnowszego wydania magazynu "Widziane z Polski". W audycji znalazły się także rozmowy o współpracy Polski z Indiami, zmianach klimatycznych oraz aktywności Polonii w Szwajcarii.

Lem chciał jednego dobrego filmu. Dlaczego spierał się z reżyserami?

12.09.2026 18:00
„Mnie by zupełnie wystarczyło, gdyby na podstawie mojej książki powstał jeden dobry film” — mówił Stanisław Lem. W 105. rocznicę jego urodzin przypominamy, dlaczego ekranizacje tak często go rozczarowywały.

Polska Ludoteka we Włoszech oraz spotkanie z zespołem rockowym IRA

12.09.2026 17:30
We Włoszech od ponad dekady działa Polska Ludoteka "Wojtek", która łączy polskie rodziny i pomaga najmłodszym zachować kontakt z językiem oraz ojczystą kulturą; szacuje się, że spośród 950 tysięcy żołnierzy Wojska Polskiego, którzy stawili czoła agresji 1,5-milionowego Wehrmachtu, około 100–120 tysięcy stanowili Ukraińcy, z których około 6 tysięcy poległo; w tym wydaniu także spotkanie z członkami zespołu rockowego IRA, którzy powiedzą o najnowszej płycie i jubileuszu 40-lecia. Zapraszamy do słuchania!  

Sikorski: po wizycie w Kijowie mam lepsze rozeznanie ws. negocjacji pokojowych

12.09.2026 21:20
Radosław Sikorski odbywa wizytę w Kijowie. Szef MSZ ostrzegł przed nowymi dronami wroga i zaapelował do prezydenta o podpisanie nominacji ambasadora Piotra Łukasiewicza.  

Magazyn „Mija tydzień” oraz szkolne podręczniki dla polskich dzieci na Litwie

12.09.2026 22:00
W tym wydaniu: magazyn „Mija tydzień” – przegląd najważniejszych politycznych wydarzeń tygodnia; 10 tysięcy nowych podręczników po polsku trafiło do szkół polskich na Litwie, a ich uroczyste przekazanie z udziałem władz polskich odbyło się w Domu Kultury Polskiej w Wilnie; w Błędowie na Mazowszu, w dawnym  młynie Wojciecha Fangora, powstanie muzeum jego imienia; Patryk Kugiel z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowch o dialogu politycznym i współpracy gospodarczej Polski i Indii po wizycie indyjskiej delegacji w Polsce. Zapraszamy do słuchania!