Ostrawa, choć znana przede wszystkim jako ośrodek przemysłowy, rozwijała się równolegle jako ważne centrum intelektualne i artystyczne. Mieszkańcy miasta, reprezentujący różne narodowości zamieszkujące te tereny od wieków, a także nowi przybysze osiedlający się tu za pracą, zakładali instytucje kulturalne – Dom Polski, Dom Niemiecki w Ostrawie czy Dom Czeski we Witkowicach – w których organizowano prestiżowe wystawy i wydarzenia artystyczne. Miejscowi przemysłowcy kupowali dzieła sztuki do swoich rezydencji i zapraszali artystów do współpracy, a silne związki z Krakowem sięgają czasów średniowiecza: dzieła krakowskich twórców trafiały do ostrawskich kolekcji, a czescy artyści i kolekcjonerzy odwiedzali krakowskie wystawy, między innymi w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych.
Konferencja odbyła się z okazji stulecia Galerii Sztuk Pięknych w Ostrawie i była okazją do przypomnienia o artystycznych związkach między Polską a Czechami. W zbiorach ostrawskiej galerii odnaleziono bowiem obszerny, dotąd nieznany polskim historykom sztuki zespół polskiego malarstwa, rysunku i grafiki, obejmujący dzieła datowane od XVII do końca XX wieku. Większość z nich nie była dotąd publikowana ani w Polsce, ani w Republice Czeskiej.
Szczególną wartość mają prace twórców działających na przełomie XIX i XX wieku – Teodora Axentowicza, Jacka Malczewskiego, Kazimierza Sichulskiego, Wlastimila Hofmana i Jana Matejki – z których wiele pochodzi z prestiżowych wystaw Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie. To właśnie podczas tych wystaw polscy artyści sprzedawali swoje prace do prywatnych kolekcji, skąd z czasem trafiały one do zbiorów muzealnych.
Z dyrektorem Muzeum Archidiecezji Warszawskiej Piotrem Kopszakiem o konferencji, którą wraz z Muzeum zorganizowały Galeria Sztuk Pięknych w Ostrawie – Dom Sztuki oraz Uniwersytet Ostrawski, rozmawia Ewa Plisiecka.