Wsłuchać się w Kraków. Wystawa o dźwiękach, które budują miasto

Nie tylko kamień, bruk i cegła budują miasto. Równie istotne są dźwięki: te codzienne, które towarzyszą mieszkańcom, jak i te, które przez stulecia zapisały się w historii miasta. To właśnie o nich opowiada najnowsza wystawa Muzeum Krakowa pt. "Kraków. Dźwięki, melodie, słowa", otwarta w Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa.

Sukiennice na Rynku Głównym od ulicy Szewskiej. W głębi widoczne wieże Kościoła Mariackiego. Zdjęcie z 1927 roku.

Foto: NAC

Nowa ekspozycja w Muzeum Krakowa jest próbą "usłyszenia" miasta. Na wystawie brzmią zarówno dawne, jak i współczesne odgłosy, takie jak m.in. gwar ulic, bicie dzwonów, muzyka z podwórek, a także hejnał rozlegający się ponad dachami kamienic.

– Nam się tylko wydaje, że miasto składa się z bruków, ulic, rur, tramwajów. To jest tylko taki pozór. Tak naprawdę miasto jest niematerialne. Miasto to jest to, co czujemy, słyszymy. Właśnie o niematerialności, przede wszystkim tej, która dociera do nas przez zmysł słuchu, jest ta wystawa – mówił dyrektor Muzeum Krakowa, dr Michał Niezabitowski.

Dźwiękowa opowieść

Wystawę tworzy instalacja dźwiękowa przygotowana przez muzyka Marcina Dymitra, który połączył nagrania archiwalne z dźwiękami współczesnego miasta. – Pomysł zrodził się z pytania, co by było, gdybyśmy przyłożyli ucho do wielowarstwowej tkanki miasta. Co byśmy usłyszeli? - Wystawa ukazuje to, co możemy usłyszeć dziś, a co już zaniknęło – wyjaśniała dr Monika Widzicka, kuratorka wystawy.

Jak dodaje,  to pierwsza taka realizacja w historii Muzeum Krakowa i jedna z nielicznych w Polsce.

Czytaj także:

• 100 prac młodych artystów i pedagogów na 100. urodziny Andrzeja Wajdy

Od hejnału po gwar przekupek

Kuratorzy podzielili ekspozycję na cztery części: o ulicznym zgiełku, o głosie dzwonów, o muzyce codzienności i o hejnałowej melodii Krakowa. Na ekspozycji twórcy wystawy sięgają po nagrania dźwiękowe sięgające nawet przełomu XIX i XX wieku. Archiwalne materiały zestawione są ze współczesnymi nagraniami terenowymi, tworząc swoisty kolaż historii miasta.

– Wracamy do archiwalnych nagrań z okresu międzywojennego i zestawiamy je z tym, co brzmi dziś: z dźwiękami ulic, placów, tramwajów, rozmów. Chcemy pokazać, jak zmieniała się audiosfera miasta i co mimo upływu lat pozostaje niezmienne – podkreślała w rozmowie dla PAP dr Widzicka.

By wczuć się w miasto. Kraków, który słychać

"Kraków. Dźwięki, melodie, słowa" to wystawa do słuchania, oglądania i odkrywania. Pokazuje miasto jako żywy organizm, w którym historia i współczesność splatają się w jednym wspólnym rytmie. Oprócz dźwięków na wystawie zobaczyć można także fotografie, obrazy i przedmioty związane z miejską codziennością: przekupkami, dorożkami, muzykami ulicznymi. Całości towarzyszy interaktywna ścieżka edukacyjna.

Ekspozycja w Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa będzie dostępna dla zwiedzających do 13 grudnia 2026 roku.

*** 

PAP/MK/zch