Reżyserka Klaudia Gębska: o mensplainingu nie dowiedziałam się od Rebekki Solnit

- Zanim dowiedziałam się, kim jest Rebecca Solnit już wiedziałam o pojęciu mensplainingu. Może to wynikać z jakiegoś mojego uprzywilejowania i tego, że wychowywałam się w domu, w którym dbano o moje poczucie własnej wartości i godności. Wydaje mi się natomiast, że dziś świat zmierza dość niepokojąco w stronę jakiegoś rozwarstwiania i stawiania kobiet naprzeciwko mężczyzn - mówiła w Dwójce Klaudia Gębska, reżyserka spektaklu "Mężczyźni objaśniają mi świat".

Klaudia Gębska (L) jest studentką V roku reżyserii w Akademii Sztuk Teatralnych im. Wyspiańskiego w Krakowie i teatrologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. W Teatrze Narodowym pracuje obecnie nad spektaklem "Mężczyźni objaśniają mi świat"

Foto: Natasza Mludzik/TVP/East News

>>> Posłuchaj rozmowy w audycji "Poranek Dwójki"

Pierwsza była książka - zbiór esejów Rebekki Solnit pt. "Mężczyźni objaśniają mi świat" (2008), dzięki któremu do języka weszło określenie "mansplaining", nazywane też z polska "panjaśnianiem". W Teatrze Narodowym w Warszawie powstaje właśnie sceniczna adaptacja słynnego tekstu zaangażowanej w ruch feministyczny Amerykanki.

Jak w Aspen mężczyźni objaśniają świat kobietom

- To nie jest łatwe przenoszenie esejów na scenę, ale daje też bardzo szerokie pole do interpretacji, do stworzenia świata i to stworzenia go na własnych zasadach, jedynie odbijając się od tego, co proponuje Solnit - wyznała reżyserka Klaudia Gębska.

Czytaj także:

• Jan Klata: Choromański miał słuch na kobiety, jak mało który nasz pisarz
• "Życie codzienne kobiet w PRL", czyli nowa książka Błażeja Brzostka

W spektaklu przeniesiemy się do Aspen, gdzie Rebecce, głównej bohaterce, mężczyzna objaśniał świat. To tam, w narciarskim ośrodku poznamy pewną dziewczynę, która będzie się chciała za wszelką cenę nauczyć mówić: "nie", a także inną pewną dziewczynę, która postara się wyjaśnić pewnemu mężczyźnie, uważającemu się za feministę, że nim nie jest. Doświadczymy wygładzonego świata ekskluzywnego kurortu i twardego świata kurortu od podszewki.

Klaudia Gębska poprawia oryginał

- U Solnit to dziennikarstwo pomieszane z eseistyką zostawia czytelnika z takim uczuciem żalu, pewnego rozproszenia,  niezgody. Wydaje mi się, że to dzięki temu świetnie oddziałuje jako coś, co ostatecznie uświadamia kobiety w swoim położeniu w świecie, wobec mężczyzn w patriarchacie. Natomiast miałam takie poczucie, może się mylę, że Rebecca Solnit nie podawała nam pomocnej dłoni, nie wyciągała nas z tego stanu. Dlatego wraz z dramaturgami Mariuszem Gołoszem i Patrykiem Kozłowskim chcieliśmy bardziej wydobyć to, w jaki sposób nauczyć się mówienia "nie" szybciej - tłumaczyła w "Poranku Dwójki" reżyserka.

Premiera spektaklu "Mężczyźni objaśniają mi świat" odbędzie się 27 marca, w Międzynarodowy Dzień Teatru. Na scenie zobaczymy m.in. Aleksandrę Justę, Patrycję Soliman, Edytę Olszówkę i Wiesława Cichego.

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki

Prowadzenie: Katarzyna Hagmajer-Kwiatek

Gość: Klaudia Gębska (reżyserka spektaklu "Mężczyźni objaśniają mi świat")

Data emisji: 24.03.2026

Godz. emisji: 8.35

pg