Między sceną, frontem a radiowym eterem. Wspominamy Jana Ciecierskiego

Ostatnia aktualizacja: 02.03.2026 14:40
- To, co zawsze interesowało mnie w aktorstwie, a zarazem bawiło, to to, że człowiek musi się zmieniać. W każdej roli musi być kimś innym. To jest ciekawa przygoda i właśnie chęć przeżycia takiej przygody zagnała mnie do teatru - mówił Jan Ciecierski na antenie Polskiego Radia. Aktora, doskonale znanego słuchaczom, wspominaliśmy w audycji "Dwójka na miejscu".
Radiowa rodzina Matysiaków w studiu podczas jubileuszowego nagrania: Jan Cieciersk, Stanisława Perzanowska i Zdzisława Życzkowska
Radiowa rodzina Matysiaków w studiu podczas jubileuszowego nagrania: Jan Cieciersk, Stanisława Perzanowska i Zdzisława Życzkowska Foto: Henryk Rosiak/PAP

Urodził się 8 marca 1899 roku w Warszawie. W jego życiu teatr był obecny od zawsze.  – Rodzice moi byli ogromnymi zwolennikami teatru, także będąc jeszcze małym chłopcem już zaczynałem go poznawać. Naturalnie jeszcze od strony widowni – opowiadał aktor w archiwalnej audycji.

>>> Posłuchaj audycji "Dwójka na miejscu"


Od "Sułkowskiego" do Narodowego

Z widowni szybko trafił na scenę. W 1927 roku ukończył studia aktorskie w Oddziale Dramatycznym przy Konserwatorium Muzycznym w Warszawie. 1 września tego samego roku zadebiutował na deskach Teatru Polskiego. Pierwszym przedstawieniem był spektakl "Sułkowski", na podstawie tragedii Stefana Żeromskiego. Jan Ciecierski zagrał w nim trzy role epizodyczne.

Wkrótce był już związany z warszawskim Ateneum, a także z Teatrem Miejskim na Pohulance i Teatrem Lutnia w Wilnie.  Był aktorem, który przepadał za zmianami: komedia, dramat, repertuar realistyczny, groteskowy… - O nim się w ogóle mówiło, że to był tak zwany aktor charakterystyczny, też ze względu na te dość szczególne warunki sceniczne, a także głos. Był aktorem niesłychanie elastycznym, potrafiącym grać role w bardzo różnym repertuarze - mówił w Dwójce Tomasz Mościcki.

Wojna i teatr w konspiracji

We wrześniu 1939 roku Jan Cieciersk został zmobilizowany jako porucznik rezerwy. Po kampanii wrześniowej internowano go na Litwie. Uciekł z obozu i do 1941 roku grał w Teatrze Polskim w Wilnie. Rok później wrócił do Warszawy, gdzie wraz z grupą aktorów współtworzył Teatr Frontowy AK.

Po wojnie występował w Teatrze Starym w Krakowie i w objazdowym Teatrze Kameralnym TUR. – Nieraz graliśmy w warunkach bardzo trudnych, gdzie woda do mycia była zamarznięta, kiedy na scenie było bardzo zimno. Często musieliśmy wkładać na nasze ubrania kostiumy – mówił przed laty.

Jan Ciecierski. Fotografia portretowa.
Jan Ciecierski. Fotografia portretowa./ NAC

Próby filmowe i radiowy mikrofon

Ciecierski nie ograniczał się jedynie do teatralnej sceny. Wystąpił w filmach takich jak "Popiół i diament", "Awantura o Basię" czy "Pierwsze dni". Jednak to radio okazało się przestrzenią, w której jego talent wybrzmiał szczególnie mocno.

- Jego powojenny dorobek, ten odnotowany, to jest blisko 150 ról radiowych od 1949 roku aż do aktorskiej emerytury w roku 1980. (…) Widać, że on lubił mikrofon i mikrofon lubił jego - przypominał Tomasz Mościcki.

Józef Matysiak, ojciec rodu Matysiaków

Najbardziej zapisał się w pamięci słuchaczy jako Józef Matysiak, ojciec rodu w kultowym słuchowisku "Matysiakowie". Grał tę rolę przez ponad trzydzieści lat. Jego charakterystyczny głos dla wielu Polaków stał się głosem domowym, znajomym, niemal rodzinnym.

"Matysiakowie" to najdłuższa powieść w historii światowej radiofonii i druga – po kronice sportowej – najdłużej emitowana audycja w Polsce. Pierwszy odcinek nadano 15 grudnia 1956 roku. Ciecierski był w niej od początku.


***

Tytuł audycji: Dwójka na miejscu

Prowadzenie: Jakub Kukla i Monika Kopcik

Data emisji: 28.02.2026

Godz. emisji: 15.00

Czytaj także

Smutek w oczach, czyli sekret siły aktorstwa Ludwika Benoit

Ostatnia aktualizacja: 02.02.2026 11:04
- Często myślałam o tym, że mój tata ma smutek w oczach. Kiedyś go o to zapytałam. Powiedział, że bez tego smutku w oczach nie mógłby stworzyć pewnych rzeczy, że to jest coś, co przeżył, jakieś doświadczenie - mówiła w audycji Anna Benoit, córka legendarnego aktora Ludwika Benoit, który był bohaterem :Dwójki na miejscu".
rozwiń zwiń