Historia

Stanisław Szwarc-Bronikowski - długa kariera globtrotera

Ostatnia aktualizacja: 01.03.2019 06:00
Jego filmy popularnonaukowe były oknem na świat zamkniętego kraju. Przez 35 lat jako autor ponad stu produkcji, posługując się formułą osobistych wspomnień, odkrywał przed Polakami tajemnice ludów pierwotnych całego świata.
Audio
  • "Poszukiwacz zagubionych światów" - reportaż Ewy Michałkowskiej poświęcony Stanisławowi Szwarcowi-Bronikowskiemu. (PR, 15.08.2002)
Stanisław Szwarc-Bronikowski, publicysta, podróżnik, filmowiec (1981)
Stanisław Szwarc-Bronikowski, publicysta, podróżnik, filmowiec (1981)Foto: Mirosław Stankiewicz

1 marca 1917 roku temu urodził się Stanisław Szwarc-Bronikowski, żołnierz AK, dziennikarz i podróżnik. W trakcie swoich wojaży zwiedził m.in. Papuę-Nową Gwineę, Indie, Amerykę Południową, Grecję, Alaskę i Mongolię.

Stanisław

Na zdjęciu:Stanisław Szwarc-Bronikowski na Papui - Nowej Gwinei, źr. http://www.szwarcbronikowski.pl

Młodość

Przyszedł na świat jako Stanisław Szwarc w Górkach koło Klimontowa. Jego ojcem był zarządca ogrodów miejscowego majątku.- Jedną z podniet moich podróży, to było zobaczyć, gdzie te pachnące storczyki rosną, jak one wyglądają na łonie macierzystej przyrody - mówił dziennikarz i podróżnik wspominając lata młodości. Uczęszczał do gimnazjum w Sandomierzu. Jak sam twierdził: nie był dobrym uczniem. - Powtarzałem szóstą klasę z dwóją z geografii, żeby było śmieszniej - mówił w reportażu "Poszukiwacz zaginionych światów".

W konspiracji

Studia prawnicze i dziennikarskie przerwał mu wybuch II wojny światowej. Szwarc-Bronikowski został partyzantem na Sandomierszczyźnie. - Przez kilkanaście lat żyłem pod fałszywym nazwiskiem mojego kolegi i chłopca z mojego oddziału, Piotra Bronikowskiego. Później, żeby nie było zamieszania, połączyłem nazwiska - wspominał Stanisław Szwarc-Bronikowski w reportażu Ewy Michałkowskiej.

U schyłku wojny skierowano go do pracy konspiracyjnej w Olsztyńskiem, gdzie był jednym z założycieli "Wiadomości Mazurskich", które miały być organem wspierającym powracającego do kraju Stanisława Mikołajczyka.
Był więziony w latach 1946-47, 1949 i 1955-1956. - Ja jeszcze w 1955 roku "strzelałem się" podczas obławy - wspominał o brawurowych ucieczkach z rąk bezpieki w reportażu Ewy Michałowskiej.

Dziennikarz i podróżnik

W 1956 roku został dziennikarzem "Dookoła świata" - czasopisma o tematyce podróżniczej. Tam zaczęła się jego długoletnia kariera globtrotera. Tutaj też po raz pierwszy sięgnął po kamerę. To doświadczenie przydało się, gdy cztery lata później zaczął pracować w TVP. Z telewizją związał się do roku 1995 (z przerwą na stan wojenny, kiedy wyrzucono go z pracy).
- Świat już nie jest tak pierwotny, jak go jeszcze w ostatniej fazie widziałem. Widziałem ludność pierwotną w Australii, Nowej Gwinei, w Ameryce Południowej. Tego już nie ma, teraz nawet jak się do nich trafi, to są po europejsku odziani, technikę wprowadzają. Nagle gwałt, przebierają się w pierwotne stroje, bo przyjeżdżają cudzoziemcy z dolarami - wspominał.

Zajmował się także historią Polski. W programie "Testament Wieków" przedstawił pradzieje państwa polskiego.

Stanisław
Stanisław Szwarc-Bronikowski podczas realizacji filmu w Polsce, źr. archiwum rodzinne/ W. Szwarc-Bronikowska

Szwarc-Bronikowski został uhonorowany m.in. Krzyżem Walecznych i Orderem Virtutti Militari.

Wspomnienia dziennikarza i podróżnika - posłuchaj reportażu Ewy Michałkowskiej o Stanisławie Szwarcu-Bronikowski.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Tadeusz Chciuk - "biały kurier" ZWZ

Ostatnia aktualizacja: 17.10.2014 06:00
– Przede wszystkim przeprowadzaliśmy z Polski ludzi zagrożonych aresztowaniem, albo takich, którzy chcieli iść do wojska. Wtedy każdy młody człowiek chciał się dostać do wojska, żeby walczyć z okupantami – mówił Tadeusz Chciuk.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Arkady Fiedler: Byłem wielkim marzycielem

Ostatnia aktualizacja: 28.11.2019 05:55
Jako podróżnik zwiedził niemal cały świat. Jego książki należą dziś do klasyki literatury podróżniczej. Na historiach opisanych przez Arkadego Fiedlera wychowały się pokolenia żądnych przygód obieżyświatów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Roald Amundsen - pierwszy człowiek na biegunie południowym

Ostatnia aktualizacja: 18.06.2020 05:30
Do wyścigu o zdobycie bieguna południowego stanęło dwóch polarników: Roald Amundsen i Robert Scott. Szczęście uśmiechnęło się do pierwszego.
rozwiń zwiń