Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Armia Krajowa

74 lata temu generał August Emil Fieldorf „Nil” został skazany na śmierć przez komunistów

16 kwietnia 1952 r. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy skazał na karę śmierci gen. bryg. Augusta Emila Fieldorfa „Nila” – legionistę Piłsudskiego i szefa Kedywu Komendy Głównej AK. Wyrok zapadł w pokazowym, stalinowskim procesie opartym na fałszywych zarzutach. 10 miesięcy później komuniści wykonali egzekucję. Dziś mija 74 lata od tamtego wyroku, który stał się symbolem zbrodni sądowych na Żołnierzach Wyklętych. Zobacz więcej na temat:  historia Polski NIL Wojsko Polskie II wojna światowa

Ryszard Białous. Dowódca legendarnego batalionu "Zośka"

"Ludzie, którymi miałem zaszczyt dowodzić, to nie wyspa oderwana od społeczeństwa, ani cierpiętnicy, dla których było ideałem polec za Ojczyznę, lecz świadomi swych obowiązków młodzi obywatele" – w ten sposób pisał o swoich podopiecznych harcmistrz Ryszard Białous, jeden z najwybitniejszych instruktorów Szarych Szeregów i dowódca harcerskiego batalionu "Zośka". Zobacz więcej na temat:  harcerstwo Powstanie Warszawskie II wojna światowa historia Polski historia PRL Szare Szeregi Argentyna

Tadeusz Sumiński. Powstaniec, który pokochał fotografię

W historii zapisał się nie tylko jako jeden z najwybitniejszych fotografów polskiego krajobrazu, lecz także żołnierz Armii Krajowej, który podczas Powstania Warszawskiego brał udział m.in. w wyzwoleniu "Gęsiówki", czyli niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego w Warszawie (KL Warschau).  Zobacz więcej na temat:  historia Polski historia Europy Powstanie Warszawskie fotografia II wojna światowa Warszawa zdjęcia

Jan Bytnar "Rudy". Posłuchaj wspomnień matki

- Chowałam go z wielką troskliwością, dbałam o jego bogactwo umysłowe, dbałam o to, żeby był godnym obywatelem tej Polski – mówiła o swoim synu na antenie Polskiego Radia Zdzisława Bytnar. Jan Bytnar zmarł 30 marca 1943 roku z powodu bardzo ciężkich obrażeń wewnętrznych, jakich doznał podczas niemieckiego śledztwa.  Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Szare Szeregi harcerstwo Jan Bytnar Tadeusz Zawadzki ps. Zośka III Rzesza

Przed Niemcami ukryli go polscy Sprawiedliwi. Rodzinę Pankowskich uratowali nieznajomi

Czesław Pankowski to jedyny Polak nieżydowskiego pochodzenia na liście Ładosia. Jego żona była z pochodzenia Żydówką, co zmusiło całą rodzinę do ukrywania się przed Niemcami. Znaleźli schronienie najpierw u rodziny Stolarczyków, a później w oddziale leśnym. Służba w konspiracji spowodowała, że po wojnie Czesław znalazł się na celowniku NKWD. Zobacz więcej na temat:  sprawiedliwi wśród narodów świata Żydzi II wojna światowa Holokaust historia Polski pomoc

Eugeniusz Kaszyński ps. Nurt. Cichociemny, którego pokonał pokój

Przez wiele lat odważnie stawiał czoło niemieckim okupantom jako zastępca Jana Piwnika "Ponurego", a następnie dowódca słynnych Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej. Nie został jednak pokonany przez wroga, a po zakończeniu II wojny światowej toczył jeszcze trudniejszą walkę z problemami psychicznymi. Zobacz więcej na temat:  Cichociemni okupacja niemiecka II wojna światowa historia Polski

Sowieci nie wiedzieli, kogo schwytali. Pierwsze aresztowanie gen. Augusta Fieldorfa

7 marca 1945 roku NKWD zatrzymało Walentego Gdanickiego, urzędnika kolejowego. Niewielka liczba dolarów i trochę kawy wystarczyło, żeby postawić mu zarzut spekulacji. Wyrok: zsyłka na Ural. Sowieci nie wiedzieli, że nazwisko Gdanickiego było tylko przykrywką i że schwytali wówczas jednego z najbardziej poszukiwanych ludzi w Polsce, dowódcę organizacji "Nie" - Augusta Emila Fieldorfa. Zobacz więcej na temat:  Emil Fieldorf Warszawa Polskie Państwo Podziemne II wojna światowa Niemcy nazizm III Rzesza zbrodnie wojenne

Wspomnienia legendarnego cichociemnego. "Jak spojrzałem w dół na ziemię, pomyślałem, że nie skoczę, ale skoczyłem"

4 marca 2022 roku zmarł mjr Aleksander Tarnawski ps. Upłaz, ostatni żyjący cichociemny. - Moim zdaniem najważniejszą rolą cichociemnych było pokazanie ludziom w okupowanym kraju, że na Zachodzie o nich nie zapomniano - mówił mjr Aleksander Tarnawski w 2016 roku w rozmowie z Portalem Polskieradio24.pl.  Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Niemcy nazizm III Rzesza Cichociemni Powstanie Warszawskie Aleksander Tarnawski