X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Józef Retinger - szara eminencja emigracji

Ostatnia aktualizacja: 17.04.2019 06:00
Człowiek, w którego biografii więcej jest znaków zapytania, niż pewnych faktów. Jego życiorys to gotowy materiał na polityczny dreszczowiec. Międzynarodowy awanturnik polityczny, współtwórca Wspólnoty Europejskiej? Kim naprawdę był Józef Retinger?
Audio
  • Audycja Sławomira Szofa z cyklu "Postacie XX wieku" poświęcona sylwetce Józefa Retingera z udziałem prof. Rafała Habielskiego. (PR, 2.05.1999)
  • Audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków" poświęcona postaci Józefa Retingera, zawiera wypowiedź doktora Janusza Osicy. (PR, 23.12.2002)
Brytyjska misja wojskowa w Coetquidan. Widoczni cywilni goście i por. Zbigniew Korfanty. Z lewej Józef Retinger (1940).
Brytyjska misja wojskowa w Coetquidan. Widoczni cywilni goście i por. Zbigniew Korfanty. Z lewej Józef Retinger (1940).Foto: Datka Czesław, źr. NAC

17 kwietnia 1888 w Krakowie urodził się Józef Retinger, doradca polityczny gen. Władysława Sikorskiego, agent polski i prawdopodobnie brytyjski, jeden z inicjatorów integracji europejskiej. Postać Retingera najlepiej przedstawia anegdota:

- Ludzie mówią, że jesteś masonem, agentem Intelligence Service, CIA i Watykanu, a także sympatykiem komunizmu. Czasem nawet dodają, że jesteś Żydem i pederastą. Co mam na to powiedzieć? - spytał go kiedyś Denis de Rougemont, jego przyjaciel. Retinger miał się roześmiać i odpowiedzieć: - Powiedz, że to jeszcze nie wszystko...

W wieku 9 lat Retinger dostał się pod opiekę  hrabiego Władysława Zamoyskiego - przyjaciela swojego zmarłego ojca. Dzięki protekcji i wsparciu finansowemu arystokraty syn radcy prawnego mógł pozwolić sobie na studia w Szkole Nauk Politycznych w Paryżu.

Towarzysz Sikorskiego, agent brytyjski?

- W latach Wielkiej Wojny był niezwykle dynamicznym orędownikiem sprawy polskiej na Zachodzie. Dynamicznym tak dalece, że zyskał opinię człowieka związanego z masonerią i brytyjskim wywiadem - mówił dr Janusz Osica w audycji Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków".

Z generałem Władysławem Sikorskim Retinger spotykał się kilkakrotnie począwszy od roku 1916. Współpraca między mężczyznami rozpoczęła się wraz z kształtowaniem się Frontu Morges w drugiej połowie lat trzydziestych, zacieśniła się po klęsce wrześniowej 1939 roku.

- Kontakty polsko-brytyjskie przed wojną nie były kontaktami ścisłymi. Sikorski dysponował ambasadą w Londynie, którą kierował ambasador Raczyński, ale chciał mieć osobę, która kontaktowałaby go z Londynem - wyjaśniał prof. Rafał Habielski w audycji "Postacie XX wieku" Sławomira Szofa. - Stosunki między Sikorskim i Raczyńskim były raczej chłodne i oficjalne, natomiast wszyscy publicyści, którzy piszą o relacjach Retingera i Sikorskiego zwracają uwagę na bardzo poufałe stosunki między nimi.

Retinger był powszechnie znany jako osoba, która posiada znajomości wśród najważniejszych osób Anglii: to on kontaktował Jana Karskiego z przywódcami brytyjskimi.

Posłuchaj, co Jan Karski mówił o spotkaniach z Retingerem w serwisie specjalnym Polskiego Radia >>>>

Był jedną z niewielu osób, które uczestniczyły w rozmowach między Władysławem Sikorskim i Iwanem Majskim. Towarzyszył Sikorskiemu w niemal wszystkich wyprawach, z wyjątkiem jednej - ostatniej, zakończonej katastrofą gibraltarską 4 lipca 1943.
- To jest argumentem często nieformalnie używanym przez publicystów, jakoby Retinger był agentem brytyjskim, a zarazem, że to Brytyjczycy dokonali zamachu na gen. Sikorskiego - mówił historyk.

Tajna misja skoczka Retingera

W roku 1944 sytuacja Polski była beznadziejna: pozycja rządu Mikołajczyka po konferencji w Teheranie była bardzo słaba, Armia Czerwona parła na Zachód zapowiadając nową okupację. W tej sytuacji Retinger zdecydował się na przedostanie się do Polski. Wówczas, mając 56 lat, pierwszy raz skoczył ze spadochronem. - Nie do końca wiemy, jakie były intencje akcji i czy była to misja zlecona przez władze brytyjskie, czy była to inicjatywa polska - wyjaśniał gość audycji Sławomira Szofa.

Wiadomo, że Retinger spotkał się z przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego. Według jednej z wersji miał tworzyć kompromisowy rząd w kraju, który byłby akceptowalny dla Stalina. Inną wersję przedstawia Jan Karski, który relacjonował to, co usłyszał na temat sprawy od samego Retingera:

- Anglicy podejrzewali, że rząd polski w Londynie nie informuje podziemia o swojej sytuacji. A pozycja rządu była wówczas bardzo słaba. To Rosjanie się liczyli. Ten człowiek nie miał żadnej misji politycznej, jego zadaniem było tylko pojechanie do kraju i poinformowanie przywódców podziemia, żeby nie mieli złudzeń - wyjaśniał Karski.

Ojciec Europy?

Po wojnie nie zapomniał o Polsce. Na własną rękę organizował pomoc humanitarną dla kraju. Przede wszystkim jednak oddał się kwestii integracji europejskiej. Był sekretarzem generalnym Ruchu Europejskiego, przyjaźnił się z Paulem Henrim Spaakiem, zainicjował kongres w Hadze w 1948 roku, który przyczynił się do powołania Rady Europy.

- Zasługuje na miano osoby, która jest jednym z architektów przekonania, że wielką szansą dla Europy jest integracja - twierdził prof. Rafał Habielski.

Józef Retinger zmarł 12 czerwca 1960 roku.

Posłuchaj audycji o barwnym życiu Józefa Retingera.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Robert Schuman – jeden z ojców zjednoczonej Europy

Ostatnia aktualizacja: 04.09.2019 06:00
Francuski polityk chociaż nie miał charyzmy przywódcy i męża stanu, to wywarł ogromny wpływ na losy i oblicze powojennej Europy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Bujnowski - poeta i profesor na obczyźnie

Ostatnia aktualizacja: 31.03.2017 06:01
- Jest jednym z filarów naszego życia kulturalnego na emigracji, a szczególnie nauki polskiej - pisała o profesorze, poecie i żołnierzu Alicja Moskalowa, dziekan Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

August Zaleski - dyplomata, który skłócił emigrację

Ostatnia aktualizacja: 13.09.2019 06:01
Był najdłużej sprawującym urząd prezydenta Polakiem. Funkcję na uchodźstwie pełnił od 1947 roku do śmierci w 1972 roku. Choć stanowisko piastował przez 25 lat i był doświadczonym dyplomatą, jego prezydenturę trudno nazwać udaną.
rozwiń zwiń