X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Jan Grudziński - kapitan zaginionego okrętu

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2017 06:00
3 grudnia 1907 przyszedł na świat Jan Grudziński, kapitan marynarki, dowódca ORP "Kujawiak" i ORP "Orzeł", inicjator ucieczki tego okrętu z portu w Tallinie.
Audio
  • Opowieść Jana Nowaka - dyrektora Rozgłośni Polskiej RWE - o niezwykłych losach płyty gramofonowej, niezawierającej - wbrew przypuszczeniom - głosu komandora Jana Grudzińskiego (RWE 23.12.1962)
  • Rozmowa na temat ucieczki ORP "Orzeł" dla BBC zarejestrowana 18 grudnia 1939. Mówi najprawdopodobniej kpt. Stanisław Pierzchlewski, autorem tekstu wypowiedzi najprawdopodobniej był Jan Grudziński.
Jan Grudziński, źr. Jerzy Pertek: Dzieje ORP Orzeł, Gdynia 1966 Wikimedia Commonsdp
Jan Grudziński, źr. Jerzy Pertek: Dzieje ORP Orzeł, Gdynia 1966/ Wikimedia Commons/dp

Jan Grudziński urodził się w Kijowie. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, razem z rodzicami przeprowadził się do Lwowa. Tam uczył się w korpusie kadetów. Stefan Łaszkiewicz, kolega ze szkolnej ławy Grudzińskiego w książce "Szum młodości" wspominał przyszłego kapitana jako bystrego i zawadiackiego młodzieńca ze skłonnością do płatania psikusów. 

W 1928 roku Grudziński ukończył w Toruniu Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej. W swojej karierze pływał na transatlantyku MS "Piłsudski", ORP "Smok", dowodził okrętem ORP "Kujawiak" i łodziami podwodnymi ORP "Sęp" oraz ORP "Orzeł". 

Nad tą drugą dowództwo przejął po komandorze Henryku Kłoczkowskim, po wybuchu II wojny światowej, już po zawinięciu "Orła" do neutralnego portu w Tallinie. To Grudziński był jednym z organizatorów ucieczki okrętu z internowania. 

Pod jego komendą "Orzeł" przedostał się przez Bałtyk i Cieśniny Duńskie do Wielkiej Brytanii oraz brał udział w brawurowej akcji zatopienia niemieckiego transportowca "Rio de Janeiro". Jan Grudziński, razem ze swoją załogą i okrętem, zginął w okolicach cieśniny Skagerrak. Dokładne okoliczności zatonięcia okrętu i miejsce spoczynku wraku do dziś nie są znane. 

Przez wiele lat w archiwach BBC znajdowała się płyta z rzekomym nagraniem głosu Grudzińskiego. Jan Nowak-Jeziorański odkrył jednak, że głos należy do oficera-mechanika na "Orle", Stanisława Pierzchlewskiego, zaś Grudziński był autorem tekstu. Posłuchaj, jak doszło do rozwiązania zagadki nagrania z 18 grudnia 1939. 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Mamert Stankiewicz - pierwszy kapitan II RP

Ostatnia aktualizacja: 26.11.2018 06:50
Surowy i poważny jak morze, na którym służył. Dowodził najważniejszymi statkami cywilnymi w przedwojennej polskiej flocie. Zginął jak przystało na kapitana - w trakcie rejsu, troszcząc się o załogę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Karol Olgierd Borchardt - kapitan własnej duszy

Ostatnia aktualizacja: 25.03.2019 06:05
25 marca 1905 roku urodził się Karol Olgierd Borchardt, kapitan żeglugi wielkiej, pisarz i nauczyciel pokoleń polskich marynarzy. Na jego "Znaczy Kapitanie" wychowały się tysiące młodych ludzi.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Morgenstern-Podjazd - kapitan ORP "Wicher"

Ostatnia aktualizacja: 05.10.2017 06:04
Był jednym z twórców Marynarki Wojennej w II Rzeczpospolitej. Jako kapitan flagowego kontrtorpedowca ORP "Wicher" towarzyszył Józefowi Piłsudskiemu w jego podróży na Maderę. Marszałek miał do niego pełne zaufanie. Osobiście powierzył mu istotną dla prestiżu Polski misję.
rozwiń zwiń

Czytaj także

ORP "Błyskawica" – bohaterska szczęściara

Ostatnia aktualizacja: 01.10.2019 08:00
- Błyskawica uczestniczyła właściwie we wszystkich ważniejszych operacjach bojowych II wojny światowej, przepływając szlak liczący blisko 150 tys. mil morskich – mówił dr Janusz Osica na antenie Polskiego Radia.
rozwiń zwiń