X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Wojna siedmioletnia - (pierwsza) wojna światowa

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2018 06:05
Konflikt między europejskimi potęgami zdominował początek drugiej połowy XVIII wieku. Z popiołów wojny wyłoniło się pierwsze światowe supermocarstwo - Wielka Brytania.
Audio
  • Udział Austrii w wojnie siedmioletniej w audycji Agnieszki Steckiej z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej". (PR, 9.03.2001)
  • Wybuch i początkowa faza wojny siedmioletniej - audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika dwóch tysiącleci". (PR, 6.06.2000)
  • Koniec wojny siedmioletniej - audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika dwóch tysiącleci". (PR, 7.06.2000)
Brytyjska karykatura propagandowa uzasadniająca walki w Ameryce Północnej
Brytyjska karykatura propagandowa uzasadniająca walki w Ameryce PółnocnejFoto: autor: Boitard L., źr. Wikimedia Commons/dp

18 maja 1756 wybuchła wojna siedmioletnia. W konflikcie brały udział najpotężniejsze państwa świata, zaś teatrem działań były trzy kontynenty.

W XVIII wieku doszło do politycznego przesilenia. Szybko rozwijały się agresywne Prusy i Rosja, zaś między Francją i Wielką Brytanią trwała podjazdowa wojna kolonialna, której stawką było panowanie w Ameryce Północnej.

Liczące się państwa zaczęły zawiązywać sojusze: Austria sprzymierzyła się z Francją, zaś Brytyjczycy związali się z Prusakami. Figury były rozstawione na szachownicy, pozostawała tylko kwestia tego, kto wykona pierwszy ruch. Na ten krok zdecydował się król pruski Fryderyk II, który wkroczył ze swoimi wojskami do Saksonii, co wykorzystała Austria.

- Habsburgowie nie chcieli się pogodzić z utratą Śląska - mówił prof. Rafał Habielski w audycji Agnieszki Steckiej z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej - Austria".

Austria wykorzystała agresję Prus i zaatakowała Śląsk.

Cud domu brandenburskiego

Po stronie Austrii opowiedziała się Rosja, co doprowadziło do zwycięstwa Habsburgów pod Kunowicami. To było ciosem dla pruskiej machiny wojennej. Jak wielkim? Posłuchaj audycji Andrzeja Sowy  i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika dwóch tysiącleci".

Rosyjski walec parł prosto na Berlin, grożąc istnieniu Prus (sojusznicy postulowali rozbiór agresywnego państwa). Wtedy wydarzyło się coś, co przeszło do historii jako cud domu brandenburskiego: zmarła caryca Elżbieta Piotrowna, a tron zajął zafascynowany Fryderykiem car Piotr III. Następca tronu nakazał odwrót. To ocaliło istnienie państwa pruskiego.


Państwa biorące udział w wojnie siedmioletniej i ich kolonie. Kolor niebieski - Wielka Brytania, Prusy, Portugalia z sojusznikami, Kolor zielony - Francja, Hiszpania, Austria, Rosja, Szwecja z sojusznikami
Państwa biorące udział w wojnie siedmioletniej i ich kolonie. Kolor niebieski - Wielka Brytania, Prusy, Portugalia z sojusznikami, Kolor zielony - Francja, Hiszpania, Austria, Rosja, Szwecja z sojusznikami. Autor: Gabagool, źr. Wikmedia Commons/CC 3.0

Konflikt rozgrywał się także poza kontynentem europejskim, do wojny wciągnięte zostały też inne państwa kolonialne: Hiszpania (po stronie Francji) i Portugalia (jako sojusznik Anglii). Jednak najważniejszym teatrem działań okazała się Ameryka Północna. Brytyjczykom udało się wyprzeć Francuzów z Kanady. To właśnie Wielka Brytania była największym beneficjentem konfliktu.

Nowy układ sił

"Francja traciła swoje kolonie w Indiach, z wyjątkiem pięciu nieufortyfikowanych faktorii handlowych, Kanada przechodziła w ręce angielskie, podobnie jak część Luizjany. Zachodnia Luizjana formalnie stała się podległa Hiszpanii” czytamy w pracy Jerzego Maronia "Historia w datach".

Francja straciła znaczenie jako państwo kolonialne. Brytyjczycy stali się niekwestionowanymi panami mórz i przez ponad 150 lat imperium brytyjskie pełniło rolę światowego hegemona. Każde zwycięstwo ma jednak swoją cenę: kosztami wojny obciążeni zostali mieszkańcy kolonii, co stało się zarzewiem rewolucji amerykańskiej, która doprowadziła do powstania Stanów Zjednoczonych.

Nie minęła dekada, a Rosja, Austria i Prusy zapomniały o niedawnych animozjach i wspólnie zabrały się za rozbiór Rzeczpospolitej.

bm


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

245 lata temu rozpoczął się Sejm Rozbiorowy

Ostatnia aktualizacja: 19.04.2018 06:09
19 kwietnia 1773 w Warszawie zwołano Sejm Rozbiorowy, w czasie którego zatwierdzono I rozbiór Polski przez trzy mocarstwa ościenne.
rozwiń zwiń