X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

KUL ma 94 lata

Ostatnia aktualizacja: 27.07.2012 06:00
„Deo et patriae” – „Bogu i ojczyźnie”, to dewiza Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Audio
  • 50-lecie KUL. Wypowiedzi osobistości związanych z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim. Głos zabierają: prof. Stefan Glazer, ks. biskup van Waeyenbergh, ks. dr Edmund Karbowski.
Wejście do Gmachu Głównego KUL, Krzysiek dbkwikipedia
Wejście do Gmachu Głównego KUL, Krzysiek dbk/wikipedia

94 lata temu 8 grudnia 1918 roku w gmachu Diecezjalnego Seminarium Duchownego w Lublinie zainaugurowano pierwszy rok akademicki.

Ksiądz
Ksiądz Idzi Radziszewski - pierwszy rektor KUL, wikipedia

Katolicki Uniwersytet Lubelski powstał dzięki inicjatywie komitetu organizacyjnego powołanego w lutym1918 roku dzięki staraniom rektora Akademii Duchownej ks. Idziego Radziszewskiego. Większość funduszy na powstanie placówki przekazali przemysłowiec Karol Jaroszyński i inżynier Franciszek Skąpski. Siedzibą uczelni został  Lublin.

Powstanie uniwersytetu zaaprobowała Konferencja Biskupów Polskich i nuncjusz apostolski Achilles Ratti. Pierwszym rektorem został ks. Idzi Radziszewski. Uczelnia miała zająć się badaniami naukowymi godzącymi naukę z wiarą oraz kształceniem inteligencji katolickiej. Dewizą placówki było hasło "Deo et Patriae" - "Bogu i Ojczyźnie".

Uroczysta inauguracja pierwszego roku akademickiego na Uniwersytecie Lubelskim miała miejsce w tymczasowej siedzibie uniwersytetu w gmachu Diecezjalnego Seminarium Duchownego w Lublinie. Uruchomiono cztery wydziały - Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych, Nauk Humanistycznych, Prawa Kanonicznego i Teologiczny.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego uczelnia stopniowo otrzymywała uprawnienia szkoły państwowej. Wydziały kościelne uzyskały je już w pierwszym roku akademickim, kolejne uprawnienia związane z nadawaniem stopni naukowych wynikały z aktu erekcyjnego papieża Benedykta XV, wydanego w roku 1920 i kolejnych rozporządzeń Piusa XI.

W roku 1921 uczelnia otrzymała własną siedzibę przy Alejach Racławickich, gdzie przeniosła się w styczniu kolejnego roku. W latach 1922-1925 KUL przechodził trudności finansowe i problemy z uzyskaniem uprawnień państwowych dla wydziałów świeckich. W roku 1922 powstały zalążki Towarzystwa Przyjaciół KUL, które pozyskało wsparcie finansowe dla uczelni od przedstawicieli duchowieństwa świeckiego i zakonnego oraz ziemiaństwa.

Statut uczelni został zatwierdzony w 1928 roku. Wtedy też oficjalnie uznano nazwę Katolicki Uniwersytet Lubelski. Pięć lat później Sejm przyznał KUL prawo nadawania stopnia magistra na wydziałach świeckich. W kolejnych latach systematycznie wzrastała liczba pracowników naukowych i studentów. W 1934 roku powstało Towarzystwo Naukowe KUL. Organizowano także tzw. Tygodnie Społeczne, podczas których debatowano o bieżących zagadnieniach społecznych i sposobach ich rozwiązywania w duchu nauki Kościoła.

Powstał również Związek Inteligencji Katolickiej oraz Instytut Wyższej Kultury Religijnej. Uniwersytet nawiązał współpracę z ośrodkami naukowymi w kraju i zagranicą. Ustawa sejmowa z kwietnia 1938 roku przyznała mu prawo nadawania doktoratów i habilitacji na wszystkich wydziałach.

Dziedziniec
Dziedziniec Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Kazimierz S. Ożóg/wikipedia

Po wybuchu II wojny, kiedy Niemcy wkroczyli do Lublina, gmach KUL został zamieniony na szpital wojskowy. Aresztowano wielu wykładowców i studentów, wywożąc ich na przymusowe roboty do Niemiec lub do obozów koncentracyjnych. Mimo represji uczelnia zaangażowała się w tajne nauczanie prowadzone przez całą wojnę.

Po zakończeniu wojny KUL podjął oficjalną działalność jako pierwsza uczelnia w Polsce. W miarę wzmacniania swojej władzy komuniści starali się ograniczać rozwój uczelni. Nie zmieniło tego oficjalne porozumienie między rządem, a Episkopatem zawarte w 1950 roku, które teoretycznie gwarantowało mu swobodę działania.
Upaństwowiono wspomagającą KUL Fundację Potulicką. Komuniści dążyli do likwidacji Wydziału Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych oraz Studium Zagadnień Społecznych i Gospodarczych Wsi. Za odmowę utworzenia na uczelni komunistycznej organizacji młodzieżowej i komórki partyjnej rektora ks. Antoniego Słomkowskiego zdymisjonowano, a następnie oskarżono o kontakty z USA, aresztowano i uwięziono. Otrzymał on wyrok 3 lat więzienia.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego otrzymało prawo opiniowania kandydatów na rektora. Sabotowano działalność kierunku pedagogicznego i humanistycznego. Stopnie naukowe studenci musieli zdobywać na uczelniach państwowych. Pracownikom odmawiano wyjazdów zagranicznych, proponowano korzystniejsze zarobki na innych uczelniach lub usuwano z KUL. Absolwenci mieli problemy ze znalezieniem pracy. Cenzurowano publikacje naukowe i księgozbiór, placówkę stale inwigilowano, zakazując działalności organizacji młodzieżowych, rekwirowano budynki i likwidowano konta bankowe.

Po roku 1956 sytuacja nieco się poprawiła, z czego skorzystano starając się poprawić poziom naukowy placówki, zwiększając kadrę naukową, poszerzając zakres badań i powołując nowe katedry i zespoły badawcze m.in. Instytut Geografii Historycznej Kościoła w Polsce czy Międzywydziałowy Zakład Ustroju Prawa PRL. Dzięki wyjazdom pracowników naukowych nawiązano kontakty z uniwersytetami zagranicznymi. Uczelnia została członkiem Międzynarodowej Federacji Uniwersytetów Katolickich i Międzynarodowego Stowarzyszenia Uniwersytetów. W 1969 r. powołano Komisję do Kontaktów z Katolickimi Uniwersytetami.

Zmiany przyniosła kadencja rektorska ojca Mieczysława Krąpca (1970-1983). Reaktywowano wówczas m.in. Filologię Romańską, Angielską, Germańską i Pedagogikę oraz prawo nadawania stopnia doktora i habilitacji na Wydziale Nauk Humanistycznych. KUL zaczął być miejscem międzynarodowych konferencji naukowych i kursów dla studentów zagranicznych.

Pomnik
Pomnik Jana Pawła II i kardynała Stefana Wyszyńskiego na dziedzińcu KUL, Farary/wikipedia

Po wybraniu byłego wykładowcy KUL Karola Wojtyły na papieża w 1978 roku powstał Instytut Jana Pawła II, na dziedzińcu stanął jego pomnik, a papież otrzymał tytuł doktora honoris causa wszystkich wydziałów.

Studenci i wykładowcy uczelni aktywnie uczestniczyli w ruchu Solidarności, w okresie stanu wojennego wielu zostało internowanych. Po jego zniesieniu KUL kontynuował rozwój. Poszerzono zakres badań naukowych i działań wydziałów.

pd

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Habemus papam w oczach bezpieki

Ostatnia aktualizacja: 15.10.2008 17:33
Marek Lasota opowiada o nieznanych dokumentach związanych z Karolem Wojtyłą, reakcji komunistów na wynik konklawe.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Prymas jako człowiek, a nie pomnik

Ostatnia aktualizacja: 25.03.2009 11:05
Wyszła nowa biografia kardynała Stefana Wyszyńskiego.
rozwiń zwiń