Bezpieczeństwo Europy i pomoc Ukrainie były jednymi z najważniejszych tematów zakończonego w piątek szczytu Unii Europejskiej w Brukseli. Premier Donald Tusk zadeklarował, że Polska nie zaakceptuje ograniczania środków na obronność. Warszawa zabiega również o utrzymanie finansowania polityki spójności i rolnictwa w przyszłym budżecie Unii.
Polska sprzeciwia się oszczędnościom na bezpieczeństwie
Szef rządu przyznał, że część państw członkowskich opowiada się za oszczędnościami. W ocenie Polski sytuacja międzynarodowa wymaga jednak utrzymania nakładów na bezpieczeństwo i zdolności obronne Europy.
00:16 Polska nie zgadza się na ograniczenie unijnych wydatków na bezpieczeństwo i obronność.mp3 Donald Tusk o polskich priorytetach budżetowych i sprzeciwie wobec ograniczania wydatków na bezpieczeństwo. IAR/Informacyjna Agencja Radiowa/#Król/w Mazur-Chrzan
Negocjacje dotyczące przyszłego budżetu nie zostały zakończone. Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa zapowiedział przyspieszenie prac, aby porozumienie udało się osiągnąć do końca roku. Podkreślił, że na nowe fundusze czekają między innymi rolnicy, przedsiębiorcy, naukowcy i studenci.
Tusk ostrzega przed rosyjskimi prowokacjami
Premier poinformował również o obawach europejskich przywódców dotyczących możliwego nasilenia działań Rosji. Szczególna uwaga dotyczy Polski i państw bałtyckich. Według szefa rządu zagrożenie obejmuje między innymi dywersję oraz działania wymierzone w infrastrukturę transportową i energetyczną.
00:32 Polska nie zgadza się na ograniczenie unijnych wydatków na bezpieczeństwo i obronność_2.mp3 Donald Tusk o zagrożeniu rosyjskimi prowokacjami i reakcjach europejskich przywódców. IAR/Informacyjna Agencja Radiowa/#Król/w Mazur-Chrzan
Podczas szczytu podkreślano potrzebę dalszego wspierania Ukrainy. António Costa, występując wspólnie z Wołodymyrem Zełenskim i Ursulą von der Leyen, przekonywał, że nie jest to moment na ograniczanie pomocy Kijowowi ani łagodzenie sankcji wobec Rosji. Wskazał na konieczność zwiększania presji na Moskwę, aby skłonić ją do rzeczywistego zawieszenia broni i negocjacji.
Sojusznicy przygotowują ćwiczenia w Polsce
Równolegle trwają przygotowania do działań, które mogłyby wesprzeć Ukrainę po zakończeniu walk. Według brytyjskiego dziennika „The Times” w listopadzie w Polsce mają odbyć się manewry z udziałem co najmniej 1500 wojskowych, w tym żołnierzy z Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec.
Jak przekazuje IAR, w ćwiczeniach mają uczestniczyć także polscy żołnierze. Scenariusz przewiduje symulację przerzutu wojsk oraz dostaw zaopatrzenia, między innymi żywności i paliwa. Przygotowania są związane z planami Koalicji Chętnych, skupiającej państwa wspierające Ukrainę.
O listopadowych ćwiczeniach mówił podczas wizyty w Waszyngtonie brytyjski minister obrony Wes Streeting. Jak relacjonuje „The Times”, mają one służyć przygotowaniu do wsparcia szkolenia wojskowego i powojennej odbudowy Ukrainy.
ETS 2 do przeglądu. Odroczenie pozostaje postulatem
Osobnym przedmiotem negocjacji w Brukseli były ceny energii i przyszłość ETS 2, czyli systemu obejmującego emisje związane z paliwami wykorzystywanymi w transporcie drogowym i ogrzewaniu budynków. Jego uruchomienie przewidziano na 2028 rok.
Przywódcy wezwali Komisję Europejską do zaktualizowania oceny skutków systemu, w tym jego konstrukcji i mechanizmów zabezpieczających. O takie zapisy zabiegały Polska, Czechy, Słowacja i Węgry oraz Włochy i Grecja. Donald Tusk ocenił ustalenia jako pierwszy krok do dalszych zmian.
00:46 SPEC Polska nie zgadza się na ograniczenie unijnych wydatków na bezpieczeństwo.mp3 Relacja Beaty Płomeckiej z Brukseli o ustaleniach dotyczących ETS 2 i zapowiedzi dalszych działań premiera. IAR/Beata Płomiecja
Premier zapowiedział zabiegi o przesunięcie terminu wprowadzenia ETS 2, a być może także odejście od tego modelu. Ustalenia szczytu nie oznaczają jednak, że system został zniesiony albo że zdecydowano już o kolejnym odroczeniu. Na tym etapie chodzi o ponowną ocenę jego skutków społecznych, gospodarczych i finansowych.
IAR/PAP/„The Times”/PolskieRadio24.pl/EuroEFE, bs