Redakcja Polska
Dodaj w Google

Dodaj nas do preferowanych źródeł w Google, aby nasze wiadomości wyświetlały Ci się na górze wyników wyszukiwania

Fabryka Schindlera i jej sąsiedzi. Nowa wystawa o historii krakowskiego Zabłocia

17.10.2026 16:50
Od przedwojennej fabryki naczyń, przez ratowanie Żydów podczas okupacji, po zakłady elektroniczne i muzeum. Nowa wystawa w Krakowie pokazuje ponad sto lat historii miejsca znanego na całym świecie dzięki „Liście Schindlera”.
Oprowadzanie dla mediów po nowej wystawie czasowej Fabryka Schindlera - historie miejsca w Muzeum Krakowa
Oprowadzanie dla mediów po nowej wystawie czasowej „Fabryka Schindlera - historie miejsca” w Muzeum KrakowaPAP/Łukasz Gągulski

W Fabryce Emalia Oskara Schindlera przy ulicy Lipowej 4 można już oglądać wystawę czasową „Fabryka Schindlera – historie miejsca”. Ekspozycja Muzeum Krakowa prowadzi zwiedzających przez kolejne etapy przemian Zabłocia — od przemysłowego zaplecza miasta do dzielnicy usług i kultury. Będzie dostępna do 8 sierpnia 2027 roku.

Zanim przyjechał Schindler

Opowieść rozpoczyna się na przełomie XIX i XX wieku, gdy rozwój kolei sprzyjał powstawaniu na Zabłociu kolejnych przedsiębiorstw. Jeszcze przed przyjazdem Oskara Schindlera działała tutaj Pierwsza Małopolska Fabryka Wyrobów Emaliowanych i Blaszanych „Rekord”.

Jak wyjaśnił PAP kurator wystawy i kierownik oddziału Bartosz Heksel, przedsiębiorstwo zbankrutowało tuż przed wybuchem wojny. Na początku 1940 roku teren przejął Schindler. Kupił pozostawione materiały i gotowe wyroby, a także zatrudnił dawnych właścicieli fabryki.

"Można powiedzieć, że to była kontynuacja, oczywiście już pod zmienioną nazwą, innym logotypem" – wskazał kurator.

Przedsiębiorstwo funkcjonowało następnie jako Deutsche Emailwarenfabrik, czyli DEF. Produkowało między innymi na potrzeby niemieckiej armii.

Fabryka i losy ocalonych

Centralną część ekspozycji zajmuje historia zakładu podczas niemieckiej okupacji oraz jego żydowskich pracowników. Z każdym rokiem ich liczba rosła. W 1943 roku na tyłach fabryki powstał obóz, w którym umieszczono kilkuset żydowskich więźniów.

W 1944 roku Schindler przeniósł produkcję i pracowników do Brünnlitz na Morawach. Fabryka działała tam do końca wojny.

Wystawa przybliża również powojenne losy ocalonych i ich starania o zachowanie pamięci o Schindlerze. Zwiedzający zobaczą fotografie, materiały filmowe, naczynia emaliowane oraz pierścionek wykonany przez krakowskiego jubilera pracującego w fabryce. Wśród eksponatów znalazły się też rekwizyty z „Listy Schindlera”.

Od Telpodu do muzeum

Historia tego adresu nie kończy się w 1945 roku. Po wojnie zakład został znacjonalizowany. Działały tu Państwowe Zakłady Radiotechniczne, a później przedsiębiorstwo znane jako Telpod.

Ekspozycja przypomina działalność „Solidarności” i strajk pracowników Telpodu podczas stanu wojennego. Pokazuje także stopniowy zanik przemysłu po 1989 roku i przemiany społeczne Zabłocia. Osobnym wątkiem jest zestrzelenie nad dzielnicą brytyjskiego Liberatora, który w sierpniu 1944 roku leciał z pomocą powstańcom warszawskim.

"Wystawa mówi nie tylko o uratowaniu przez Oskara Schindlera pracujących w fabryce Żydów, ale również opowiada o ich dalszych, powojennych losach" – podkreślił Bartosz Heksel w rozmowie z PAP.

Historia znana na całym świecie

Do upowszechnienia historii Schindlera przyczyniła się powieść Thomasa Keneally’ego „Arka Schindlera”. Światowy rozgłos przyniosła jej ekranizacja Stevena Spielberga – „Lista Schindlera” z 1993 roku.

W tym samym roku Oskar i Emilie Schindlerowie zostali formalnie uhonorowani przez Yad Vashem tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Oskar Schindler zmarł w 1974 roku w Niemczech. Zgodnie ze swoim życzeniem został pochowany na katolickim cmentarzu na wzgórzu Syjon w Jerozolimie.

Wystawa „Fabryka Schindlera – historie miejsca” jest dostępna od 16 października 2026 roku w oddziale Muzeum Krakowa przy ulicy Lipowej 4.

PAP/Muzeum Krakowa/United States Holocaust Memorial Museum, bs

Zobacz więcej na temat: KULTURA Kraków Muzeum Krakowa

Bezpieczeństwo Europy, Polska i Niemcy wobec nowych wyzwań oraz media polskie na Wschodzie

17.10.2026 09:00
Bezpieczeństwo Europy, wojna w Ukrainie i jej polityczne konsekwencje, relacje polsko-niemieckie, a także ochrona polskiego dziedzictwa i języka poza granicami kraju – to najważniejsze tematy najnowszego wydania magazynu „Widziane z Polski”.

Głosy matek z Chersonia. Światowa premiera opery w Warszawie

17.10.2026 10:00
Libretto amerykańskiego dramaturga George’a Branta i muzyka ukraińskiego kompozytora Maksyma Kołomyjca łączą osobistą historię rodzin z doświadczeniem wojny, przymusowej deportacji i prób odebrania dzieciom ich tożsamości.

Polska przeciw cięciom na obronność. Sojusznicy szykują manewry w Polsce

17.10.2026 11:30
Polska sprzeciwia się ograniczeniu unijnych wydatków na bezpieczeństwo, a europejscy sojusznicy przygotowują ćwiczenia związane z przyszłym wsparciem Ukrainy. Po szczycie w Brukseli Donald Tusk ostrzegł przed rosyjskimi prowokacjami i zapowiedział dalsze zabiegi o zmiany w ETS 2.

Polacy na placu św. Piotra. Modlitwa w 48. rocznicę wyboru Jana Pawła II

17.10.2026 13:00
Biało-czerwone flagi, śpiew i wspólna modlitwa. Polonia oraz pielgrzymi z Polski spotkali się w Watykanie, aby upamiętnić wybór Karola Wojtyły na papieża. Na plac św. Piotra przynieśli wspomnienia i osobiste intencje.

Zełenski dziękuje Polakom. „Wróg jest jeden – Rosja”

17.10.2026 14:55
Wołodymyr Zełenski ocenił, że relacje Ukrainy z Polską się poprawiły. Podziękował Polakom za wsparcie i zaapelował o wzmacnianie współpracy oraz spokojne rozwiązywanie sporów.