Od tożsamości do rozwoju. Nowa strategia nauczania języka polskiego na świecie

Nauczanie języka polskiego poza granicami kraju pozostaje jednym z kluczowych priorytetów polskiej polityki wobec Polonii i Polaków za granicą – podkreślano podczas konferencji Instytutu Rozwoju Języka Polskiego. Jednym z uczestników debaty był Rafał Perl, zastępca dyrektora Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą Ministerstwa Spraw Zagranicznych, który zwrócił uwagę na strategiczne znaczenie języka polskiego zarówno dla podtrzymywania tożsamości narodowej, jak i dla promocji Polski na świecie.

Rafał Perl, zastępca dyrektora Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ

Foto: Halina Ostas/PRdZ

Jak zaznaczył przedstawiciel MSZ, nowe ramy nauczania języka polskiego za granicą, przygotowane przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego, są elementem komplementarnym wobec Rządowej Strategii Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą, przyjętej w kwietniu tego roku. W samym dokumencie strategicznym nauczanie języka polskiego zostało wskazane jako absolutny priorytet – pierwszy spośród siedmiu głównych kierunków działań państwa.

Język polski jako tożsamość i szansa rozwojowa

– Język polski to oczywiście fundament tożsamości, ale dziś widzimy go również jako szansę na promocję Polski oraz budowanie wspólnej przyszłości – podkreślał Rafał Perl. Jak zaznaczył, strategia kładzie silny nacisk na wspieranie powrotów Polaków z zagranicy. Znajomość języka jest w tym kontekście warunkiem koniecznym, by powracający mogli płynnie włączyć się w życie edukacyjne, zawodowe i społeczne w kraju.

Podczas konferencji wielokrotnie podkreślano, że Polska jest dziś dynamicznie rozwijającym się państwem – jedną z największych gospodarek świata i jednym z najszybciej rosnących krajów Unii Europejskiej. Promowanie języka polskiego ma iść w parze z promocją tego sukcesu oraz tworzeniem warunków do dalszego rozwoju, także dzięki potencjałowi Polonii.

Nowoczesne ramy nauczania i elastyczne podejście

Nowe ramy programowe mają być nowoczesnym narzędziem wspierającym nauczycieli języka polskiego za granicą. Jak zaznaczył Rafał Perl, nie są one zamkniętym schematem, lecz szerokim modelem, który będzie wypełniany treścią dostosowaną do regionalnych i lokalnych potrzeb.

Ramy uwzględniają zróżnicowany poziom znajomości języka wśród uczących się – od języka dziedziczonego i języka pochodzenia, po język polski jako obcy. Taka elastyczność ma pozwolić skuteczniej docierać zarówno do dzieci i młodzieży polonijnej, jak i do osób, które dopiero decydują się na naukę języka polskiego jako świadomy wybór.

Cyfrowa platforma do nauki języka polskiego

Jedną z ważnych zapowiedzi ogłoszonych podczas konferencji była inicjatywa stworzenia przez Telewizję Polską edukacyjnej platformy do nauki języka polskiego, wzorowanej na rozwiązaniach stosowanych m.in. przez BBC. Jak przekazano, z takim wnioskiem wystąpił wicepremier, minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski.

Zdaniem Rafała Perla, realizacja tego projektu jest nie tylko możliwa, ale wręcz konieczna. – Jeśli mówimy o misji mediów publicznych, zwłaszcza tych skierowanych do Polonii i Polaków za granicą, wsparcie nauczania języka polskiego powinno być jednym z jej filarów – zaznaczył. Doświadczenia innych krajów pokazują, że międzynarodowe media publiczne mogą skutecznie wspierać promocję języka i kultury, czyniąc je bardziej prestiżowymi i atrakcyjnymi.

Celem jest nie tylko dotarcie do Polonii, ale również budowanie pozycji języka polskiego jako języka międzynarodowego, zawodowego i języka aspiracji społecznych.

Nauczyciele i rodzice w centrum systemu

W trakcie debaty wielokrotnie podkreślano, że za strategiami i dokumentami stoją konkretni ludzie. – Bohaterami tej dyskusji są nauczyciele i rodzice na całym świecie, którzy często ogromnym kosztem własnego czasu i energii uczą języka polskiego i przekazują polskość kolejnym pokoleniom – podkreślał przedstawiciel MSZ.

Dlatego – jak zaznaczono – równie ważne jak rozwiązania systemowe jest opowiadanie historii konkretnych osób i pokazywanie sukcesów tych, którzy dzięki znajomości języka polskiego odnieśli sukces za granicą. To właśnie takie historie najlepiej budują zainteresowanie i motywację do nauki.

Konferencja Instytutu Rozwoju Języka Polskiego pokazała, że edukacja językowa poza granicami kraju staje się coraz bardziej nowoczesna, strategiczna i zorientowana na przyszłość – zarówno Polski, jak i jej globalnej wspólnoty.

Z Rafałem Perlem, zastępcą dyrektora Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą Ministerstwa Spraw Zagranicznych, rozmawiały Halina Ostas i Maria Wieczorkiewicz.