Sabotaż i bezpieczeństwo Europy
Jednym z głównych tematów programu są akcje sabotażowe na terenie Niemiec. Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas oceniła, że atak drona w Lipsku nosi „wszelkie znamiona terroryzmu sponsorowanego przez państwo”. W związku ze zdarzeniem poinformowano również o wezwaniu ambasadora Rosji.
Kolejnym elementem odpowiedzi Unii Europejskiej mają być sankcje obejmujące 1,6 tys. osób i podmiotów związanych z rosyjskim sektorem zbrojeniowym.
Sprawa wpisuje się w szerszą debatę o bezpieczeństwie europejskim i działaniach hybrydowych, które coraz częściej stają się jednym z najważniejszych wyzwań dla państw europejskich.
„Jezioro Ameryka” i napięcia na linii USA–Kanada
W programie przyglądamy się także relacjom między Stanami Zjednoczonymi a Kanadą. Prezydent Donald Trump podpisał rozporządzenie dotyczące zmiany nazwy jeziora Ontario na „Jezioro Ameryka”.
Decyzja spotkała się z reakcją strony kanadyjskiej. Premier Kanady podkreślił, że mieszkańcy jego kraju nadal będą używać dotychczasowej nazwy, która – jak zaznaczył – jest starsza niż same Stany Zjednoczone.
Spór o nazwę jednego z Wielkich Jezior stał się więc kolejnym przykładem napięć między sąsiadującymi państwami. Jezioro Ontario jest jednym z pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej, a przez jego środek przebiega granica między Stanami Zjednoczonymi i Kanadą.
Islandia mówi „nie” rozmowom o Unii Europejskiej
Ważnym tematem magazynu jest także referendum w Islandii. Islandczycy zagłosowali przeciwko wznowieniu rozmów o członkostwie kraju w Unii Europejskiej.
Jednym z najważniejszych argumentów przeciwników powrotu do negocjacji była kwestia islandzkich łowisk. Zwolennicy takiego stanowiska wskazywali, że zasoby morskie mają dla gospodarki i przyszłości kraju zbyt duże znaczenie, aby ryzykować ich utratę.
Decyzja Islandczyków rodzi jednak szersze pytanie o miejsce tego niewielkiego państwa wyspiarskiego w zmieniającej się sytuacji geopolitycznej. W czasie, gdy Europa mierzy się z nowymi wyzwaniami dotyczącymi bezpieczeństwa i relacji międzynarodowych, stanowisko Islandii nabiera dodatkowego znaczenia.
31 sierpnia 1980 roku – dzień, który zmienił Polskę
W „Kartce z kalendarza” wracamy do wydarzeń sprzed 46 lat. 31 sierpnia 1980 roku podpisano Porozumienie Gdańskie – jedno z czterech Porozumień Sierpniowych.
Zakończenie fali strajków w 1980 roku otworzyło drogę do powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Wydarzenia te stały się jednym z najważniejszych symboli odrodzenia społeczeństwa obywatelskiego w Polsce.
Rocznica Porozumienia Gdańskiego przypomina, jak wielkie znaczenie może mieć społeczna mobilizacja i wspólne upominanie się o prawa oraz możliwość współdecydowania o przyszłości kraju.
Prawda, pamięć i pojednanie
W programie nie zabrakło również trudnego tematu polsko-ukraińskiej historii. W Ostrówkach na Ukrainie odbył się pogrzeb ofiar Rzezi Wołyńskiej. Pochowano szczątki 55 osób odnalezionych podczas badań archeologicznych prowadzonych w lipcu i sierpniu.
Uroczystość była szczególna także dlatego, że stała się okazją do spotkania krewnych ofiar z rodzinami ich dawnych sąsiadów.
Pamięć o tragicznych wydarzeniach jest jednym z najtrudniejszych elementów relacji polsko-ukraińskich. Jednocześnie takie spotkania pokazują, że obok pamięci o ofiarach możliwe są rozmowa, szacunek i poszukiwanie drogi do pojednania.
Solidarność, która przekracza granice
W magazynie mówimy również o działalności Fundacji Most Solidarności i pomocy niesionej Ukrainie. To przykład zaangażowania społecznego, które nie kończy się na granicach własnego kraju.
W obliczu wojny szczególnego znaczenia nabierają inicjatywy organizacji społecznych i ludzi, którzy angażują się w pomoc potrzebującym. Solidarność może mieć bowiem bardzo konkretny wymiar – oznaczać wsparcie, obecność i gotowość do działania.
Polonia spotkała się w Ustce
Ważnym wydarzeniem dla Polaków mieszkających poza krajem były 22. Światowe Igrzyska Polonijne w Ustce. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 700 osób z 26 krajów, które rywalizowały w 16 dyscyplinach sportowych.
Igrzyska to nie tylko sportowa rywalizacja. To również okazja do spotkania Polaków z różnych części świata, wymiany doświadczeń i budowania więzi z krajem.
Dla wielu uczestników Polska jest miejscem pochodzenia ich rodzin, ale także przestrzenią, z którą chcą utrzymywać żywy kontakt. Wspólne wydarzenia, takie jak Igrzyska Polonijne, pozwalają tę więź wzmacniać.
Czwarte pokolenie Polaków w Brazylii
Jednym z najważniejszych polonijnych akcentów programu jest spotkanie z Adamem Uszakiem z Brazylii – przedstawicielem czwartego pokolenia Polaków w tym kraju.
Jego historia jest opowieścią o tym, jak polska tożsamość może być przekazywana przez kolejne pokolenia, mimo tysięcy kilometrów dzielących rodzinę od Polski.
Język, tradycje, religia i pamięć o przodkach mogą być ważnymi elementami tego dziedzictwa. Jednak współczesna polskość poza granicami kraju nie musi oznaczać wyłącznie powrotu do przeszłości. Dla kolejnych pokoleń może stać się także świadomym wyborem – chęcią poznawania języka, kultury i współczesnej Polski.
Historia Adama Uszaka prowadzi do ważnego pytania: co sprawia, że polskość pozostaje ważna po czterech pokoleniach? Nie ma jednej odpowiedzi. Czasem jest to język, którego nauczyli rodzice. Czasem religia i rodzinne obyczaje. Czasem opowieści dziadków albo świadomość tego, skąd przybyli przodkowie.
A czasem po prostu ciekawość – chęć poznania kraju, którego nie znało się z codziennego doświadczenia, ale który od zawsze był obecny w rodzinnej historii.
I właśnie dlatego historia Polaków w Brazylii nie jest wyłącznie opowieścią o emigracji. Jest także opowieścią o tym, jak polska kultura potrafi żyć poza granicami kraju i zmieniać się wraz z kolejnymi pokoleniami.
Historia Polaków w Brazylii pokazuje, że więź z krajem może przetrwać wiele dziesięcioleci, jeśli są ludzie gotowi ją pielęgnować i przekazywać dalej.
Polacy poza krajem – różne doświadczenia, wspólna więź
W magazynie pojawia się także rozmowa z Robertem Szewczykiem z Zaolzia w Czechach. To kolejny przykład różnorodności doświadczeń Polaków żyjących poza granicami kraju.
Brazylia, Czechy, Ukraina, Niemcy czy inne części świata – sytuacja polskich społeczności jest w każdym miejscu inna. Łączy je jednak potrzeba zachowania kontaktu z językiem i kulturą oraz możliwość uczestniczenia w życiu polskiej wspólnoty.
Współczesna Polonia nie jest wyłącznie wspólnotą pamięci. To również ludzie aktywni społecznie, sportowo i kulturalnie, angażujący się w pomoc innym i budujący relacje z Polską.
Od najważniejszych wydarzeń międzynarodowych, przez pamięć o polskiej historii, po codzienne życie Polaków poza krajem – audycja „Widziane z Polski” pokazuje świat z perspektywy Polski i Polaków rozsianych po całym świecie. Do wysłuchania magazynu zaprasza Halina Ostas.