REKLAMA

Oskar Kolberg – wynalazca polskiej kultury ludowej

Ostatnia aktualizacja: 25.01.2014 08:00
– To, co opisywał Kolberg, nie było do końca tożsame z kulturą XIX-wiecznej wsi. To był polityczny projekt służący tworzeniu państwa narodowego – mówiła w Dwójce dr Ewa Klekot w dyskusji o dziele wybitnego etnografa.
Audio
  • Prof. Jan Adamowski, dr Ewa Antyborzec, Maciej Prochaska i dr Ewa Klekot opowiadają o dziele Oskara Kolberga (Rozmowy po zmroku/Dwójka)
Drzeworyt, A. Regulski, wg rys. F. Tegazzo, ze zbiorów Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze
Drzeworyt, A. Regulski, wg rys. F. Tegazzo, ze zbiorów Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze

– Oskar Kolberg reprezentuje niezwykle ważny w XIX i na początku XX wieku nurt tworzenia podstaw nowoczesnego państwa narodowego przez wynajdywanie tradycji ludowej – powiedziała dr Ewa Klekot z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW. – Zgodnie z opiniami etnografów ten badacz jest więc jednym z twórców kultury ludowej. W tej chwili badania nad tym, jak pracował Kolberg i jak konstruowano przekazy dotyczące tzw. kultury ludowej, są niezwykle interesujące dla krytycznej lektury jego dzieła. Możemy dzięki temu rzucić światło na to, jak była stwarzana kultura polska – dodała.

>>Oskar Kolberg patronem roku 2014<<

W odniesieniu do wieloletniej pracy Oskara Kolberga kluczowym słowem jest właśnie "wynajdywanie" i "stwarzanie". – To inteligencja XIX-wieczna wymyśliła kulturę ludową – podkreśliła dr Ewa Klekot. – Nie jest ona bowiem kulturą ówczesnej wsi, która obejmowała całe mnóstwo elementów nieobecnych w kulturze ludowej. Ta druga miała bowiem bardzo poważny program polityczny do zrealizowania, nie dotykała więc wszystkich drażliwych tematów, takich jak pańszczyzna i konflikty stanowe. Polityka determinowała tworzenie konkretnych przekazów na temat tego, co można na wsi znaleźć – mówiła.

>>Płyty z muzyką Stanisława Klejnasa i Anny Malec<<

Etnografka zwróciła uwagę, że jeśli dziś historyk porównuje dokumenty historyczne dotyczące jednej z XIX-wiecznych wsi w centralnej Polsce z materiałami zebranymi przez ludoznawców, znajduje dwie zupełnie inne rzeczywistości. To właśnie wynik programu, jaki miała kultura ludowa. – Oskar Kolberg zbierał swoje materiały w bardzo określonym kierunku – powiedziała. – Interesował go przede wszystkim folklor muzyczny i słowny, a także obrzędy. Znacznie mniej zajmowała go kultura materialna, zupełnie zaś nie wspomniał np. o pijaństwie czy zależnościach feudalnych – dodała.

Gośćmi "Rozmów po zmroku" byli także prof. Jan  Adamowski z UMCS w Lublinie, dr Ewa Antyborzec, dyrektor Instytutu Kolberga w Poznaniu, oraz muzykolog z tej instytucji - Maciej Prochaska.

Audycję prowadził Piotr Kędziorek.

Drzeworyt,
Drzeworyt, A. Regulski, wg rys. F. Tegazzo, ze zbiorów Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze, za zgodą IMIT

 

mc/jp

Zobacz więcej na temat: muzyka ludowa Oskar Kolberg

Czytaj także

Antropologia, czyli egzotyka codzienności

Ostatnia aktualizacja: 25.10.2013 11:00
- Powinniśmy badać nie tylko wieś czy egzotyczne ludy, lecz przede wszystkim fenomeny naszej codziennej, zmieniającej się kultury - mówił w Dwójce prof. Aleksander Posern-Zieliński, uczestnik I Kongresu Antropologicznego w Warszawie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Miejsca, które chcą mówić

Ostatnia aktualizacja: 06.12.2013 17:00
- Każde miejsce prowadzi poza przestrzeń, którą zakreśla w topograficznym sensie. Miejsce zaprasza do tego, żeby o nim mówić - mówił w Dwójce prof. Paweł Próchniak, jeden z autorów książki "Inne przestrzenie, inne miejsca. Mapy i terytoria”.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Oskar Kolberg wraca pod strzechy

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2014 09:30
- Z badań wynika, że tylko 8 procent Polaków rozpoznaje nazwisko tego badacza. Głównym celem Roku Oskara Kolberga jest więc przypomnienie jego sylwetki i wielkiego dorobku - mówił Andrzej Kosowski, dyrektor Instytutu Muzyki i Tańca, zapowiadając obchody rocznicy 200. urodzin wybitnego etnografa.
rozwiń zwiń