REKLAMA

"Kroniki wojenne". Literacki reportaż z czasów II wojny światowej

Ostatnia aktualizacja: 08.04.2022 13:00
"Postanowiłam być kronikarką niszczonego przez barbarzyńskie hordy miasta i muszę zbierać dokumenty, gdzie się da" – tak Aurelia Wyleżyńska wyjaśniała swoją misję pisania. Od poniedziałku (4.04) w audycji "To się czyta" sięgamy po "Kroniki wojenne" Aurelii Wyleżyńskiej, które ukazały nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego. Tom I obejmuje wspomnienia z lat 1939-1942 (blisko 700 stron), tom II wspomnienia z lat 1943-1944 (kolejne 700 stron). W Dwójce prezentowaliśmy fragmenty w interpretacji Magdaleny Kuty.
Magdalena Kuta
Magdalena KutaFoto: Wojciech Kusiński/Polskie Radio

Jak czytamy w opisie wydawcy, "Kroniki wojenne" Aurelii Wyleżyńskiej nie są zwyczajnym dziennikiem z czasów II wojny światowej. Ujęte w formę reportażu, sporządzane na gorąco zapiski, tu i teraz chwytające ulotność wrażeń, doświadczenia grozy i śmierci, są ponadczasowym świadectwem terroru i zarazem portretem psychologicznym polskiego społeczeństwa pod niemiecką okupacją.

Tragiczna śmierć autorki w trzecim dniu Powstania Warszawskiego sprawiła, że sama nie mogła już wydać Kronik, choć było to jej ostatnią wolą. Zapomniany dziennik spoczywał rozproszony w archiwach i bibliotekach. Dopiero siedemdziesiąt siedem lat po śmierci Aurelii Wyleżyńskiej, jeden z najważniejszych polskich tekstów wojennych został przywrócony polskiemu społeczeństwu.

Jej zapiski są wyjątkowe, nie tylko na tle epoki, w której żyła, ale również w dziejach literatury polskiej i światowej. To jeden z najbardziej poruszających tekstów wojennych, jakie powstały. Autorka unika oceny, pokazując kontekst, a niekiedy splot wielu okoliczności, które doprowadzają człowieka do stanu okrucieństwa, apatii, bezradności czy nadzwyczajnego bohaterstwa.

Czyta Magdalena Kuta.


Posłuchaj
10:48 2022_04_04 11_01_51_PR2_To_sie_czyta.mp3 Aurelia Wyleżyńska - "Kroniki wojenne". Czyta Magdalena Kuta - fragment 1. (To się czyta/Dwójka)

09:52 To się czyta Dwójka 5 kwiecień 2022 11_01_19.mp3 Aurelia Wyleżyńska - "Kroniki wojenne". Czyta Magdalena Kuta - fragment 2. (To się czyta/Dwójka)

09:42 To się czyta 6.04.2022.mp3 Aurelia Wyleżyńska - "Kroniki wojenne". Czyta Magdalena Kuta - fragment 3. (To się czyta/Dwójka)

09:43 To się czyta Dwójka 7 kwiecień 2022 11_03_07.mp3 Aurelia Wyleżyńska - "Kroniki wojenne". Czyta Magdalena Kuta - fragment 4. (To się czyta/Dwójka)

09:58 2022_04_08 11_02_51_PR2_To_sie_czyta.mp3 Aurelia Wyleżyńska - "Kroniki wojenne". Czyta Magdalena Kuta - fragment 5. (To się czyta/Dwójka)

  

***

Tytuł audycji: To się czyta

Przygotowała: Elżbieta Łukomska

Data emisji: 4-8.04.2022

Godzina emisji: 11.00

Czytaj także

Lesław Bartelski. Przyjaciel poetów walczącej Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2022 05:58
– Było moim wielkim szczęściem w życiu, że zetknąłem się z Tadeuszem Gajcym, Zdzisławem Stroińskim, Andrzejem Trzebińskim, a także z Krzysztofem Kamilem Baczyńskim –  podkreślał w radiowym nagraniu Lesław Bartelski. 27 marca mija 16 lat od śmierci tego poety i kronikarza pokolenia literatów czasu wojny.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Nie chciał mówić wprost". Stanisław Lem i trauma wojny

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2022 05:55
– Wszystko wskazuje na to, że Lem spędził we lwowskim getcie wiele miesięcy – podkreślała prof. Agnieszka Gajewska w jednym z wywiadów opublikowanych w serwisie specjalnym Portalu Polskiego Radia galaktykalema.pl. O tym dramatycznym, dotychczas mało znanym, etapie biografii Stanisława Lema - o czasie II wojny światowej - dziś wiemy już znacznie więcej.  
rozwiń zwiń