Dezinformacja - choroba XXI wieku

Ostatnia aktualizacja: 09.03.2021 14:20
Fake newsy coraz bardziej zalewają nasz cyberświat, więc zespół naukowców w ramach konkursu Idea Lab otrzymał dofinansowanie, żeby zbadać zjawisko, jakim jest dezinformacja. Celem naukowców jest poznanie mechanizmu napędzającego rozpowszechnianie fake newsów i znalezienie cech, które pomogą sobie z nim radzić.
zdj. ilustracyjne
zdj. ilustracyjneFoto: Bundit Yuwannasiri/shutterstock.com

szum informacyjny nadmiar informacji stres shutter 1200  Maksim Shmeljov.jpg
Szum informacyjny - jak sobie z nim radzić?

Projekt nosi nazwę #Webimmunization (#Cyber_odporność), a interdyscyplinarny zespół z udziałem etyków, psychologów, neurobiologów, epidemiologów i informatyków chce poznać mechanizmy "choroby", jaką jest dezinformacja. Naukowcy w ramach swoich badań przygotowują m.in. profil psychologiczny osób najbardziej podatnych na wiarę w fałszywe informacje. Przez to będą mogli dowiedzieć się, jak wygaszać takie epidemie w zarodku. Tak. Epidemie - bo fake newsy są przez nich porównywane do wirusów. Dlaczego?


Posłuchaj
05:39 Czwórka/Stacja Nauka fake newsy 09.03.2021.mp3 Nad problemem dezinformacji pochylił się interdyscyplinarny zespół naukowców (Stacja Nauka/Czwórka)


- Po pierwsze dlatego, że tak, jak w przypadku wirusów, tak w przypadku fake newsów ich głównym celem jest samoreplikacja, czyli zwielokrotnianie i rozprzestrzenianie się - mówi dr Rafał Reguła z Instytutu Farmakologii PAN. - Po drugie, tak samo i wirusy, i fake newsy wywołują jakiś efekt. Wiemy, że epidemia fake newsów, można powiedzieć, wpłynęła na brexit czy na wynik wyborów w USA.

Jak podkreśla ekspert, zarówno wirusy, jak i fake newsy nie istnieją bez nosicieli. W przypadku wirusów mamy układ immunologiczny, a w przypadku dezinformacji procesy poznawcze, cechy osobowości, które mogą nas predestynować lub chronić przed takimi fałszywymi informacjami.

 

fake news internet sieć shutter 1200 Song_about_summer.jpg
BSafe. Jak ustrzec się przed zalewem fake newsów?

Posłuchaj także:

- Pierwszym krokiem w projekcie jest stworzenie skali wrażliwości na dezinformację, dzięki której można będzie badać na różnych płaszczyznach podatność na różne informacje - tłumaczy gość audycji. - Ta skala bazuje nie tylko na zdolności do rozpoznawania, co jest prawdą, a co fałszem, ale bazuje na zjawiskach psychologicznych. Szukamy odpowiedzi na pytanie, czy ludzie są bardziej skłonni zaklasyfikować jakąś informację jako prawdziwą, jeśli ona zgadza się z ich poglądami, a mniej z tymi, z którymi się nie zgadzają. Co zrobią z daną informacją i czy będą skłonni się nią dzielić. U nas w Instytucie Farmakologii badamy procesy poznawcze i cechy osobowości, które mogą być zaangażowane we wrażliwość na informację - wyjaśnia.

Zobacz także:


Ponadto psychologowie z Uniwersytetu w Oslo badają zjawiska społeczne, które mogą wpływać na tę wrażliwość - na przykład przynależność do grup mniejszościowych. Naukowcy z Collegium Novitum skupiają się na etyce procesów zachodzących w internecie. Natomiast zadaniem zespołu informatyków z Politechniki Poznańskiej jest opracowanie algorytmów, opartych na sztucznej inteligencji, dzięki której można będzie analizować zachowania ludzi wrażliwych na dezinformację.

Co zrobić, żeby zwiększyć nasze szanse na rozpoznanie fałszywych informacji? - To, co się przewija w badaniach na wrażliwość na fake newsy, to jest zdolność do analitycznego myślenia. Każdy może ją przywołać na chwilę i analizować prawdziwość danej informacji - podpowiada dr Rafał Reguła. - Także polecam przed jej przyswojeniem albo podzieleniem się, zastanowić się, czy wiadomość może być prawdziwa. Już samo to zastanowienie jest procesem, który nas immunizuje i zmniejsza naszą wrażliwość na dezinformację.

 

***

Tytuł audycji: Stacja Nauka

Prowadzi: Patryk Kuniszewicz

Materiał przygotowała: Oliwia Krettek

Data emisji: 09.03.2021

Godzina emisji: 12.34

aw/pj

Czytaj także

BSafe. Jak ustrzec się przed zalewem fake newsów?

Ostatnia aktualizacja: 15.02.2021 13:12
Projekt BSafe tworzy grupa licealistów, których połączyła chęć uwolnienia świata od fake newsów. - Z reguły są to informacje negatywne i mają zgubny wpływ zwłaszcza na ludzi młodych - tłumaczył Mateusz Janecki, koordynator BSafe. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

XXI wiek nabiera rozpędu. W czym pomogą nam roboty?

Ostatnia aktualizacja: 24.02.2021 17:40
W biznesie, przemyśle, IT, obsłudze klienta, a nawet w mediach, roboty są obecne już od dawna. Sprawdzane są także w dziedzinach artystycznych - za nami są już pierwsze eksperymenty z malowaniem przez roboty dzieł sztuki czy komponowaniem przez nie perfum. Sprawdzamy, w jakich obszarach życia stosowane są już roboty, a gdzie za chwilę się pojawią.
rozwiń zwiń