"Strefy poświęcenia" - co to jest i jak je ratować?

Ostatnia aktualizacja: 31.03.2022 14:05
- "Strefy poświęcenia" to są strefy, gdzie zrzucane są toksyczne substancje i odpady - mówi Janusz Mizerny, autor bloga Green Projects. - Odpady przedostają się następnie do środowiska, a cierpią na tym najbiedniejsi mieszkańcy tych okolic.
Niektóre korporacje, dbając o swoje zyski, nie liczą się z kosztami społecznymi i środowiskowymi
Niektóre korporacje, dbając o swoje zyski, nie liczą się z kosztami społecznymi i środowiskowymiFoto: shutterstock/Debbie Ann Powell

Zanieczyszczanie środowiska - łamanie praw człowieka

Organizacja Narodów Zjednoczonych, w ostatnim raporcie Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu, uznała, że poprzez zanieczyszczanie środowiska np. tworzywami sztucznymi czy odpadami elektronicznymi łamiemy prawa człowieka. Co więcej, David Boyd, ekspert ds. praw człowieka i środowiska przy ONZ, zwraca uwagę, że najbardziej cierpią ludzie mieszkający w tzw. strefach poświęcenia. Jego zdaniem z powodu zanieczyszczeń cierpią miliony osób, a głównym winowajcą na tych obszarach są firmy, które w pogoni za zyskiem bagatelizują koszty społeczne i środowiskowe.

- To są strefy, które pokazują, jak bardzo korporacje wyzyskują ludzi i środowisko - mówi Janusz Mizerny. - Są miejsca, gdzie zrzucane są toksyczne substancje i odpady, które później przedostają się do środowiska. Cierpią na tym najbiedniejsi mieszkańcy tych okolic.


"Strefy poświęcenia" na całym świecie

Jednocześnie Boyd podkreśla, że "strefy poświęcenia" występują na całym świecie - zarówno w biednych, jak i w bogatych krajach. - Wymienia m.in. tzw. aleję rakową w Luizjanie - mówi Weronika Michalak z HEAL Polska. - Mieszkańcy tego miejsca mają wyraźnie podwyższone wskaźniki zapadalności na choroby nowotworowe. Boyd łączy to bezpośrednio z istnieniem ponad stu rafinerii czy zakładów petrochemicznych na tym terenie.

Ekspert ONZ podaje także przykłady: Zambii, gdzie w jednym z regionów zauważa się podwyższony poziom ołowiu, a także obszaru na Karaibach, gdzie w organizmach ludzi występują rakotwórcze pestycydy. Jak wskazuje Boyd, to "żądza pieniądza" stanowi główną przeszkodę w walce z kryzysem klimatycznym. A to dlatego, że wielkie firmy, które zanieczyszczają środowisko, bardzo rzadko są pociągane do odpowiedzialności.

Zobacz także:


Starcie Dawida z Goliatem

- To niestety jest jak starcie Dawida z Goliatem. Rzadko się zdarza, żeby potentaci odczuli protesty. W historii były jednak głośne przypadki, gdy naświetlenie sprawy przyniosło skutek. Choćby przykład Erin Brockovich, która walczyła z PGE - opowiada Janusz Mizerny. - Wtedy firma zatruwała wodę toksycznymi związkami chromu, albo późniejsza historia z firmą DuPont, która zatruwała wodę kwasem stosowanym do wyrobu teflonu. 

Ponieważ korporacyjni giganci nie kwapią się do ponoszenia odpowiedzialności za swoje działania na szkodę środowiska i ludzi, dlatego David Boyd wzywa rządy do nałożenia regulacji na korporacje, które szkodzą środowisku. Przypomina, że Rada Praw Człowieka ostatnio uznała dostęp do czystego środowiska za fundamentalne prawo człowieka.


Regulacja "Polluters pay" w drodze

Unia Europejska pracuje obecnie nad zasadą "Polluters pay", czyli "Zanieczyszczający płacą". - Jest to koncepcja, która ma być wdrażana w ramach Europejskiego Zielonego Ładu i ma obciążać korporacje i spółki kosztami usuwania spowodowanych przez nie strat środowiskowych - wyjaśnia Weronika Michalak. - Co niepokojące, niektóre firmy świadomie zanieczyszczają środowisko. Przyjmują kary wskutek przegranych procesów sądowych i zanieczyszczają dalej. Szukamy bardzo skutecznego instrumentu, po to żeby jak najbardziej ograniczyć emisję związków i zanieczyszczeń, które szkodzą ludziom, całemu ekosystemowi i naszej planecie.


Posłuchaj
04:23 Czwórka/Pierwsze Słyszę - "strefy poświęcenia" 30.03.2022.mp3 W audycji mówimy o "strefach poświęcenia" i odpowiedzialności korporacji za zanieczyszczanie środowiska (Pierwsze słyszę/Czwórka)

 

***

Tytuł audycji: Pierwsze słyszę

ProwadziKamil Jasieński

Materiał: Martyna Ogonek

Data emisji: 30.03.2022

Godzina emisji: 6.32

aw

Czytaj także

Mamy radę na odpady - wtórne wykorzystanie

Ostatnia aktualizacja: 19.09.2016 18:29
25 lat temu zaledwie 30% Polaków uważało, że sprawy ochrony środowiska mają jakieś znaczenie, natomiast większość była zdania, że sprawy ekologii leżą tylko i wyłącznie w gestii państwa. Jak ta świadomość wygląda dzisiaj i czy recykling stał się naszą codziennością?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dlaczego w Polsce recykling nie działa?

Ostatnia aktualizacja: 28.12.2016 17:33
Wiele gmin od nowego roku zamierza podnieść opłaty za wywóz odpadów. Czy zapłacimy więcej za wywóz śmieci, bo ich nie segregujemy?
rozwiń zwiń