X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Zburzenie Pałacu Saskiego

Ostatnia aktualizacja: 29.12.2018 06:01
29 grudnia 1944 zrównano z ziemią Pałac Saski, dumę Warszawy. Wielokrotnie podejmowano próby jego odbudowy, jak dotąd bez skutku.
Audio
  • O powstaniu, historii i znaczeniu Pałacu Saskiego w dziejach Warszawy mówią architekt prof. Jolanta Putkowska, archeolog Ryszard Cendrowski, wicedyrektor Muzeum Historycznego Miasta St. Warszawy Andrzej Sołtan, aud. Justyny Piernik z cyklu "Mapa kultury" (22.05.2007)
Zburzenie Pałacu Saskiego w 1944 roku, aut. Jan Bułhak, źr. Stanisław Jankowski, Adolf Ciborowski Warszawa 1945 i dziś
Zburzenie Pałacu Saskiego w 1944 roku, aut. Jan Bułhak, źr. Stanisław Jankowski, Adolf Ciborowski "Warszawa 1945 i dziś"Foto: Wikipedia/dp

Kompleks stojący na dzisiejszym placu Piłsudskiego pierwotnie należał do Jana Andrzeja Morsztyna, a przez lata zmieniał właścicieli i funkcje. Ostatecznie został zniszczony przez Niemców po upadku Powstania Warszawskiego. Razem z Pałacem Saskim wysadzony w powietrze został przyległy do niego Pałac Brühla oraz pomnik księcia Józefa Poniatowskiego.

Pałac
Pałac Saski w 1932 roku, źr. "Budownictwo Wojskowe", Warszawa 1935, Wikipedia/dp

Od Morsztyna do Sasów

Barokowy pałac, jeden z większych w ówczesnej stolicy, wzniósł w 1661 roku Jan Andrzej Morsztyn. Nieco ponad pół wieku później, w 1713 roku, kupił go król August II. Rozbudowa pałacu zakończyła się w latach 40. XVIII wieku za czasów Augusta III. Wówczas Pałac Saski był już ogromnym kompleksem dworu królewskiego z rozbudowanym ogrodem. Przyłączono do niego także Pałac Brühla i rezydencję bp Potockiego.

– To miejsce, zagospodarowane przez Sasów z wielkim dziedzińcem przed pałacem, dało Warszawie wreszcie reprezentacyjną przestrzeń, której to miasto wcześniej nie miało – mówił Justynie Piernik w 2007 roku Andrzej Sołtan, wicedyrektor Muzeum Historycznego Miasta St. Warszawy.

Powolny upadek

Kiedy zmarł August III, pałac, będący chlubą Sasów i całej Warszawy, zaczął powoli upadać. Najpierw pomieszczenia pałacowe wynajmowano na mieszkania, czy biura, później w części budynku mieściło się nawet liceum. Po powstaniu listopadowym trzeba było przebudować pałac. Podjął się tego na zlecenie Iwana Skwarcowa, rosyjskiego kupca, Adam Idźkowski. To dzięki niemu znamy Pałac Saski w stylu klasycystycznym. Wówczas też rozebrano środkową część kompleksu stawiając w tym miejscu kolumnadę w stylu korynckim. Od 1862 do 1915 roku budynek zajmowała carska armia.

Po odzyskaniu niepodległości pałac wrócił w polskie ręce. Znajdował się w nim Sztab Generalny Wojska Polskiego, a przed budynkiem postawiono pomnik księcia Józefa Poniatowskiego. W 1925 roku pod kolumnadą w centralnym punkcie pałacu urządzono Grób Nieznanego Żołnierza. W latach 30. XX wieku w Pałacu Saskim miało siedzibę Biuro Szyfrów, które w 1932 roku złamało kod Enigmy. W okresie międzywojennym na placu przed pałacem odbywały się najważniejsze uroczystości państwowe i kościelne. Podczas II wojny światowej budynek przejął sztab hitlerowski, by ostatecznie zrównać go z ziemią.

Odkryte
Odkryte fundamenty Pałacu Saskiego (strona północna), aut. PawełMM (2007), Wikipedia/CreativeCommons

Czy Pałac Saski wróci?

Dziś po Pałacu Saskim został jedynie Grób Nieznanego Żołnierza. Lech Kaczyński po objęciu fotela prezydenta Warszawy podjął temat odbudowy Pałacu Saskiego. W 2006 roku odkryto fundamenty dawnego pałacu i wpisano je do rejestru zabytków. Prezydent Hanna Gronkiewicz-Walz zrezygnowała jednak z inwestycji ze względu na jej wysokie koszty. Zwolennicy odbudowy pałacu stowarzyszyli się w organizacji "Saski 2018". Według członków stowarzyszenia najlepszym terminem na przywrócenie stolicy Pałacu Saskiego byłaby setna rocznica odzyskania niepodległości – 11 listopada 2018. Tego dnia prezydent Andrzej Duda podpisał decyzję o odbudowie pałacu.

Wybierz się na symboliczne zwiedzanie Pałacu Saskiego – posłuchaj reportażu Justyny Piernik.

mb

Czytaj także

Odbudowa Warszawy - jak feniks z popiołów

Ostatnia aktualizacja: 03.07.2018 06:07
- Niektórzy uważali, że ten ocean ruin należy pozostawić jako symbol hitlerowskiego barbarzyństwa oraz przestrogę dla przyszłych pokoleń, a stolicę kraju przenieść do innego miasta, np. niezniszczonej i usytuowanej w centrum kraju Łodzi – mówił historyk dr Janusz Osica.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Fryderyk Chopin: Zabierzcie przynajmniej serce me do Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 17.10.2018 08:30
- Warszawa przeżywa dziś podniosłe chwile. Oto do stolicy wraca serce wielkiego artysty, Fryderyka Chopina - mówił reporter Polskiego Radia. Był 17 października 1945. Posłuchaj niezwykłej relacji z tamtego dnia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Most Kierbedzia - propagandowa przeprawa

Ostatnia aktualizacja: 22.11.2017 06:22
Przez ponad 250 lat oba brzegi Wisły nie były połączone. Dlaczego zatem pierwsza stalowa przeprawa nie była dobrze przyjmowana przez samych warszawiaków?
rozwiń zwiń