Historia

Margaret Thatcher - brytyjska "Żelazna Dama"

Ostatnia aktualizacja: 04.05.2020 05:40
- Ona bardzo szybko narzuciła swój styl rządów. Taki, w którym właściwie nie było miejsca na dyskusje. To z całą pewnością nie były rządy zespołowe - mówił na antenie PR redaktor Marek Ostrowski.
Audio
  • Margaret Thatcher - archiwalna audycja Sławomira Szofa z cyklu "Postacie XX wieku" (15.10.2000)
  • Brytyjska niespodzianka - Margaret Thatcher zostaje przywódcą Partii Konserwatywnej
  • Podsumowanie wizyty Margaret Thatcher w Polsce - nagrania archiwalne z 1988 roku
Margaret Thatcher
Margaret ThatcherFoto: PAP/EPA/GERRY PENNY

4 maja 1979 roku Margaret Thatcher została pierwszą kobietą - premierem w historii Wielkiej Brytanii.

Była też najdłużej urzędującym brytyjskim premierem w XX wieku. Funkcję sprawowała od 1979 do 1990 roku. W latach 1975-1990 kierowała też Partią Konserwatywną. Jest więc jedyną kobietą, która kiedykolwiek w Wielkiej Brytanii została wybrana na szefa rządzącego ugrupowania.

Więcej archiwalnych audycji o Margaret Thatcher na stronach serwisu Radia Wolności >>>

Margaret Thatcher objęła władzę podczas kryzysu ekonomicznego, spowodowanego między innymi rozbudowaną polityką socjalną państwa oraz inflacją. Zastosowała twardą politykę w celu uzdrowienia gospodarki: zlikwidowała dotacje dla znacznej części państwowych firm, zatrzymała inflację kosztem zwiększonego bezrobocia, zredukowała wydatki budżetowe, obniżyła podatki oraz podwyższyła stopę procentową oszczędności. Wszystkie te działania, będące połączeniem liberalizmu, konserwatyzmu i monetaryzmu, uzyskały nazwę "thatcheryzmu".

Żelazna Dama

Z powodu stanowczości w podejmowaniu decyzji, między innymi dotyczących brytyjskich górników oraz zdecydowanej postawy wobec państw komunistycznych, Margaret Thatcher zyskała przydomek Żelaznej Damy. Pod koniec sprawowania funkcji premiera, zapytana, czy sądzi, że jej sposób prowadzenia polityki pozostawi naród podzielony, Margaret Thatcher odpowiedziała: "Więcej właścicieli domów, o wiele więcej udziałowców, o wiele wyższe oszczędności społeczeństwa to czynniki, które jednoczą naród [...]. Nie, my pozbywamy się podziałów, zamieniamy konflikty na współpracę, budujemy jeden naród, przez coraz szerzej rozumiane pojęcie własności oraz demokrację".

Wizyta w Polsce

W 1988 roku Thatcher odwiedziła Polskę. Zażądała wówczas od władz komunistycznych spotkania z Lechem Wałęsą, w czasie którego mówiła o zależnościach między wolną gospodarką i wolnością jednostki: "Jeżeli w państwie, w którym rządzi prawo, istnieje wolne społeczeństwo, mamy do czynienia zarówno z poszanowaniem godności jednostki, jak i z dobrobytem".

Walka ze związkami zawodowymi

Jednym z najważniejszych celów w polityce wewnętrznej Margaret Thatcher było ograniczenie pozycji związków zawodowych. Przez blisko rok walczyła z protestami górników, które zakończyły się zamknięciem kilkunastu niedochodowych kopalń.

Jedną z najtrudniejszych decyzji w polityce zagranicznej Thatcher było wysłanie brytyjskiej floty i wojna z Argentyną o wyspy Falklandy, zajęte w 1982 roku przez tamtejszą armię. Odzyskanie Falklandów przyniosło jej dużą popularność w kraju.

Thatcher sympatyzowała z chilijskim dyktatorem, generałem Augusto Pinochetem. Podczas wojny falklandzkiej rząd Chile, jako jedyny w Ameryce Łacińskiej ,aktywnie poparł Wielką Brytanię.

Brytyjska premier krytycznie odnosiła się natomiast do realizowanego modelu integracji europejskiej; próbowała wprowadzić wolnorynkowe metody zarządzania w oświacie, służbie zdrowia i kulturze, co spowodowało spadek jej popularności. W 1990 roku Margaret Thatcher zrezygnowała z kierowania Partią Konserwatywną, co było równoznaczne z ustąpieniem ze stanowiska premiera. Dwa lata później otrzymała szlachectwo oraz zajęła miejsce w Izbie Lordów.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Winston Churchill: nietuzinkowy i kontrowersyjny

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2020 05:45
55 lat temu, 24 stycznia 1965 roku zmarł Winston Churchill, polityk i strateg, dwukrotny premier Zjednoczonego Królestwa, wybitny mówca, a także pisarz nagrodzony w 1953 roku literacką Nagrodą Nobla. W 2002 roku wygrał plebiscyt BBC na najwybitniejszego Brytyjczyka w historii.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dokumenty Żelaznej Damy dot. Wojny Falklandzkiej w internecie

Ostatnia aktualizacja: 22.03.2013 14:38
Churchill College w Oxfordzie opublikował w internecie część prywatnego archiwum byłej brytyjskiej premier Margaret Thatcher z 1982 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Odwieczny spór o Falklandy

Ostatnia aktualizacja: 14.06.2015 06:12
Wojna o Falklandy trwała zaledwie dwa i pół miesiąca. Po obu stronach zginęło mniej niż tysiąc osób. Nie pociągnęła też za sobą większych skutków międzynarodowych. Jednak konflikt do dzisiaj budzi wiele emocji i wątpliwości.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Margaret Thatcher. Autoryzowany portret Żelaznej Damy

Ostatnia aktualizacja: 09.10.2019 17:50
- Margaret Thatcher sama wybrała autora swojej biografii, sama zdecydowała jakie dokumenty i materiały archiwalne będzie mógł wykorzystać do napisania książki. Dlatego jest to biografia autoryzowana. Charles Moore miał też do Thatcher niemal nieograniczony dostęp i mógł jej zadawać dowolne pytania. Dowiedział się wielu rzeczy, które zawarł w swojej pracy, ale poznał także jej sposób myślenia – mówił w Dwójce Tomasz Wróblewski.
rozwiń zwiń