Redakcja Polska
Dodaj w Google

Dodaj nas do preferowanych źródeł w Google, aby nasze wiadomości wyświetlały Ci się na górze wyników wyszukiwania

Niezwykłe ślady naszych rodaków w Pakistanie

19.11.2026 09:00
Pakistan kojarzy się przede wszystkim z górami, egzotyczną kulturą i trudną sytuacją polityczną. Mało kto wie jednak, jak wiele śladów pozostawili tam Polacy. Ich historie, od wojennych uchodźców po pionierów lotnictwa i himalaistów, odkrywa Ania Aziz-Szczecińska, Polka związana z tym krajem.
Audio
  • „To było dość szokujące, jak dużo historycznie Polaków przewinęło się przez kraj i co jest ciekawe, ja nawet do dziś spotykam się, podróżując, z osobami, które mieszkały w Pakistanie” – mówi Ania Aziz-Szczecińska w rozmowie z Piotrem Żułnowskim [posłuchaj]
Ania Aziz-Szczecińska wraz z mężem w górach Pakistamu
Ania Aziz-Szczecińska wraz z mężem w górach Pakistamufot. Ania Aziz-Szczecinska

Jedną z najbardziej niezwykłych postaci w historii polsko-pakistańskich relacji jest Władysław Turowicz. Polski inżynier i pilot, który po II wojnie światowej znalazł się w Pakistanie, odegrał ważną rolę w rozwoju tamtejszego lotnictwa wojskowego. Nie był przy tym samotnym emigrantem szukającym dla siebie nowego miejsca na świecie. Wraz z nim do Pakistanu przyjechała grupa polskich specjalistów, którzy swoją wiedzą i doświadczeniem pomagali budować podstawy nowoczesnego lotnictwa tego młodego państwa.

Turowicz był absolwentem polskiej uczelni technicznej i przed wojną pracował w lotnictwie. Po przyjeździe do Pakistanu zaangażował się w szkolenie pilotów oraz rozwój zaplecza technicznego sił powietrznych. Z czasem zdobył tam ogromne uznanie. Jego nazwisko do dziś pojawia się w opowieściach o początkach pakistańskiego lotnictwa, a jego działalność jest przykładem tego, jak daleko mogły zaprowadzić polskie kompetencje i doświadczenie.

Polskie groby w Karaczi fot. misje.pl Polskie groby w Karaczi   fot. misje.pl

Ważną rolę w tej historii odegrała także jego żona, Zofia Turowicz. Była pilotką szybowcową, a w Pakistanie angażowała się między innymi w rozwój lotnictwa sportowego i szkolenie kolejnych pokoleń. Małżeństwo przez lata współtworzyło środowisko lotnicze, a ich życie stało się częścią historii kraju, który przyjął ich po wojennej zawierusze. Dla Ani Aziz-Szczecińskiej opowieść o Turowiczach jest jednym z najbardziej fascynujących przykładów polskiej obecności w Pakistanie.

– To niesamowite, że Polacy mieli tak duży wpływ na rozwój pakistańskiego lotnictwa. Władysław i Zofia Turowiczowie są tam naprawdę pamiętani – mówi Ania Aziz-Szczecińska.

Polskie ślady w Pakistanie są jednak starsze i nie ograniczają się do historii pojedynczych rodzin. Ważnym rozdziałem jest los uchodźców, którzy podczas II wojny światowej znaleźli schronienie w tej części świata. Karachi, położone nad Morzem Arabskim, było jednym z miejsc, do których docierali Polacy ewakuowani z terenów Związku Radzieckiego. Po dramatycznych doświadczeniach deportacji, głodu i tułaczki mogli tam wreszcie odpocząć, odzyskać siły i spróbować ułożyć sobie życie.

fot. Ania Aziz-Szczecińska fot. Ania Aziz-Szczecińska

Wśród przybyłych były kobiety, dzieci, osoby starsze i ludzie, którzy stracili niemal wszystko. Dla wielu z nich pobyt w Karachi stanowił tylko etap dłuższej drogi, ale miasto zapisało się w ich biografiach jako miejsce schronienia. Polacy przebywali w obozach i ośrodkach dla uchodźców, a część z nich pozostała w regionie na dłużej. Ich obecność przypomina, że historia polskiej emigracji nie prowadziła wyłącznie do Europy Zachodniej czy Ameryki. Wojna rozrzuciła Polaków także po odległych zakątkach Azji.

Ślady tej społeczności można odnaleźć między innymi na polskich cmentarzach. To miejsca, które przypominają o ludziach, którzy nie doczekali powrotu do ojczyzny. Dla współczesnych odwiedzających są często niemal nieznanym fragmentem historii, ukrytym poza głównymi szlakami turystycznymi. Ania Aziz-Szczecińska opowiada o nich z dużym zainteresowaniem, zwracając uwagę, że polska przeszłość Pakistanu wymaga jeszcze wielu odkryć i dokumentowania.

fot. Ania Aziz-Szczecińska fot. Ania Aziz-Szczecińska

Inny rozdział tej historii zapisali polscy wspinacze. Pakistan jest jednym z najważniejszych krajów świata dla miłośników wysokich gór. Na jego północy znajdują się potężne pasma Karakorum i Himalajów, a także jedne z najwyższych szczytów globu. Dla polskich himalaistów region ten od dekad stanowił cel wypraw, podczas których zdobywali doświadczenie i zapisywali się w historii światowego alpinizmu.

Polscy wspinacze zasłynęli przede wszystkim z odwagi, wytrzymałości i umiejętności działania w ekstremalnych warunkach. Wyprawy w Karakorum należały do przedsięwzięć wymagających nie tylko doskonałego przygotowania fizycznego, lecz także ogromnej odporności psychicznej. Góry Pakistanu były areną sukcesów, ale również dramatów. Każda ekspedycja oznaczała wielotygodniową logistyczną operację, zmagania z pogodą, wysokością i ryzykiem, którego nie da się całkowicie wyeliminować.

fot. Ania Aziz-Szczecińska fot. Ania Aziz-Szczecińska

Dla Ani Azizz-Szczecińskiej to kolejny dowód na to, że związki Polski z Pakistanem są znacznie bogatsze, niż mogłoby się wydawać. Polskie nazwiska pojawiają się w opowieściach o lotnictwie, historii wojennej i eksploracji gór. Nie są to jedynie epizody z przeszłości, lecz elementy wspólnej pamięci, które wciąż można odnajdywać, rozmawiając z mieszkańcami i odwiedzając miejsca związane z dawnymi wydarzeniami.

– Kiedy zaczęłam poznawać Pakistan, odkryłam, że polskich historii jest tu naprawdę dużo. Często są to opowieści, o których w Polsce prawie się nie mówi – podkreśla.

Polska obecność w Pakistanie nie należy jednak wyłącznie do historii. Także dziś mieszkają tam nasi rodacy, którzy przyjechali z powodów zawodowych, rodzinnych lub osobistych. Ich życie wygląda zupełnie inaczej niż losy wojennych uchodźców czy powojennych specjalistów, ale również oni tworzą współczesny obraz polskiej społeczności w tym kraju.

fot. Ania Aziz-Szczecińska fot. Ania Aziz-Szczecińska

W Islamabadzie działa polski wątek związany z piekarnią i cukiernictwem. To przykład tego, jak można przenieść do zupełnie innej kultury własne umiejętności i kulinarne tradycje. W mieście, w którym lokalna kuchnia odgrywa ważną rolę w codziennym życiu, europejskie wypieki mogą być ciekawą odmianą. Działalność tego rodzaju pokazuje też, że polska obecność nie musi wiązać się z wielkimi instytucjami czy oficjalnymi projektami. Czasem buduje się ją poprzez codzienną pracę, kontakty z klientami i dzielenie się tym, co zna się z rodzinnego kraju.

fot. Ania Aziz-Szczecińska fot. Ania Aziz-Szczecińska

W Lahore pracuje z kolei polski inżynier. Takie historie pokazują, że współczesna migracja ma wiele twarzy. Jedni przyjeżdżają do Pakistanu na kontrakty i projekty zawodowe, inni zostają tam ze względu na rodzinę, a jeszcze inni odnajdują w tym kraju przestrzeń do realizowania własnych pasji. Wspólnym mianownikiem jest konieczność poznania lokalnych zwyczajów i nauczenia się funkcjonowania w społeczeństwie, którego codzienność może znacząco różnić się od polskiej.

Szczególną grupę stanowią Polki, które związały swoje życie z Pakistanem. Ich doświadczenia bywają różne, podobnie jak powody, dla których zdecydowały się zamieszkać w tym kraju. Dla części z nich najważniejsze są więzi rodzinne, dla innych praca lub fascynacja regionem. Życie na miejscu oznacza poznawanie kultury od środka, a nie tylko oglądanie jej z perspektywy turystki. To także codzienne mierzenie się z różnicami obyczajowymi, językowymi i społecznymi.

Pakistan przyciąga również osoby zainteresowane trekkingiem i górskimi wyprawami. Północ kraju oferuje krajobrazy, które należą do najbardziej spektakularnych na świecie: wysokie szczyty, lodowce, doliny i niewielkie miejscowości położone na tle potężnych masywów. Dla polskich miłośników gór jest to kierunek szczególny, także ze względu na bogatą historię rodzimych wypraw w Karakorum. Rozwijająca się turystyka daje szansę na kolejne spotkania między Polakami a mieszkańcami Pakistanu.

fot. Ania Aziz-Szczecińska fot. Ania Aziz-Szczecińska

Opowieści Ani Aziz-Szczecińskiej pozwalają spojrzeć na ten kraj z innej perspektywy. Zamiast ograniczać się do stereotypowych skojarzeń, pokazują Pakistan jako miejsce, w którym przez dziesięciolecia krzyżowały się ludzkie losy. Polacy przyjeżdżali tam z konieczności, z zawodowego powołania, z miłości do gór albo z potrzeby rozpoczęcia nowego życia. Niektórzy zapisali się w historii państwa, inni pozostali częścią lokalnych społeczności, a o wielu wciąż wiadomo zaskakująco niewiele.

To właśnie dlatego odkrywanie polskich śladów w Pakistanie ma znaczenie nie tylko sentymentalne. Pozwala uzupełnić historię polskiej emigracji o rozdziały, które rzadko pojawiają się w podręcznikach i popularnych opowieściach. Pokazuje też, że relacje między krajami nie zawsze tworzą się na poziomie dyplomacji. Często budują je konkretni ludzie, ich praca, odwaga, codzienne wybory i historie, które zostają w pamięci kolejnych pokoleń.

pż

Zobacz więcej na temat: Polonia Pakistan Azja

Od Sumatry po Bali. Historia i współczesne życie Polaków w Indonezji

12.11.2026 14:28
Od blisko pół wieku mieszka w Indonezji, zna tamtejszą kulturę i historię, a jednocześnie pielęgnuje polskie tradycje i pomaga rodakom, którzy znaleźli się tysiące kilometrów od ojczyzny. Maria Jolanta Pawłowska-Budiman, konsul honorowa Polski w Indonezji, opowiada o historii Polaków na archipelagu, rozproszonej Polonii, polskich śladach w tym kraju oraz o tym, jak wygląda codzienna pomoc rodakom w jednym z największych państw Azji Południowo-Wschodniej.

"Język bez granic. Wolontariusze polskości". Rodzice, wolontariat i wsparcie z Polski. 30 lat Polskiej Szkoły św. Ferdynanda w Chicago

17.11.2026 12:30
Polska szkoła za granicą to znacznie więcej niż sobotnie lekcje języka. To miejsce budowania wspólnoty, pielęgnowania tożsamości i przekazywania kolejnym pokoleniom więzi z Polską. W Polskiej Katolickiej Szkole św. Ferdynanda w Chicago ważną rolę odgrywają rodzice, którzy poświęcają swój wolny czas na działalność społeczną. Ich zaangażowanie wspiera również Instytut Rozwoju Języka Polskiego, pomagając placówce utrzymywać działalność i rozwijać interesującą ofertę edukacyjną.

Jak żyje i działa Polonia w słowackiej Żylinie?

17.11.2026 09:00
Polskość nie zawsze oznacza życie w kraju nad Wisłą. Czasami rodzi się z miłości, rodzinnych więzi, decyzji o przeprowadzce i potrzeby zachowania własnych korzeni. Tak wygląda rzeczywistość wielu Polaków mieszkających na Słowacji, również w Żylinie i okolicznym regionie. O tym, jak zmienia się tamtejsza Polonia, z jakimi wyzwaniami się mierzy i jak promuje polską kulturę, opowiada Katarzyna Bielik, prezes Stowarzyszenia Obywatelskiego Polonus w Żylinie.