Dziś pogrzeb Henryka Mikołaja Góreckiego

Ostatnia aktualizacja: 17.11.2010 10:00
Uroczysty koncert oraz msza święta żałobna w intencji wybitnego kompozytora. Na transmisję z Katedry Chrystusa Króla w Katowicach zaprasza Marek Zwyrzykowski.
Audio
  • Henryk Mikołaj Górecki: Traktuję muzykę jako jeden z elementów tego, co nazywa się życie...
  • Marcin Gmys: współtworzona przez Henryka Mikołaja Góreckiego polska szkoła kompozytorska była największym fenomenem w naszej muzuce od czasów Chopina
  • Joanna Wznuk-Nazarowa wspomina ostatnie spotkanie z kompozytorem, prawykonanie przełomowego Ad Matrem oraz kontorwersje wokół słynnej III Symfonii
  • Marek Moś: Podczas studiów spotkanie Henryka Mikołaja Góreckiego wywarło na mnie największy wpływ
  • Jerzy Artysz: Jego muzyka zawsze sprawiała, że po ciele chodziły mi ciarki
  • Z Henrykiem Mikołajem Góreckim żegna się Zofia Kilanowicz

Transmisja uroczystego koncertu i mszy świętej żałobnej w intencji Mikołaja Henryka Góreckiego rozpocznie się na antenie Dwójki dziś o godz. 13.00.

Program:

Henryk Mikołaj Górecki Beatus Vir op. 38

Karol Szymanowski Stabat Mater op. 53 na sopran, alt, baryton, chór i orkiestrę

Henryk Mikołaj Górecki Totus tuus na chór a cappella op. 60

Henryk Mikołaj Górecki Amen op. 35

 

Wyk. Chór i Orkiestra Filharmonii Śląskiej w Katowicach, Mirosław Jacek Błaszczyk - dyrygent; Chór Polskiego Radia w Krakowie, Chór Filharmonii Krakowskiej, Chór Camerata Silesia, Chór Akademii Muzycznej w Katowicach, Czesław Freund - dyrygent, Krzysztof Penderecki - dyrygent; Adam Kruszewski – baryton, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia, Jacek Kaspszyk - dyrygent; AUKSO Orkiestra Kameralna Miasta Tychy, Marek Moś - dyrygent

***

Do historii popkultury Henryk Mikołaj Górecki przejdzie jako autor najbardziej bestsellerowego arcydzieła muzyki współczesnej. Nagranie III Symfonii z 1992 roku rozeszło się w ponad milionie egzemplarzy, zdobywając szczyty rankingów sprzedaży po obu stronach Atlantyku.

Kompozycja bardzo szybko trafiła na kinowe ekrany, stając się dźwiękową ikoną patosu, smutku i żałoby w kilkunastu filmach. Do fascynacji Symfonią "Pieśni Żałosnych" przyznawali się także muzycy wszelkiej maści: od industrialno-rockowego Fausta (obszerny cytat na płycie "Rein"), po trip-hopowy Lamb (wysamplowane fragmenty oryginału w utworze pod wiele mówiącym tytułem "Gorecki").

Nic dziwnego, że już w 1995 roku pewna galeria sztuki w Santa Fe mogła sobie pozwolić na zorganizowanie wystawy złożonej wyłącznie z prac zainspirowanych III Symfonią. Taki sukces nie przytrafił się nigdy wcześniej muzyce Bacha, Mozarta ani Chopina, nie mówiąc o żadnym z kompozytorów "hermetycznej" muzyki współczesnej. Inna sprawa, że masowy sukces Symfonii "Pieśni żałosnych" nie przełożył się na podobne zainteresowanie innymi utworami Góreckiego.

Dlaczego tak się stało? Być może dlatego, że minimalistyczne arcydzieło Góreckiego z 1976 roku stanowi najpełniejszą syntezę jego oryginalnego stylu, a zarazem wyśmienicie wpisuje się w trwającą po dziś dzień modę na ambient i muzykę relaksacyjną. Z drugiej strony, sam kompozytor nie zabiegał nigdy o masowy sukces: w okresie największego zainteresowania swoją twórczością wyprowadził się do Kościeliska pod Zakopanem (mówił o nim "moje miejsce na ziemi") oraz radykalnie zwolnił tempo pracy, komponując nie więcej niż jeden utwór rocznie i koncentrując się na bezpretensjonalnej, lecz mało spektakularnej muzyce chóralnej.

Górecki różnił się pod tym względem od swoich kolegów i rówieśników: Wojciecha Kilara, którego droga na światowe sale koncertowe wiodła przez Hollywood, oraz Krzysztofa Pendereckiego, realizującego z rzemieślniczą pilnością i regularnością kolejne symfoniczne czy oratoryjne zamówienia. Warto zaznaczyć, że artystyczne drogi najwybitniejszych przedstawicieli pokolenia urodzonego w latach 30. bardzo często się krzyżowały. Wszyscy rozpoczynali od fascynacji abstrakcyjnymi konstrukcjami oraz radykalną brzmieniowością XX-wiecznej awangardy, by w siódmej dekadzie minionego stulecia dokonać wolty ku bardziej tradycyjnym środkom wyrazu.

"Konwersja" Góreckiego miała przy tym najbardziej oryginalny i głęboki charakter. Kompozytor czerpał bowiem z rytmicznej, melodycznej i wyrazowej skarbnicy polskiej muzyki ludowej (w szczególności Śląska i Podkarpacia), dawnej oraz sakralnej. Kontynuował tym samym najlepsze wzorce "etnicznej nowoczesności" czy "narodowego uniwersalizmu", zaproponowane swego czasu przez Fryderyka Chopina, a rozwinięte przez Karola Szymanowskiego.

Można ubolewać, że Górecki nie zdążył ukończyć swojej IV Symfonii, zamówionej przez Royal Phillharmonic Orchestra w Londynie. Z drugiej strony to właśnie w pozornym wycofaniu kompozytora, specyficznej cierpliwości i niechęci wobec muzycznego pustosłowia tkwiła jego największa siła. Dzięki temu muzyka Góreckiego pozostanie częścią światowego dziedzictwa kulturowego jako dokument specyficznej epoki, szczególnego zakątka Europy oraz unikalnej osobowości.

***

Na antenie Dwójki Henryka Mikołaja Góreckiego żegnali muzykolog i krytyk muzyczny Marcin Gmys, dyrektor Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia Joanna Wnuk-Nazarowa, szef Orkiestry AUKSO Marek Moś, pierwszy interpretator wielu dzieł kompozytora, baryton Jerzy Artysz oraz sopranistka Zofia Kilanowicz, z myślą o której powstała legendarna III Symfonia.

Aby posłuchać ich wspomnień, wystarczy kliknąć w oknie po prawej stronie

 

 


Fragment psalmu "Beatus Vir" Henryka Mikołaja Góreckiego w interpretacji wybitnych polskich muzyków:

Czytaj także

Zmarł Henryk Mikołaj Górecki. Miał 77 lat

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2010 16:00
Wybitny kompozytor Henryk Mikołaj Górecki zmarł w piątek rano po długiej i ciężkiej chorobie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Chopinowska ojczyzna Henryka Mikołaja Góreckiego

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2010 16:31
W magazynie "Chopin 2010" pożegnamy wybitnego spadkobiercę polskiej szkoły narodowej i przypomnimy postać zmarłego przed czterdziestu laty pianisty francuskiego Samsona François.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zmarł Henryk Mikołaj Górecki. Miał 77 lat

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2010 16:00
Wybitny kompozytor Henryk Mikołaj Górecki zmarł w piątek rano po długiej i ciężkiej chorobie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tatry Góreckiego

Ostatnia aktualizacja: 15.11.2010 15:15
- Moje ukochane Podhale... - wzruszał się Henryk Mikołaj Górecki, rozmawiając z Marią Baliszewską w 1997 roku. Wybitny kompozytor był także wytrawnym znawcą tatrzańskiejj tradycji oraz natury.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tatry Góreckiego

Ostatnia aktualizacja: 15.11.2010 17:15
- Moje ukochane Podhale... - wzruszał się Henryk Mikołaj Górecki, rozmawiając z Marią Baliszewską w 1997 roku. Wybitny kompozytor był także wytrawnym znawcą tatrzańskiej tradycji oraz natury.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kino świata

Ostatnia aktualizacja: 16.11.2010 19:45
Zaproszenie na egzotyczny festiwal filmowy oraz na łódzki koncert poświęcony pamięci Henryka Mikołaja Góreckiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pogrzeb Henryka Mikołaja Góreckiego

Ostatnia aktualizacja: 17.11.2010 06:47
W Katowicach odbędzie się pogrzeb Henryka Mikołaja Góreckiego.
rozwiń zwiń