Czapski i Hering. "Każdy ich list jest dowodem na istnienie"

Ostatnia aktualizacja: 01.03.2017 17:00
- Nie mogłem się od nich oderwać. Przeżywałem je jako wzmożenie mojego własnego życia - dzielił się w Dwójce Adam Zagajewski swoimi wrażeniami z lektury korespondencji Józefa Czapskiego i Ludwika Heringa.
Audio
  • Józef Czapski i Ludwik Hering. Listy pisarzy (Dwukropek/Dwójka)
Pierwszy tom llistów Józefa Czapskiego i Ludwika Heringa
Pierwszy tom llistów Józefa Czapskiego i Ludwika HeringaFoto: Grzegorz Śledź/PR2

pap czapski 1200.jpg
Czytamy listy Józefa Czapskiego i Ludwika Heringa

"List, to ostatecznie zawsze wiedziałem, też twórczość i rozmowa i obcowanie z drugim człowiekiem. Dlatego tak nienawidzę pisania" - w jednym z listów do Józefa Czapskiego zwierzał się Ludwik Hering. A przyjaciel tak mu odpowiadał: "Listy Twoje, którymi tak gardzisz, zawsze przynoszą mi ogień".

Tych listów pisanych przez obu artystów zachowało się ponad 230. Najstarsze są kartki wysyłane przez Ludwika Heringa z okupowanej Warszawy do obozu w Starobielsku, gdzie był więziony Józef Czapski. Listy Czapskiego z tego okresu zaginęły. A ostatnie pochodzą z czerwca 1982 roku - zostały wysłane dwa lata przed śmiercią Ludwika Heringa.


czapski.jpg
Józef Czapski. Serwis specjalny Polskiego Radia

- Jest to obraz doskonałego kontaktu: ponad granicami, ponad żelazną kutyną - opowiadał w Dwójce Tadeusz Sobolewski, który znał Heringa dzięki Mironowi Białoszewskiemu.

Ludmiła Murawska-Péju (która znała obu artystów) również podkreślała, jak niezwykła relacja łączyła obu korespondentów. - To są listy o miłości. Józef był dla Ludwika punktem odniesienia, on ciągle o nim, i do niego!, myślał. Wszystko z nim konfrontował - mówiła, wspominając choćby chwile, gdy przychodziły listy od Czapskiego. "Biegłam do Ludwika do pracy".

W jakim sensie, jak mówił Adam Zagajewski, listy te były "dowodem na istnienie" czy - to z kolei słowa Tadeusza Sobolewskiego - były "prawdziwe, ale nie bebechowate"? Dlaczego zbiór tych tekstów może być uznany za "ostatnią tego typu korespondencję romantyczną"?

Wśród przejmujących wspomnień Ludmiły Murawskiej-Péju o obu artystach znalazły się m.in. opowieści o szczególnym światoodczuciu Ludwika Heringa: "On był zupełnie nieodporny na cudzy ból, był bez skóry".

***

Tytuł audycji: Dwukropek

Prowadzi: Dorota Gacek

Goście: Ludmiła Murawska-Péju (siostrzenica Ludwika Heringa, jedna z bohaterek tej korespondencji; to dzięki niej listy do nas docierają, bo je przechowała, spisała i opracowała), Adam Zagajewski (poeta, eseista, który w posłowiu do wydania listów napisał: "każdy, kto przeczyta uważnie tę korespondencję, będzie odmieniony"), Piotr Kłoczowski (redaktor serii "Mnemosyne", w której korespondencja się ukazuje), Tadeusz Sobolewski (krytyk filmowy)

Data emisji: 26.02.2017

Godzina emisji: 21.00

jp/mc

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Rosyjska legenda, która zmieniła życie Czapskiego

Ostatnia aktualizacja: 11.04.2016 13:00
- Duchowe korzenie Czapskiego tkwią w kulturze rosyjskiej. On stał się naturą metafizyczną dzięki zetknięciom z niesamowitymi Rosjanami - mówiła w Dwójce Magdalena Grochowska.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Krakowski pawilon na urodziny Józefa Czapskiego

Ostatnia aktualizacja: 25.04.2016 15:00
Był malarzem, znawcą sztuki i literatury, krytykiem, pisarzem, diarystą, oficerem Wojska Polskiego. Przez całe dorosłe życie związany był ze środowiskiem paryskiej "Kultury".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Piękno i okrucieństwo. Bieguny Józefa Czapskiego

Ostatnia aktualizacja: 27.04.2016 15:50
- Zarzucał sobie, że jest zbyt uładzony. Że kapiści nie zrozumieli jednego z najważniejszych tematów: bólu świata - mówił o Józefie Czapskim Adam Zagajewski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Miłość, która zrodziła muzeum hrabiów Czapskich

Ostatnia aktualizacja: 21.08.2016 14:49
W "Poranku Dwójki" zapraszaliśmy do Krakowa na wystawę "Miłość rosła wraz z upływem czasu. Emeryk hr. Hutten-Czapski i Elżbieta z Meyendorffów Hutten-Czapska. W rocznicę śmierci".
rozwiń zwiń