Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Józef Czapski

Józef Czapski i Wojciech Karpiński: wielka, choć pozornie niemożliwa przyjaźń

- To właściwie była przyjaźń od pierwszego wejrzenia. Nic tego nie zapowiadało. Ani ogromna różnica wieku, bo 60-letni Czapski poznał Karpińskiego, kiedy miał on 22 lata. Ani początkowe pasje Karpińskiego, które większości ludzi zdawały się być przede wszystkim polityczne. A dzięki ich listom wiemy, że ten młody chłopak był zanurzony w malarstwie, w całym świecie paryskiej "Kultury" - mówił Mikołaj Nowak-Rogoziński w pierwszym odcinku cyklu "Tworzyć, pamiętać, być - Rok Józefa Czapskiego". Zobacz więcej na temat:  Dorota Gacek Wojciech Karpiński Dwójka Rok Józefa Czapskiego KULTURA listy Paryska "Kultura"

Rok Józefa Czapskiego. Świadek okrucieństwa, piękna i prawdy XX wieku

- 130 lat od urodzin Józefa Czapskiego, 10 lat od powstania pawilonu Józefa Czapskiego, jedynego na świecie muzeum biograficznego poświęconego artyście, oraz 100. rocznica urodzin jego współtwórcy, Andrzeja Wajdy. Jubileuszy jest naprawdę wiele, a Kraków, jak wiadomo, jubileusze uwielbia - mówiła na antenie Dwójki Agnieszka Kosińska, kierowniczka Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego i Pawilonu Józefa Czapskiego. Zobacz więcej na temat:  Dwójka Dorota Gacek malarstwo malarstwo polskie Rok Józefa Czapskiego

"Złote gwoździe", czyli poeci Józefa Czapskiego

"Czapski to czytelnik o niesłychanej chłonności. Lektury były mu potrzebne jak powietrze, jak jedzenie" – tak malarza wspominał zaprzyjaźniony z nim Wojciech Karpiński. Rok 2026 decyzją Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, w 130. rocznicę urodzin artysty, został ogłoszony Rokiem Józefa Czapskiego. Z tej okazji w "Poranku Dwójki" przedstawiliśmy wiersze najbliższych mu poetów. Zobacz więcej na temat:  poezja Dorota Gacek Hugo von Hofmannsthal Zbigniew Herbert Cyprian Kamil Norwid Juliusz Słowacki Rainer Maria Rilke

Zygmunt Hertz. Pilnował Miłosza, opiekował się Hłaską, współtworzył paryską "Kulturę"

"Postawił na służbę »Kultury« swoją pracowitość i zaradność", wspominał go Jerzy Giedroyc. Zygmunt Hertz, zmarły 5 października 1979 roku, był pozostającym w cieniu "kierownikiem administracyjnym" Instytutu Literackiego w Paryżu, a przy tym: osobą szczególnego usposobienia i życiowej pasji. Zobacz więcej na temat:  Zygmunt Hertz Jerzy Giedroyc Zofia Hertz Paryska "Kultura" Czesław Miłosz Francja II wojna światowa literatura

Jerzy Stempowski. "Władza nie powinna rozporządzać poetą"

– Nie wiadomo, czy Norwid chciałby wrócić do kraju cenzury – mówił w 1966 roku Jerzy Stempowski, znakomity eseista, na antenie Rozgłośni Polskiej RWE. To cenne, ocalałe nagranie głosu Jerzego Stempowskiego jest komentarzem do pomysłu komunistów sprowadzenia do kraju prochów Cypriana Kamila Norwida. Komentarzem pełnym językowej maestrii, tak charakterystycznej dla tego twórcy. Zobacz więcej na temat:  Jerzy Stempowski pseud. Paweł Hostowiec literatura emigracyjna po 1939 literatura polska Cyprian Kamil Norwid poezja Wojciech Karpiński emigracja

Wojciech Karpiński. Siła, którą kryły "książki zbójeckie"

- Każde pokolenie ma swoje własne tego typu teksty. Dla mnie w Warszawie w roku 1956, na kilka miesięcy przed Październikiem, taką książką zbójecką, pierwszą i najważniejszą, był "Zniewolony umysł" Miłosza - opowiadał w archiwalnym radiowym nagraniu Wojciech Karpiński. 11 maja 2024 roku wspominamy 82. rocznicę urodzin tego cenionego eseisty, znawcę sztuki i literatury. Zobacz więcej na temat:  Wojciech Karpiński emigracja PRL literatura Paryż Zeszyty Literackie eseistyka historia Polski

Ukraińska lista katyńska. Dowód sowieckiej zbrodni, która miała zostać zapomniana

5 maja 1994 roku zastępca szefa Służby Bezpieczeństwa w Kijowie Andrej Chomicz przekazał zastępcy Prokuratora Generalnego RP Stefanowi Śnieżko dokument nazywany ukraińską listą katyńską. Jest to spis 3435 nazwisk polskich obywateli, którzy w 1940 roku zostali zamordowani w Kijowie, Charkowie i Chersoniu, zgodnie z decyzją rosyjskiego Biura Politycznego KC WKP(b).  Zobacz więcej na temat:  Katyń Józef Stalin ZSRR zbrodnia katyńska II wojna światowa

Konstanty "Kot" Jeleński. Największy ambasador polskiej kultury

- Przyjaciel wielkich artystów. Nowoczesny intelektualista krążący na paryskich salonach i dyskotekach z lekko ironicznym uśmiechem - mówił o nim w radiowej audycji Wojciech Karpiński. Konstanty Jeleński - znakomity eseista i krytyk, żołnierz I Dywizji Pancernej gen. Maczka, współpracownik paryskiej "Kultury" - zmarł 4 maja 1987 roku. Zobacz więcej na temat:  Konstanty Jeleński Jerzy Giedroyc Czesław Miłosz Witold Gombrowicz Paryż Francja Paryska "Kultura"

Józef Czapski. Poszukiwania zaginionych polskich jeńców

Pytania o los jeńców wywiezionych z Kozielska, Ostaszkowa i Starobielska zaczęły się pojawiać już w pierwszej połowie 1940 roku. Zadawali je ci nieliczni ocaleli, którzy przebywali w obozie w Griazowcu. O zaginionych pytały w listach zaniepokojone rodziny. Ustanowionym przez gen. Władysława Andersa koordynatorem poszukiwań nieobecnych kolegów został Józef Czapski – ocalały ze Starobielska. Zobacz więcej na temat:  Katyń zbrodnia katyńska zbrodnie sowieckie Józef Stalin Władysław Anders armia Andersa II wojna światowa Rosja Niemcy

Naukowcy, lekarze, sportowcy, literaci. Ofiary zbrodni katyńskiej

- Mimo koszmaru niewoli mogłem w obozie spotkać fantastycznych rodaków. Był tu kwiat inteligencji polskiej, ludzie wszystkich możliwych profesji i zamiłowań – wspominał przed radiowym mikrofonem ks. Zdzisław Peszkowski, jeniec obozu w Kozielsku, jeden z nielicznych, którzy uniknęli śmierci w Katyniu. Zobacz więcej na temat:  Katyń zbrodnia katyńska Starobielsk Kozielsk Zdzisław Peszkowski lekarz sportowcy literatura