Mirosław Kowalski. Opozycjonista, wydawca, piewca fantastyki

Ostatnia aktualizacja: 03.01.2022 11:19
- Mirosław Kowalski był człowiekiem bardzo oddanym temu, co robił, i naprawdę świetnym wydawcą, który czytał tekst bardzo głęboko, bardzo dużo rozmawiał z autorem, poprawiał, wskazując mielizny. Dawna robota, którą teraz coraz trudniej spotkać - mówił w Programie 2 Polskiego Radia o zmarłym opozycjoniście Rafał Ziemkiewicz, pisarz i publicysta. 
Mirosław Kowalski odkrył fantastykę dla polskiego rynku wydawniczego
Mirosław Kowalski odkrył fantastykę dla polskiego rynku wydawniczegoFoto: shutterstock.com/diversepixel
  • Nie żyje Mirosław Kowalski, opozycjonista i podziemny wydawca.
  • Niezależna Oficyna Wydawnicza funkcjonowała pod szyldem niepopularnej redakcji fantastyki w Iskrach.
  • Mirosław Kowalski wypromował fantastykę na polskim rynku wydawniczym.

2 stycznia 2022 w wieku 67 lat zmarł Mirosław Kowalski, w latach 1977-1981 współpracownik Komitetu Obrony Robotników i Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA, redaktor "Tygodnika Solidarność", współpracownik czasopisma "Jazz Forum", redaktor w Wydawnictwie Iskry i podziemny wydawca. 

Ukryty za fantastyką

Rafał Ziemkiewicz poznał Mirosława Kowalskiego jako człowieka od wydawnictw fantastycznych w Iskrach. Sam w tym czasie kolportował w podziemiu "Matkę noc" Kurta Vonneguta Niezależnej Oficyny Wydawniczej. - Na konwencie, gdzie spotkałem się pierwszy raz z "Kowalem", bo tak go nazywano w środowisku, do rana żeśmy biesiadowali i do głowy mi nie przyszło, że rozmawiam z człowiekiem, który wydał właśnie tę książkę - opowiadał Rafał Ziemkiewicz. - W redakcji fantastyki funkcjonowała Niezależna Oficyna Wydawnicza, bo ludzi, którzy tam przychodzili, traktowano jak wariatów.

- Nikogo nie dziwiło, że przez gabinet u "Kowala" przewalają się korowody dziwnych ludzi. Nie groziło, żeby ktoś zajrzał w te maszynopisy, które ma na biurku - mówił publicysta. - Tam się odbywała cała praca redakcyjna NOW-ej, ale ja się o tym dowiedziałem znacznie później.

NOWA, tylko bez cenzury

Zdaniem Rafała Ziemkiewicza, w latach 90., gdy NOWA wyszła z podziemia, spotkała ją krzywda. - Mało kto pamięta, że rząd Mazowieckiego przez długi czas nie zlikwidował cenzury. Ze względów ambicjonalnych NOWA stwierdziła, że nie wyjdzie na normalny krajowy rynek, dopóki każe im się książki oddawać cenzurze - zaznaczył. - Nie robili tego w najgorszych latach stanu wojennego, czy jeszcze przed sierpniem, nie będą tego robić teraz, kiedy Polska ma już orła w koronie i nazywa się III Rzeczpospolitą.

Czytaj także:

W efekcie wydawnictwo weszło na rynek z rocznym opóźnieniem. Wówczas NOWA stała się pierwszym polskim wydawcą fantastyki. - To jest wielka zasługa Andrzeja Sapkowskiego, którego "Kowal" dla rynku fantastyki odkrył. Potem odkrywał innych autorów - podkreślił nasz gość. - Jestem głęboko przekonany, że jeśli nawet w Iskrach się tym zajmował, żeby zamaskować swoją działalność podziemną, to później fantastyka jemu spłaciła dług.

Mirosława Kowalskiego wspominał także Tomasz Kołodziejczak, pisarz science fiction i fantasy. 

Posłuchaj
07:01 Poranek Dwójki wspomnienie 3 styczeń 2022 08_37_41.mp3 Wspomnienia o Mirosławie Kowalskim (Poranek Dwójki)

 

***

Mirosław Kowalski - za działalność wydawniczą związaną z szeroko rozumianą fantastyką - otrzymał w 1987, 1995 i 1999 roku nagrodę Śląkfy, a prowadzone przez niego wydawnictwo nagrodę Euroconu (w 2000 i 2003 roku). Kowalski został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za działalność w drugim obiegu wydawniczym oraz odznaką Zasłużony Działacz Kultury. 

***

Rozmawiała: Kinga Michalska

Gość: Rafał Ziemkiewicz (pisarz, publicysta), Tomasz Kołodziejczak (pisarz science fiction i fantasy)

Data emisji: 3.01.2021

Godzina emisji: 8.30

Materiał został wyemitowany w audycji Poranek Dwójki.

Czytaj także

"Poczułam się zmęczona pokazywaniem twarzy". Malarstwo Ewy Juszkiewicz

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2015 11:00
- Portretem interesowałam się od zawsze. W pewnym momencie jednak zaczęłam szukać sposobów na przełamanie schematów przedstawiania twarzy – mówiła laureatka tegorocznego Kompasu Młodej Sztuki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Walka o marzenia, czyli Polki na krańcach świata

Ostatnia aktualizacja: 25.02.2020 11:00
 - One mają pragnienie, by wyruszyć poza horyzont, doświadczyć czegoś nowego. Bardzo silnie czują swój nomadyczny gen - podkreślała Ula Ryciak, opowiadając o bohaterkach swojej książki "Poławiaczki pereł. Pierwsze Polki na krańcach świata".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nie żyje Mirosław Kowalski, działacz opozycji demokratycznej i wydawca

Ostatnia aktualizacja: 02.01.2022 16:50
W wieku 67 lat zmarł Mirosław Kowalski, w latach 1977-1981 współpracownik Komitetu Obrony Robotników i Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOW-a, redaktor Tygodnika "Solidarność", współpracownik czasopisma "Jazz Forum", redaktor w Wydawnictwie Iskry i podziemny wydawca. Mirosława Kowalskiego będziemy wspominać w audycjach Dwójki. 
rozwiń zwiń