Na Zabajkalu buddyzm zaczął się rozpowszechniać w drugiej połowie XVII wieku i częściowo przemodelował dotychczasowe układy plemienno-rodowe. Zadziwiająco szybko wpisał się w kulturę Zabajkala. W XVIII wieku został podporządkowany również państwowej biurokracji rosyjskiej. Przeszło 100 lat później, na początku XX wieku, nowoczesne buriackie elity postanowiły wykorzystać buddyzm jako jedną z podstaw modernistycznej idei narodowej. Pierwsze lata istnienia ZSRR mogły budzić nadzieję, że nowoczesny naród buriacki, razem z sakralizującym jego istnienie odniesieniem do buddyzmu, wpisze się w nowe, wielonarodowościowe państwo sowieckie. Kolektywizacja, represje stalinowskie, system GUŁAG, wielki terror zniszczyły te złudzenia. W latach trzydziestych rozbito ostatnie klasztory. Pozostających na wolności lamów aresztowano, rozstrzeliwano, zsyłano do obozów pracy.
Ci którym się powiodło, uciekali za granicę albo ukrywali się poza klasztorami. Akcja przeciwko konfesji buddyjskiej na Zabajkalu była częścią szerszego projektu radykalnej akulturacji, przemocowej inżynierii społecznej, która miała doprowadzić do stworzenia nowego społeczeństwa ludzi radzieckich. O tym w "Poranku Dwójki" opowiada dr Albert Jawłowski - autor książki "Stacja Zima. Rzecz o represjonowanych zabajkalskich lamach". Zajmuje się badawczo socjologią, etnografią i historią obszaru Syberii i rosyjskiego Dalekiego Wschodu.
Posłuchaj rozmowy w Folkowym Poranku Dwójki >>>
Do tego w audycji:
- Nowy odcinek Historii Polskiego Folku Wojciecha Ossowskiego, a w nim - druga część opowieści o lirniczce Michalinie Malisz
- Wystawa „Szopki na Boże Narodzenie. Kolekcja Muzeum Etnograficznego w Toruniu”, która prezentuje blisko sto obiektów, dzieł artystów nieprofesjonalnych z całej Polski, od prac schematycznych i surowych, po cieszące oko kolorami, wieloelementowe kompozycje.
POSŁUCHAJ >>>
- Relacja z nagrań nowej płyty z serii Źródełko, albumu Orkiestry Podróżniacy „Chodźwa!” i okazja do zdobycia go w naszej płytowej zabawie.
POSŁUCHAJ >>>
- W cyklu Twarze tradycji - odwiedzamy Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie
- Zapraszamy na zbliżający się festiwal Mikołajki Folkowe w Lublinie.
POSŁUCHAJ >>>
<<< Od 1 grudnia 2026 zapraszamy do słuchania rozmów z audycji Folkowy Poranek Dwójki na stronie podcastowej >>>
Słuchaliśmy:
7.07 Orkiestra św. Mikołaja Ballada o świętym Mikołaju (5:56)
7.16 Orkiestra Podróżniacy Fokstrot bagienny (2:57)
7.26 Basia Pospieszalska Michał Bąk Gwiazdo Morza Głębokiego (3:36)
7.32 Ottorino Respighi Notturno Saskia Giorgini (5:19)
7.43 Hildegarda von Bingen, Peltomaa / Fraanje / Perkola O Virtus Sapientiae (2:17)
7.52 Keith Jarett Encore from Tokyo (8:16)
8.06 Ludwig van Beethoven, Sonata fortepianowa nr 27 e-moll op.90 cz II
Vikingur Olafsson (p) (7:17)
8.12 Kapela Fedaków Kochaj mnie ja ciebie (4:18)
8.23 Claude Debussy Arabeska nr 1 E-dur Adélaide Ferriere (4:29)
8.29 Orkiestra Podróżniacy Walc Oj wieź mnie koniku, wieź (5:16)
8.42 Orkiestra Podróżniacy Fokstrot Ameryka (2:13)
8.53 Nowak AlKhatib Pulcyn Lullaby (3:43)
9.09 Warszawska Orkiestra Sentymentalna Umówmy się na dziś (3:10)
9.21 Mammal Hands Nightingale (5:12)
9.27 Urna Chahar-Tugchi & Kroke Altan Jigjuuhai (2:40)
9.48 Sophia Jani I Kwartet smyczkowy „See the grass is full of stars”, II. Meditation Kontai Ensemble (5:21)
9.53 Paul McCartney Bye Bye Blackbird (4:25)
***
Tytuł audycji: folkowy Poranek Dwójki
Prowadził: Piotr Kędziorek
Data emisji: 6.12.2025
Godzina emisji: 9.30
