Granice II Rzeczypospolitej. 1923 rok przyniósł ich ostateczny kształt

Ostatnia aktualizacja: 11.11.2021 13:41
103 lata temu Polska odzyskała niepodległość. Był to proces długi i stopniowy. Ostateczne granice II Rzeczypospolitej ustalono dopiero w 1923 roku.
Widok na rzekę Zbrucz
Widok na rzekę ZbruczFoto: Wydawnictwo Prasowe Kraków-Warszawa/NAC

Data 11 listopada jest związana z wydarzeniami zakończenia I wojny światowej. Wtedy rozejm w Compiègne przypieczętował ostateczną klęską Niemiec. 10 listopada do Warszawy przybył Józef Piłsudski. Mówi się, że 10 i 11 listopada naród uświadomił sobie odzyskanie niepodległości.


Posłuchaj
04:12 czwórka stacja nauka 11.11.2021.mp3 Jak wyznaczono granice II Rzeczypospolitej? (Stacja Nauka/Czwórka)

 

O dokładnym przebiegu granic II Rzeczypospolitej zdecydowały traktat wersalski (z czerwca 1919 roku) i ryski (z 1921 roku). Ten pierwszy ustanowił naszą granicę zachodnią, a drugi - wschodnią.

- Gdy świętujemy uroczystości 11 listopada, często wydaje nam się, że Polska już wtedy "była gotowa". Tak niestety nie było - mówi Łukasz Przybyłek, historyk. - Ustalanie granic trwało długo, do 1921 roku, a w rejonie Wilna i Litwy środkowej aż do 1923 roku - dodaje.

II Rzeczypospolita, w kształcie jakim znamy z lekcji historii, powstała w 1923 roku, 5 lat po odzyskaniu niepodległości Łukasz Przybyłek

Każda z naszych granic ustalana była na trochę innych zasadach, obie jednak zostały ustalone traktatami. - Traktat ryski został zawarty w konsekwencji wojny bolszewickiej i Cudu nad Wisłą, na ukształtowanie granicy zachodniej wpływ też miały powstania śląskie czy powstanie wielkopolskie - wyjaśnia historyk. - W traktacie wersalskim przewidziano plebiscyty na Warmii, Mazurach, Śląsku. Mieszkańcy tych terenów mieli wypowiedzieć się, czy chcą przynależeć do państwa niemieckiego czy do Rzeczypospolitej - dodaje.

Niektóre z granic Rzeczypospolitej były granicami umownymi, inne przebiegały wzdłuż tzw. granic naturalnych, jak rzeki czy góry. - Najlepsze granice są takie, które wyznacza przyroda czy opatrzność - różnie jest to nazywane - ocenia rozmówca Czwórki. - Jedna granica Polski przez 1000 lat nie uległa zmianie: to granica między Rzeczpospolitą Polską a Słowacją. Wyznaczają ją potężne góry - Tatry. Osadnictwo czy prowadzenie wojen było tu bardzo utrudnione – dodaje.

Podobne granice naturalne wyznaczają np. oficjalne granice Anglii - która jest wyspą. Francję zaś od Niemiec oddziela potężny Ren. Francję od Hiszpanii - Pireneje. - Takich granic w Europie jest sporo - mówi historyk.

Wschodnia granica II Rzeczypospolitej biegła m.in. wzdłuż rzeki Zbrucz.

***

Tytuł audycji: Stacja Nauka

Prowadzi: Weronika Puszkar

Data emisji: 11.11.2021 

Godzina emisji: 12.16

pj

Czytaj także

Harcerze ratują polskie cmentarze w Afryce

Ostatnia aktualizacja: 01.11.2021 20:47
W ramach projektu "Harcerska Afryka" polscy harcerze remontują polskie cmentarze, dbają o miejsca pamięci narodowej na tym dalekim kontynencie. Nie brakuje tam polskich nagrobków i polskiego godła.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Na Grzybowskiej nigdy grzybów nie było

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2021 14:20
Ulica Grzybowska w Warszawie dziś kojarzy się z biurowcami, wieżowcami, nowoczesną stolicą. Jednak nie zawsze tak było. Choć nazwa ulicy i placu sugeruje wyprawy na grzybobranie, to nikt tam nigdy grzybów nie zbierał.
rozwiń zwiń