X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Nauka

Nadciekły gaz

Ostatnia aktualizacja: 14.11.2007 07:57
Nadciekłość jest jednym z najbardziej egzotycznych stanów materii, jakie do tej pory poznano.
Audio

Jednym z bardziej egzotycznych stanów materii, jakie do tej pory znano, była ciecz nadciekła. Naukowcom z Massachusetts Institute of Technology udało się ostatnio uzyskać substancję jeszcze dziwniejszą – nadciekły gaz.

Ciecz nadciekła jest stanem fascynującym – zanika dla niej całkowicie współczynnik lepkości – ciecz ta może poruszać się bez tarcia. Jest to zjawisko czysto kwantowe, występujące wyłącznie w niskich temperaturach - np. izotop helu 4He przechodzi w stan nadciekły w temperaturze 2,17 K (jest to około -271oC), 3He dla porównania staje się nadciekły w temperaturze 2,6 mK. Co prawda, mechanizmy pojawiania się nadciekłości w obu przypadkach są trochę inne - przy 4He ma to związek z kondenstatem Bosego-Einsteina, a przy 3He w grę wchodzą zjawiska towarzyszące nadprzewodnictwu – w efekcie uzyskuje się ten sam egzotyczny stan materii, który potrafi wręcz „uciekać” z naczynia po ściankach (wszak nie ma tarcia między cieczą a powierzchnią naczynia, w które wlaliśmy taką ciecz).

Do tej pory sądzono, że nadciekłe mogą być jedynie ciecze. Zespół Martina Zwierleina uzyskał jednak zjawisko nadciekłości w gazie. Przy schłodzeniu chmury atomów litu 6Li do temperatury 50 nK (50 miliadrowych częsci kelwina) uzyskano nowy stan materii. Atomy te, będące w stanie tzw. silnie oddziaływującego gazu Fermiego, utrzymywane były w jednym miejscu przy pomocy pułapek magnetooptycznych (układu laserów i cewek nadprzewodzących). W wyniku otrzymano wiry w chmurze atomów 6Li, porównywane do bardzo regularnego układu dziur w serze.

Rozpoczęły się także poszukiwania innych substancji, w których dałoby się otrzymać nadciekłość „gazową”. Zgłębienie praw rządzących nadciekłą materią może być pomocne w kompleksowym wytłumaczeniu zjawiska nadprzewodnictwa. Z odkryć takich cieszą się również... astrofizycy i kosmologowie – podążając tropem naukowców z MIT bardzo prawdopodobnym jest, że już niedługo będzie możliwe pełne wytłumaczenie własności gwiazd neutronowych czy plazmy glonowo-kwarkowiej, istniejącej we wczesnej fazie ewolucji Wszechświata właśnie przez zjawisko nadciekłości „gazowej”.

 Marcin Perzanowski

Zobacz więcej na temat: tarcie
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Nowości ze świata nauki i techniki

Ostatnia aktualizacja: 30.03.2009 12:57
Zaprasza Artur Wolski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Uzależnieni od energii

Ostatnia aktualizacja: 14.01.2010 10:58
Zaprasza Artur Wolski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Gaz z oczyszczalni

Ostatnia aktualizacja: 30.03.2010 16:51
Program poprawy jakości wody dla Szczecina kosztował ponad 280 milionów euro...
rozwiń zwiń

Czytaj także

Gaz z łupków - goraczka złota XXI wieku

Ostatnia aktualizacja: 09.03.2010 16:38
Za 4 lata dowiemy się czy w Polsce są duże złoża niekonwencjonalnego gazu.
rozwiń zwiń