Historia

Krwawe walki o Górę Świętej Anny

Ostatnia aktualizacja: 21.05.2012 07:00
Polacy militarnie bitwę przegrali, ale ostatecznie cały spór o Górny Śląsk wygrali politycznie.
Audio
  • Program przygotowany z okazji 50 rocznicy wybuchu Trzeciego Powstania Śląskiego zawierający m. in: przemówienie Mieczysława Chmielewskiego - szefa tajnej organizacji powstańczej Centrala Wychowania Fizycznego; odtworzoną z taśmy archiwalnej wypowiedź dr Michała Grażyńskiego - ówcześnie szefa sztabu powstańczej grupy operacyjnej "Wschód".

Walki o Górę Świętej Anny, toczone w trakcie III powstania ślaskiego były punktem wyjścia dla Niemców, bez kontroli nad tym wzniesieniem i drogami biegnącymi w stronę Okręgu Przemysłowego, nie można było myśleć o sukcesie. Stąd tak duża zaciętość tych walk, które trwały prawie pięć dni.

20 marca 1921 roku odbył się plebiscyt. W głosowaniu dopuszczono udział osób, które wcześniej wyemigrowały ze Śląska. W tym celu z Niemiec przyjechało 182 tys. emigrantów, z Polski -10 tys. Ostatecznie w plebiscycie wzięło udział ok. 97 proc. uprawnionych osób, z czego ok. 19 proc. stanowili wcześniejsi emigranci. Za przynależnością do Polski głosowała mniejszość, 40,3 proc. głosujących.

Komisja Plebiscytowa zdecydowała o przyznaniu prawie całego obszaru Niemcom. Na tę wieść wcześniejsze pojedyncze strajki niezadowolonych z trudnych warunków materialnych i bezrobocia mieszkańców regionu przekształciły się 2 maja w strajk generalny.

W nocy z 2 na 3 maja rozpoczęło się III powstanie. Na jego czele stanął znany działacz społeczny, a wcześniej komisarz plebiscytowy Wojciech Korfanty. - Zwycięstwo osiągniemy za wszelka cenę i nie ma takiego mocarza na świecie, który by mógł nas okuć ponownie w kajdany germańskie - pisał 3 maja w odezwie do rodaków Korfanty.


III powstanie śląskie było ostatnim zbrojnym zrywem polskiej ludności na Śląsku w latach 1919-1921. Ważyła się wtedy sprawa przynależności państwowej tego obszaru, należącego wcześniej do państwa niemieckiego. Powstanie niepodległej Polski w 1918 roku wzmogło działający tam polski ruch narodowy, zwalczany przez niemiecką administrację i wojsko.


Walki trwały dwa miesiące - powstańcy zdołali opanować prawie cały obszar plebiscytowy, później broniąc go przed siłami niemieckimi. Najpoważniejsze starcia miały miejsce w okolicach Góry św. Anny. W III powstaniu śląskim wzięło udział około 60 tys. Polaków -1218 spośród nich poległo, 794 odniosło rany.

W wyniku tego zrywu Rada Ambasadorów zdecydowała o korzystniejszym dla Polski podziale Śląska. Z obszaru plebiscytowego, czyli ponad 11 tys. km kw., zamieszkanego przez ponad 2 mln ludzi, do Polski przyłączono 29 procent terenu i 46 procent ludności. W Polsce znalazły się m.in. Katowice, Świętochłowice, Królewska Huta (obecny Chorzów), Rybnik, Lubliniec, Tarnowskie Góry i Pszczyna. Podział był też korzystny dla Polski gospodarczo - na przyłączonym terenie znajdowały się 53 z 67 istniejących kopalni, 22 z 37 wielkich pieców oraz 9 z 14 stalowni.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jak Polska walczyła o Śląsk

Ostatnia aktualizacja: 05.07.2013 06:00
Polskie społeczeństwo i struktury wojskowe państwa polskiego, były zdecydowanie zaangażowane w przygotowanie i przeprowadzenie III powstania śląskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

O Śląsk walczył jak lew

Ostatnia aktualizacja: 20.04.2012 06:00
20 kwietnia 1873 roku urodził się Wojciech Korfanty, działacz niepodległościowy, przywódca III powstania śląskiego.
rozwiń zwiń