Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny. Na Jasnej Górze kulminacja pielgrzymek

15 sierpnia Kościół katolicki obchodzi uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – jedno z najstarszych i najważniejszych świąt maryjnych. W Polsce dzień ten znany jest także jako święto Matki Bożej Zielnej. Na Jasnej Górze uroczystość wieńczy pierwszy sierpniowy szczyt pielgrzymkowy, który w tym roku zgromadził dziesiątki tysięcy pątników.

Papież Leon pozdrawia wiernych po modlitwie Anioł Pański na Piazza della Liberta w Castel Gandolfo, niedaleko Rzymu, Włochy, 26 lipca 2026 r. Zdjęcie Ilustracyjne

Foto: REUTERS/Remo Casilli

Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny należy do najstarszych świąt poświęconych Maryi. Jej początki sięgają pierwszych wieków chrześcijaństwa – obchody związane z tą tajemnicą znane były już w V wieku. W VI wieku cesarz Maurycjusz polecił obchodzić je na Wschodzie 15 sierpnia, a w Rzymie święto jest potwierdzone od VII wieku. W chrześcijańskich tradycjach wschodnich funkcjonuje przede wszystkim jako święto Zaśnięcia Bogurodzicy; w zależności od używanego kalendarza liturgicznego jego data w kalendarzu cywilnym może być inna.

Kościół katolicki naucza, że Maryja po zakończeniu ziemskiego życia została z ciałem i duszą wzięta do chwały niebieskiej. Prawdę tę jako dogmat wiary ogłosił 1 listopada 1950 roku papież Pius XII w konstytucji apostolskiej Munificentissimus Deus. Sam dogmat nie rozstrzyga, czy przed Wniebowzięciem Maryja doświadczyła śmierci – jego formuła mówi o niej jako o tej, która „po zakończeniu biegu ziemskiego życia” została wzięta z ciałem i duszą do nieba.

Posłuchaj

00:25 rzecznik Jasnej Góry ojciec Marcin Ciechanowski.mp3 Testament nie opisuje ostatnich dni jej ziemskiego życia. IAR/Informacyjna Agencja Radiowa/Zielenkiewicz/ w krygier

Wniebowzięcie jest w katolickiej teologii zapowiedzią tego, do czego powołani są wszyscy wierzący – zmartwychwstania i pełni życia z Bogiem. Sobór Watykański II wskazywał na Maryję jako obraz i początek Kościoła, który ma osiągnąć pełnię w przyszłym wieku.

Posłuchaj

00:19 ojciec Samuel Pacholski.mp3 Przeor Jasnej Góry wyjaśnia znaczenie Wniebowzięcia jako jednej z podstawowych prawd wiary Kościoła dotyczących Maryi.

Pielgrzymi zmierzają na Jasną Górę

W Polsce centrum obchodów tradycyjnie stanowi Jasna Góra. Uroczystość 15 sierpnia kończy tam pierwszy wielki sierpniowy szczyt pielgrzymkowy. W tym roku od 1 do 14 sierpnia na Jasną Górę przybyło 60 904 pątników: 58 330 w 52 pielgrzymkach pieszych, 2,5 tysiąca w 41 pielgrzymkach rowerowych oraz 74 osoby w dwóch pielgrzymkach biegowych.

Jeszcze większe są statystyki całego tegorocznego sezonu. Od 24 kwietnia do 14 sierpnia sanktuarium przyjęło w zorganizowanych pielgrzymkach pieszych, rowerowych, biegowych, konnej i na rolkach 80 345 osób – o kilka tysięcy więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Samych pieszych pątników było prawie 72 tysiące. Paulini zwracają uwagę również na rosnącą obecność rodzin z dziećmi i młodzieży.

Jedną z największych grup była 48. Piesza Pielgrzymka Radomska, licząca 8705 osób. Z Krakowa przyszło 5700 pielgrzymów, natomiast 315. Warszawska Pielgrzymka Piesza zgromadziła 4600 osób. Łącznie w ośmiu pielgrzymkach wychodzących z Warszawy dotarło na Jasną Górę 11 185 pątników – byli wśród nich m.in. studenci, rodziny, żołnierze, strażacy i osoby z niepełnosprawnościami.

Posłuchaj

00:28 dodaje ojciec Marcin Ciechanowski.mp3 O tegorocznym szczycie pielgrzymkowym i znaczeniu Jasnej Góry jako miejsca spotkania zarówno dla doświadczonych pątników, jak i osób przeżywających trudne chwile. IAR/Informacyjna Agencja Radiowa/Zielenkiewicz/ w krygier

Główne uroczystości na Jasnej Górze

O godz. 8.00 na Jasnogórskim Szczycie zaplanowano Mszę świętą z udziałem pielgrzymów z Warszawy. O godz. 10.00 rozpocznie się modlitwa za Ojczyznę związana z 70. rocznicą Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego oraz odnowieniem Przyrzeczeń Duchowej Adopcji Dziecka Poczętego.

Centralnym punktem obchodów będzie o godz. 11.00 Suma Pontyfikalna pod przewodnictwem metropolity częstochowskiego arcybiskupa Wacława Depo. Podczas liturgii tradycyjnie błogosławione będą zioła i kwiaty. Na godz. 18.30 przewidziano procesję eucharystyczną, a o 19.00 kolejną Mszę świętą. Uroczystości zakończy o godz. 21.00 Apel Jasnogórski z rozważaniami biskupa polowego Wojska Polskiego Wiesława Lechowicza. Apel będzie miał także szczególny charakter ze względu na obchodzone tego samego dnia Święto Wojska Polskiego i 106. rocznicę Bitwy Warszawskiej.

Dlaczego Matka Boża Zielna?

Polska ludowa nazwa uroczystości – Matki Bożej Zielnej – związana jest z wielowiekowym zwyczajem przynoszenia do kościołów bukietów kwiatów, ziół, kłosów zbóż, a w niektórych regionach również owoców i warzyw. Obrzęd łączy religijną uroczystość z dziękczynieniem za plony i tradycją końca żniw.

Zwyczaj nawiązuje także do późniejszych, apokryficznych opowieści o Maryi, według których po otwarciu jej grobu zamiast ciała znaleziono kwiaty i pachnące zioła. W dawnej kulturze ludowej poświęcone 15 sierpnia rośliny przechowywano później w domach. Przypisywano im właściwości ochronne i lecznicze, wykorzystywano je również w obrzędowości związanej z gospodarstwem i cyklem rolniczym.

Posłuchaj

00:10 doktor Wojciech Węgrzyniak.mp3 O apokryficznych przekazach, z których wywodzi się symbolika kwiatów związana z uroczystością Wniebowzięcia. Informacyjna Agencja Radiowa/IAR/E.Porycka/dok. /w krygier

Tradycję przygotowywania bukietów podtrzymują dziś parafie, lokalne społeczności i organizowane w różnych częściach Polski konkursy. W wiązankach znajdują się między innymi mięta, dziurawiec, macierzanka czy piołun, a także chabry, maki, nagietki, kłosy zbóż i sezonowe owoce. Współcześnie zwyczaj jest nie tylko elementem religijnym, lecz również częścią lokalnego dziedzictwa kulturowego.

Radosne święto

O duchowym znaczeniu uroczystości mówił przed laty ksiądz Piotr Pawlukiewicz. Podczas Mszy świętej w warszawskiej Bazylice Świętego Krzyża zwracał uwagę, że chrześcijańskie poznawanie Boga nie ogranicza się do wiedzy teologicznej, lecz dokonuje się przede wszystkim przez naśladowanie Chrystusa. Maryja – tłumaczył duchowny – pokazuje właśnie taką drogę.

Posłuchaj

00:23 ksiądz Piotr Pawlukiewicz.mp3 O Wniebowzięciu jako radosnej uroczystości i Maryi, która przez swoje życie wskazuje człowiekowi drogę do Boga.

Wniebowzięcie obchodzone także poza Polską

Maryjne obchody 15 sierpnia mają różne lokalne formy także w innych krajach Europy. Zwyczaj błogosławienia ziół i kwiatów znany jest między innymi w krajach niemieckojęzycznych. We Włoszech z uroczystością związane są natomiast liczne lokalne procesje i odpusty. W tym roku papież Leon XIV ma 15 sierpnia o godz. 10.00 przewodniczyć Mszy świętej w kościele św. Tomasza z Villanova w Castel Gandolfo. W południe zaplanowana jest modlitwa Anioł Pański przed Pałacem Apostolskim.

Z Wniebowzięciem związane jest także słynne Palio dell'Assunta w Sienie. Historyczny wyścig konny odbywa się jednak dzień po uroczystości – 16 sierpnia. Dziesięć koni reprezentujących dzielnice miasta ściga się na Piazza del Campo, a dżokeje jadą na oklep. Sierpniowe Palio poświęcone jest Matce Bożej Wniebowziętej i stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych elementów sieneńskiej tradycji.