Polskie Radio bogatsze o archiwa paryskiej "Kultury". "Zaczynamy rok z przytupem"

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2026 14:24
- Idea, żebyśmy digitalizowali materiały z Maisons-Laffitte pojawiła się w połowie września, gdy razem z Andrzejem Mietkowskim byliśmy na obchodach 25. rocznicy śmierci Jerzego Giedroycia. Szefowa Stowarzyszenia "Kultura" nie wiedziała, co ma zrobić z tymi wszystkimi kasetami magnetofonowymi i VHS, zapytała więc, czy nie bylibyśmy zainteresowani - mówił w Dwójce Paweł Majcher, prezes Polskiego Radia.
- Jesteśmy Polskim Radiem, musimy dbać o to archiwum i zachować je dla przeszłych pokoleń - mówi w audycji prezes Paweł Majcher
- Jesteśmy Polskim Radiem, musimy dbać o to archiwum i zachować je dla przeszłych pokoleń - mówi w audycji prezes Paweł MajcherFoto: Cezary Piwowarski/PR

>>> Posłuchaj rozmowy w "Wybieram Dwójkę"

We wtorek, 6 stycznia w podparyskim Maisons-Laffitte doszło do podpisania umowy między Polskim Radiem a Stowarzyszeniem Instytut Literacki "Kultura". Na jej mocy instytucja przekaże nadawcy do digitalizacji zbiór tysięcy godzin zarejestrowanych, archiwalnych nagrań.

Jak rok 2026 połączył Polskie Radio ze spuścizną "Kultury"

- Chcieliśmy ten rok, który jest przecież rokiem i Giedroycia, i Czapskiego, i Polskiego Radia, rozpocząć z przytupem. Teraz będziemy to digitalizować, szukać perełek, które na pewno tam się znajdują. Później naszym zadaniem będzie upowszechniać te dźwięki, opowiadać tę historię, która przecież działa się w tej niewielkiej podparyskiej miejscowości - podkreślał Paweł Majcher.

Bezcenne archiwa audio do przejrzenia

Jak tłumaczył obecny przy podpisywaniu umowy Andrzej Mietkowski, dyrektor Archiwum Polskiego Radia, przekazane z Maisons-Laffitte kasety, taśmy szpulowe i materiały wideo mogą skrywać skarby, o których dopiero się dowiemy. 

Czytaj także:

- Dopiero po powstaniu plików cyfrowych można będzie na spokojnie jeden po drugim je przeglądać. Liczymy też na cymelia. Nie tak dawno zostały tam odkryte nagrania sekcji polskiej RFI z Gombrowiczem na przykład. Znamy go z dwóch czy trzech nagrań Wolnej Europy i każde kolejne to jest jakby podwojenie dorobku audio Gombrowicza. Są też wielcy autorzy paryskiej "Kultury", o których wiadomo, że nagrywali, czy to dla BBC, czy dla RFI, czy dla Wolnej Europy, ale niestety ich nagrania nie przetrwały w archiwach, do których mamy dostęp. Bardzo liczymy, że to się zmieni - wyznał gość "Wybieram Dwójkę".

Podpisanie umowy przez Polskie Radio ze Stowarzyszeniem Instytut Literacki "Kultura", wpisuje się w obchody Roku Józefa CzapskiegoRoku Jerzego Giedroycia i Roku Polskiego Radia, ustanowionych przez Sejm RP na rok 2026.

  • W 1946 roku Giedroyć wraz z Zofią Hertz, Zygmuntem Hertzem, Gustawem Herlingiem-Grudzińskim i Józefem Czapskim, założył w Rzymie Instytut Literacki, który rok później przeniesiony został do Maisons-Laffitte pod Paryżem.
  • Instytut wydawał między innymi: miesięcznik "Kultura", w latach 1947-2000 wyszło 637 numerów tego magazynu, pismo "Zeszyty Historyczne" oraz 550 książek w ramach serii Biblioteki "Kultury".
  • Z "Kulturą" współpracowali najwybitniejsi. W listach i dyskusjach toczyły się spory o sens patriotyzmu, o to, jak mówić prawdę w epoce ideologii. – Każde pismo tego typu jest pismem danego redaktora. Pismo to jest człowiek – mówił Giedroyc. 

>>> Redaktor, który budował Polskę słowem. 2026 rokiem Jerzego Giedroycia <<< 

Jerzy Giedroyc był zwolennikiem idei wolności i demokracji, a jego inicjatywa miała na celu nie tylko wspieranie polskich autorów, lecz także promowanie wartości demokratycznych wśród Polaków, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji po wojnie – napisano w uchwale Senatu RP, ustanawiającej 2026 Rokiem Jerzego Giedroycia.

W latach 80. Jerzy Giedroyc stał się jednym z autorytetów dla opozycji demokratycznej w Polsce, a jego idee miały istotny wpływ na rozwój myśli politycznej w okresie transformacji ustrojowej. Po 1989 roku Giedroyc powrócił do Polski, gdzie kontynuował swoją działalność publicystyczną i wydawniczą –  podkreślono. 

***

Tytuł audycjiWybieram Dwójkę

ProwadzenieMonika Zając

Goście: Paweł Majcher (prezes Polskiego Radia), Andrzej Mietkowski (dyrektor Archiwum Polskiego Radia)

Data emisji: 8.01.2026

Godz. emisji: 17.40

IAR/PAP/ZChowaniec/pg

Czytaj także

O Instytucie Literackim raz jeszcze

Ostatnia aktualizacja: 20.09.2021 20:00
75 lat temu, w 1946 roku, powstał w Rzymie Instytut Literacki, najważniejsze polskie wydawnictwo XX wieku. Założyli je Jerzy Giedroyc, Zofia i Zygmunt Hertzowie, Gustaw Herling-Grudziński i Józef Czapski. W roku 1947 przeniesione zostało do Maisons-Laffitte.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Jerzy Giedroyc. Niepodległa Ukraina a bezpieczeństwo Polski

Ostatnia aktualizacja: 28.02.2022 19:00
- Pierwszym w szeregach emigracji polskiej przed 1989 rokiem, kto postawił temat uregulowania spraw polskich z Ukrainą, Litwą, Białorusią i Rosją był Redaktor z Maisons-Laffitte, Jerzy Giedroyc - mówił we wstępie audycji "Ślady pamięci" Andrzej Mietkowski.
rozwiń zwiń