Polskie Radio

Zbrodnie UB wychodzą na światło dzienne

Ostatnia aktualizacja: 06.09.2012 12:30
Dziennikarz Maciej T. Nowak wydał reporterską opowieść o mało znanej zbrodni w Barucie i w dwóch innych miejscowościach, w których we wrześniu 1946 r. UB zamordowało co najmniej 158 partyzantów z NSZ.
Henryk Flame Bartek (P) po amnestii w 1947r.
Henryk Flame "Bartek" (P) po amnestii w 1947r.Foto: domena publiczna

>>> Zobacz także serwis wolnaeuropa.polskieradio.pl <<<

Książka "Operacja "Lawina". Dzieje przemilczanej zbrodni UB" to opowieść, którą autor - Maciej T. Nowak, opolski dziennikarz radiowy i prasowy - opiera na kilku źródłach: dokumentacji IPN oraz prokuratur w Gliwicach i Opolu, które w latach 90. prowadziły postępowania w sprawie mordów w Barucie oraz pod Grodkowem i Łambinowicami, gdzie zginęli żołnierze oddziałów Henryka Flame ps. "Bartek". Ważnym źródłem wiedzy Nowaka o mordach UB były też rozmowy ze świadkami tych wydarzeń oraz przekazy bliskich pomordowanych partyzantów i nielicznych żyjących jeszcze żołnierzy "Bartka", którym udało się przetrwać nagonkę.

Nowak opisuje trzy transporty, którymi UB wywiozło z Podbeskidzia co najmniej 158 ludzi (tyle nazwisk i pseudonimów udało się potwierdzić) - członków oddziałów "Bartka", partyzantów Narodowych Sił Zbrojnych. Komunistyczne władze, poprzez agenta "Lawinę", czyli Henryka Wendrowskiego, późniejszego ambasadora PRL w Danii, podstępem namówiły ludzi "Bartka" do wyjazdu z Podbeskidzia.

Według zapewnień "Lawiny" żołnierze mieli być przewiezieni najpierw pod Jelenią Górę, a potem na Zachód. W rzeczywistości trafili na Opolszczyznę - na polanę Hubertus pod Barutem oraz w okolice Grodkowa i Łambinowic, gdzie w bestialski sposób zostali zamordowani: wysadzeni w powietrze podczas snu lub rozstrzelani.

Autor zaczyna książkę właśnie od opisu tych egzekucji. Precyzyjnego, bo opartego na zeznaniach funkcjonariusza UB, Jana Zielińskiego, który brał udział w zbrodniach pod Grodkowem i Łambinowicami. W latach 90., krótko przed śmiercią, opowiedział o nich prokuraturze.

Zatuszowali ślady?

Autor "Operacji "Lawina"..." opisał też wcześniejsze losy i działania partyzanckie oddziałów "Bartka", które stacjonowały na Baraniej Górze i tuż po wojnie przeprowadzały akcje zbrojne przeciw komunistycznym władzom. Jest też w książce rozdział poświęcony zamordowaniu samego Henryka Flame czy opis zeznań funkcjonariuszy UB, którzy mieli brać udział w mordach.

W książce jest też informacja o pracach archeologicznych IPN prowadzonych niedawno w ramach ogólnopolskiego projektu badawczego - Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944-1956". - Badaczom udało się w Barucie znaleźć fragmenty kości ludzkich, choć nie w ilości potwierdzającej mord 60 osób. Jedna z hipotez mówi, że UB kilka lat po zbrodni raz jeszcze zjawiło się w miejscach ich popełnienia, wykopało i wywiozło szczątki pomordowanych w zupełnie inne miejsca - tłumaczył Nowak.

Zbrodnia w Barucie to najlepiej udokumentowany z mordów - bo popełniony najbliżej osad ludzkich, w których wielu widziało jej skutki i słyszało egzekucję.

Zobacz galerię DZIEŃ NA ZDJĘCIACH>>>

PAP, mr

Czytaj także

Znaleziono kości ofiar zbrodni komunistycznej?

Ostatnia aktualizacja: 13.06.2012 19:41
Szczątki odkryto na tzw. polanie śmierci koło Barutu w gminie Jemielnica w woj. opolskim.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Znaleźli dziesiątki fragmentów kości ludzkich kończyn

Ostatnia aktualizacja: 29.06.2012 21:45
A także trzy fragmenty kości czaszek, fragmenty wojskowych butów, zelówki, łuski i magazynki - taki materiał zebrali archeolodzy z IPN na polanie śmierci w Barucie w gminie Jemielnica w opolskiem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Powązki: byli mordowani w mundurach Wehrmachtu

Ostatnia aktualizacja: 06.08.2012 06:41
Ofiary komunistycznych zbrodni pochowane na Łączce były grzebane w niemieckich mundurach z II wojny światowej - czytamy w "Naszym Dzienniku".
rozwiń zwiń