X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Nauka

Najstarszy europejski ser pochodzi z Polski

Ostatnia aktualizacja: 12.12.2012 14:59
W najnowszym piśmie "Nature” ukazał się artykuł o serze sprzed 7500 lat. To najstarsze dowody na produkcję sera na świecie.
Najstarszy europejski ser pochodzi z Polski
Foto: Glow Images/East News
Najstarszy europejski ser pochodzi z Polski
A przynajmniej jego udokumentowana produkcja. W najnowszym „Nature” artykuł o serze sprzed 7500 lat z terytorium Polski.
- Przeanalizowaliśmy fragmenty neolitycznej ceramiki z polskich Kujaw. Naczynia miały specjalne dziury, podobne do tych, które dzisiaj znajdziemy na naczyniach do produkcji sera - mówi Melanie Salque z University of Bristol. Takie dziury służą do odsączania płynu z produktu. Neolityczne dziury mogły jednak odsączać wiele rzeczy, dlatego potrzeba była analiza chemiczna. Okazało się, że w tym wypadku nie ma wątpliwości: na otworach zachowały się fragmenty mleka.
- Dowody są oszałamiające - potwierdza prof. Richard Evershed z Bristol University. - Jeśli dodamy do siebie pozostałości mleka w otworach, kształt i wielkość naczyń, to nie mogły one służyć do niczego innego.
7500 lat to początki neolitu. Dopiero w tej epoce ludzie nauczyli się uprawiać zboże i hodować bydło. Właśnie istnienie hodowli jest warunkiem powstawania sera - tylko oswojone zwierzę pozwoli się wydoić.
Na świecie jest tylko jeden rejon, gdzie znaleziono wcześniejsze dowody na istnienie sera: Bliski Wschód. Ale to tam zaczęła się rewolucja neolityczna, a zatem również udomowienie zwierząt. Stąd i ser sprzed 8000 lat.
Następne dane, już pisane, pochodzą z okresu 5000 lat temu. - Nie wiadomo, jak dużo czasu zajęło ludziom opracowanie techniki fermentacji mleka, która ostatecznie prowadzi do pojawienia się sera - zastanawia się dr Peter Bogucki z Princeton University. Jeśli wierzyć najnowszym ustaleniom, procedurę odkryto bardzo szybko. 7500 lat temu neolit dopiero zaczął się kształtować, a na ziemiach polskich istniała dopiero pierwsza neolityczna kultura, tzw. ceramiki wstęgowej rytej, która przybyła na nasze ziemie z południa. Być może technikę wyroby sera przyniosła ze sobą.
Przetwarzanie mleka pozwala uniknąć alergii spożywczych na mleko, a bardzo wielu ludzi nie toleruje laktozy. Innym powodem, który doprowadził do wyrobu sera, jest długi termin jego przydatności do spożycia, zdecydowanie dłuższy niż samego mleka.

- Przeanalizowaliśmy fragmenty neolitycznej ceramiki z polskich Kujaw. Naczynia miały specjalne dziury, podobne do tych, które dzisiaj znajdziemy na naczyniach do produkcji sera - mówi Melanie Salque z University of Bristol. Takie dziury służą do odsączania płynu z produktu.

Neolityczne dziury mogły jednak odsączać wiele rzeczy, dlatego potrzeba była analiza chemiczna. Okazało się, że w tym wypadku nie ma wątpliwości: na otworach zachowały się fragmenty mleka. - Dowody są oszałamiające - potwierdza prof. Richard Evershed z Bristol University. - Jeśli dodamy do siebie pozostałości mleka w otworach, kształt i wielkość naczyń, to nie mogły one służyć do niczego innego.

- Naczynia były nieduże, wykonane z gliny, mieściły około 5 litrów, wysokość ze 20 cm. Zwężały się w formie takiego jakby lejka - opisuje dla Polskiego Radia współautorka badań, dr Joanna Pyzel z Uniwersytetu Gdańskiego. - Znalezisko nie oznacza oczywiście, że ser został wynaleziony w Europie, ale są to najstarsze potwierdzone ślady produkcji sera na świecie - dodaje.

7500 lat to początki neolitu. Dopiero w tej epoce ludzie nauczyli się uprawiać zboże i hodować bydło. Właśnie istnienie hodowli jest warunkiem powstawania sera, ponieważ jedynie oswojone zwierzę pozwoli się wydoić. Na świecie jest tylko jeden rejon, gdzie znaleziono wcześniejsze dowody na przetwarzanie mleka: Bliski Wschód. Ale to tam zaczęła się rewolucja neolityczna, a zatem również udomowienie zwierząt. Stąd i ślady mleka sprzed 8000 lat. Ale tam nie ma dowodów na to, że robiono ser! Następne dane dotyczące serów, już pisane, pochodzą sprzed 5000 lat.

- Nie wiadomo, jak dużo czasu zajęło ludziom opracowanie techniki fermentacji mleka, która ostatecznie prowadzi do pojawienia się sera - zastanawia się dr Peter Bogucki z Princeton University. Jeśli wierzyć najnowszym ustaleniom, procedurę odkryto bardzo szybko. 7500 lat temu neolit dopiero zaczął się kształtować, a na ziemiach polskich istniała dopiero pierwsza neolityczna kultura, tzw. ceramiki wstęgowej rytej, która przybyła na nasze ziemie z południa. Być może technikę wyroby sera przyniosła ze sobą.

Przetwarzanie mleka pozwala uniknąć alergii spożywczych na mleko, a bardzo wielu ludzi nie toleruje laktozy. Innym powodem, który doprowadził do wyrobu sera, jest długi termin jego przydatności do spożycia, zdecydowanie dłuższy niż samego mleka.

Okazuje się, że mamy serowe tradycje dłuższe od Francji!

(ew/BBC)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Misja specjalna: żółty ser poleci w kosmos!

Ostatnia aktualizacja: 26.11.2011 14:35
Na holenderskiego astronautę, który za niecały miesiąc rozpocznie misję na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, będzie czekać specjalna przesyłka.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Najstarsza perła świata pochodzi z Arabii

Ostatnia aktualizacja: 20.06.2012 15:50
Wygląda na to, że już w neolicie łowiono tam małże dla skarbów, które skrywają.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tak polowali neolityczni łowcy. Znaleziono neolityczny łuk

Ostatnia aktualizacja: 06.07.2012 11:30
W Hiszpanii odkryto najstarszy neolityczny łuk z terenów Europy. Jest bardzo dobrze zachowany.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ser prosto od rolnika? To nielegalne

Ostatnia aktualizacja: 02.10.2012 08:36
Małopolski samorząd rolniczy domaga się uproszczenia prawa tak, aby właściciele małych gospodarstw mogli sprzedawać to, co produkują domowym sposobem - informuje "Dziennik Polski".
rozwiń zwiń