X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Józef Zajączek - zmieniał poglądy jak rękawiczki

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2018 06:00
Mało jest postaci, które w swoim życiu sympatyzowały z konfederacją barską, reformatorami Sejmu Wielkiego i Kościuszką, jak i z targowiczanami, z Napoleonem jak i caratem. Generał, jak nikt inny, potrafił wyczuć dziejową koniunkturę.
Audio
  • Audycja Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie" poświęcona Józefowi Zajączkowi, spór o postać generała prowadzą historycy dr Krzysztof Bauer i dr Eligiusz Szymanis. (PR, 4.12.2002)
Józef Zajączek
Józef ZajączekFoto: Wikipedia/domena publiczna

10 marca 1752 urodził się Józef Zajączek, jedna z najbardziej niejednoznacznych postaci w historii Polski przełomu XVIII i XIX wieku. - To był człowiek czynu, ale czynu w imię własnego interesu - mówił o Zajączku dr Krzysztof Bauer, który wcielił się w rolę oskarżyciela w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie".

Sługa wielu panów

Trudno odmówić racji historykowi: pochodzący ze średniozamożnej szlachty Zajączek został najpierw protegowanym Zamoyskich, walczył w szeregach konfederatów barskich, później przeszedł do prorosyjskiego obozu Ksawerego Branickiego (jednego z przywódców Targowicy). W trakcie trwania Sejmu Wielkiego był jednym z aktywnych polskich jakobinów - radykalnego odłamu frakcji reformatorskiej - i postulował zwiększenie liczebności wojska.

Kościuszko
Kościuszko pod Racławicami, obraz Jana Matejki. Na płótnie ukazany jest również gen. Józef Zajączek - w napoleońskiej czapce, oparty o drzewo, z lewej strony obrazu, źr. Wikimedia Commons/dp

Walczył w obronie Konstytucji 3 maja i w insurekcji kościuszkowskiej. Dowodził obroną Pragi, która zakończyła się klęską i rzezią ludności cywilnej miasta. - To była skaza, która ciążyła na Zajączku do końca życia i on się już z niej nie wyplątał - wyjaśniał dr Krzysztof Bauer. - Lewym skrzydłem dowodził Jasiński, prawym osobiście Zajączek. Skrzydło Zajączka nie było przez pół godziny atakowane, a jednak, gdy zostało już zaatakowane, pękło natychmiast, a Zajączek uciekł z Pragi.

Generał przedostał się do Francji, gdzie wstąpił w szeregi armii napoleońskiej, z którą brał udział w wyprawie na Moskwę. - Pod Berezyną stracił nogę, a wraz z nią honor - mówił historyk.

Naiwny namiestnik?

Podczas odwrotu spod Moskwy trafił do niewoli rosyjskiej. I tym razem Zajączek zmienił front: protekcję znalazł u cara Aleksandra I, który mianował go namiestnikiem Królestwa Polskiego. - Największą plamą na honorze generała było jego funkcjonowanie w Królestwie Polskim - mówił dr Eligiusz Szymanis, który wcielił się w rolę obrońcy Zajączka w audycji z 4 grudnia 2002.

Choć Zajączek naiwnie wierzył w nadaną przez cara liberalną konstytucję, to prowadził politykę uległości wobec wielkiego księcia Konstantego, który łamał postanowienia ustawy zasadniczej.

- To Królestwo Polskie w pierwszym okresie całkiem nieźle prosperowało: rozbudowało Warszawę, miało całkiem dobrą sytuację gospodarczą. Mówimy o Ordonach, o Mickiewiczu, o spiskowcach, tymczasem w tym Królestwie żyli również Minclowie, którzy rozwijali sklepy i którym w tym królestwie wcale najgorzej się żyło - bronił generała Eligiusz Szymanis.

Generał Józef Zajączek zmarł 28 lipca 1826, cztery lata przed powstaniem listopadowym.

O generale Zajączku posłuchaj w audycji Andrzeja Sowy "Na historycznej wokandzie".

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Konfederacja targowicka - symbol zdrady narodowej

Ostatnia aktualizacja: 27.04.2018 06:00
Słowo "targowica" jest w języku polskim synonimem najcięższej zdrady narodu i państwa. Przywódcy konfederacji targowickiej dążyli do podziału państwa na samodzielne prowincje i nie zamierzali poddać się prawom ustanowionym przez Konstytucję 3 Maja.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Książę Adam Czartoryski - wierzył w szlachetność cara Aleksandra

Ostatnia aktualizacja: 14.01.2017 06:03
W Polsce w okresie zaborów dominowały dwie drogi patrzenia na przyszłość Polski i starania się o jej niezależność. Z jednej strony były nadzieje związane z Napoleonem, z drugiej orientacja rosyjska – mniej znana i mniej popularna.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Konstytucja 3 maja - zamach stanu zorganizowany przez większość przeciw mniejszości

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2014 15:57
- To jeden z tych przypadków, gdy zamach stanu wydaje się lepszym rozwiązaniem niż postępowanie zgodne z prawem - powiedział Robert Kostro, dyrektor Muzeum Historii Polski. A co o Konstytucji 3 maja mówią dr Maria Czeppe i redaktor Andrzej Sowa?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Powstanie Styczniowe zwycięstwem pomimo klęski

Ostatnia aktualizacja: 19.02.2015 05:26
- Walczyliśmy półtora roku i była to walka Dawida z Goliatem. Można powiedzieć, że ten polski Dawid w jakimś sensie odniósł zwycięstwo - mówi o Powstaniu Styczniowym Andrzej Sowa.
rozwiń zwiń